Opozicija se definitivno vratila u parlament i bez obzira na zvanične razloge koje su naveli za taj potez, jedno je jasno – bojkot koji je trajao gotovo dvije godine nije imao nikakvog suštinskog pozitivnog efekta za njih, osim što je doveo do promjene odnosa snaga unutar same opozicije. Kad su u pitanju ostali rezultati bojkota, stvari stoje ovako – opozicija je izgubila četiri izborna ciklusa, međusobno su u nikad gorim odnosima, pojedine partije se raspadaju ili nestaju, a u parlament se vraćaju da bi raspravljali o istim pitanjima koja su bila aktuelna 2016. godine, samo su sad u mnogo nepovoljnijem položaju.

Nakon DF-a i nezavisnog poslanika Aleksandra Damjanovića u parlament su se početkom sedmice vratili SDP i Demos, a samo je pitanje dana kad će se vratiti SNP. Čak je izvjestan skori povratak Demokrata i URA-e iako još uvijek, više zbog političkih poena nego što će to dati konkretne rezultate, istrajavaju na propaloj ideji bojkota.

Povratak opozicije dočekan je sa velikim zadodovljstvom i pozdravljen sa međunarodnih adresa ali i od Predsjednika Crne Gore Mila Đukanovića, predsjednika Skupštine Ivana Brajovića i premijera Duška Markovića.

Inat ih koštao teških poraza

Jasno je da je nakon skoro dvije godine, opoziciji ali i njihovim glasačima bilo dosta svega – uvidjeli su besmisao bojkota. Opozicija u periodu kad nije dolazila u Skupštinu imala je samo negativne rezultate i slobodno se može reći da su protraćili gotovo dvije godine u međusobnim prepucavanjima i političkom inaćanju koje ih je koštalo četiri teška izborna poraza.

Gubili su redom – na lokalnim izborima u Mojkovu, Cetinju, Petinjici i Tuzima, zatim Ulcinju (zadržali su vlast u Beranama). Nakon toga dolazi katastrofalan poraz Mladena Bojanića na predsjedničkim izborima od aktuelnog predsjednika Mila Đukanovića u prvom krugu i konačni debakl na loklnim izborima u Podgorici i 10 opština gdje je DPS sa SD-om uglavnom ojačala dominaciju.

Jedini novitet nakon serije izbora je da je koalicija Demokrate-URA preuzela “laskavu titulu” najjače opozicione partije od Demokratskog fronta, što će reći da je bojkot poslužio samo za prepucavanje opozicije i preraspodjelu njihovoh glasova. Partije poput SDP-a, Demosa, SNP-a, Ujedinjene Crne Gore vjerovatno ne bi prešle census da se parlamentarni izbori održe danas, a nekad najjači pozicioni savez DF, je u stanju opšteg unutrašnjeg rasula nakon katastrofalinih izbornih rezultata.

Evropa “ispalila” Demokrate i URA-u

Već nakon prvog izbornog poraza, uzaludnost bojkota uvidjeli su iz DF-a, koji su se krajem prošle godine vratili u parlamnet uz obrazloženje da “žele da probiju medijsku blokadu”. Svi ostali čekali su još pola godine da bi se odlučili na taj korak.

SDP i Demos su se početkom sedmice vratili u Skupštinu a povratak su najavili već nakon debakla na loklnim izborima u Podgorici kada je nosilac liste “Građanski savez za promjene” Ivan Vujović, kazao da je “bojkot parlamenta obesmišljen”.

Ipak, Demokrate i URA, vjerovatno poneseni “dobrim” izbornim rezultatom ne žele tek tako da priznaju da nestrpljivo iščekuju povratak u poslaničke klupe i da su debelo pogriješili. Stoga svoj Plan izbornih reformi, u kojem je predviđeno nalaženje održivih rješenja u vezi sa Sudskim i Savjetom RTCG-a kao i “sveobuhvatna izborna reforma”, proslijedili svim političkim partijama i međunarodnim adresama. Pri tom su svečano poručili da se ne vraćju u Skupštinu dok se ne utvrdi datum novih izbora!

O svom Planu, uslovima za povratak i ostalim gorućim temam, razgovarali su čak i sa komesarom za proširenje Evropske unije Johanesom Hanom. Ali umjesto otvorene podrške za njihove ideje, od Hana su dobili eksplicitnu poruku koju visoki zvaničnici EU ponavljaju gotovo dvije godine – “debata mora da se odvija u parlamentu i svi moraju da učestvuju u debati”.

Očigledno je da je čak i evropskim zvaničnicima postalo jasno da Aleksa Bečić i Dritan Abazović pokušavaju da ucjenama i iznošenjem fraza koje više niko sa relevantnih adresa ne konstatuje, pridobiju još koji jeftini politički poen. U prevodu – iz Evrope je Demokratama i URA-i poslata konkretna poruka – ostavljeni ste na cjedilu i moraćete da se vrate u Skupštinu, kad tad.

DPS će sada diktirati uslove

Može se konstatovati da je priča o bojkotu konačno zvršena. Najviši domaći i međunarodni zvaničnici dvije godine su maltene molili opozicione poslanike da se vrate u Skupštinu, ali su ovi to odbijali – ispostavilo se, više iz inata nego iz nekog konkretnog razloga, a prije svega na sopstvenu štetu.

Iako su se sad vratili u Skupštinu da “trijumfalno” razgovaraju o gorućim pitanjima kao što su izborno zakonodavstvo, reforma DIK-a, ASK-a, izbor Sudskog savjeta i Savjeta RTCG-a, u suštini je jasno da će nastaviti tamo gdje su stali 2016. godine kad je počeo bojkot parlamenta.

Međutim, velika je razlika između sadašnje političke situacije i perioda iz 2016. godine, jer je prije dvije godine Demokratska partija socijalista, nakon poraza u Kotoru i Herceg Novom, izgubila i Budvu i bila je ozbiljno poljuljana.

Situacija je sad sasvim drugačija – nakon što je vladajuća koalicija demolirala opoziciju četiru puta za pola godine, DPS drži sve adute u svojim rukama. Uz podršku međunarodne zajednice DPS na čelu sa Milom Đukanovićam diktiraće uslove daljih pregovora sa opozicijom i isključivo od njih će zavisiti da li će i kad biti održani izbori i na kom nivou.

Balša Knežević