Video
Studija je predstavljena danas na okruglom stolu u Naučno-tehnološkom parku u Podgorici.
Studiju je predstavio glavni analitičar Digitalnog forenzičkog centra Marko Banović, koji je kazao da je osnovni cilj studije da kroz analizu dokumentovanih slučajeva ruskog miješanja u izborne procese u Evropi rasvijetli obrasce i metode koji su već testirani na tlu EU.
On je, kako se navodi u saopštenju, istakao da je jedan od ciljeva studije i procjena realnih rizika primjene sličnih operativnih modela u predizbornom periodu u Crnoj Gori, u susret parlamentarnim i lokalnim izborima 2027. godine.
U studiji se navodi da Crna Gora ulazi u izborni ciklus 2027. godine u uslovima produžene političke nestabilnosti, fragmentisanog partijskog sistema i izražene društvene polarizacije. Takav ambijent, kako je ocijenjeno, čini izborni proces posebno ranjivim na strane informacione, političke i društvene operacije uticaja.
Tokom predstavljanja ukazano je da rusko djelovanje u Evropi danas ne počiva samo na klasičnoj propagandi, već na složenom hibridnom modelu koji kombinuje dezinformacije, sajber operacije, političko uplitanje, ekstremističke strukture, organizovani kriminal, religijske i identitetske narative, kao i ekonomske i energetske poluge uticaja.
“Kada je riječ o Crnoj Gori, studija upozorava da su dezinformacione kampanje rusko-srpskih proksija već oblikovale javno mnjenje tokom ranijih izbornih ciklusa. Kao posebno osjetljive teme prepoznati su narativi o navodnoj ugroženosti Srba, konstrukti o „ambasadoristanu“, pitanja jezika i simbola, instrumentalizacija Kosova, anti-EU poruke, kao i teme koje mogu biti iskorišćene za identitetsku polarizaciju društva”, stoji u saopštenju.
Banović je ukazao da posebnu ranjivost predstavlja medijski prostor, društvene mreže i mogućnost koordinisanog širenja manipulativnih sadržaja. U tom kontekstu podsjetio je na slučajeve u kojima su dezinformacije, koordinisano ponašanje i amplifikacija na digitalnim platformama u kratkom roku proizvodili značajan društveni i politički efekat.
“Studija se bavi i ulogom Srpske pravoslavne crkve kao aktera sa izraženim mobilizacionim kapacitetom koji prevazilazi vjerski okvir i ulazi u prostor nacionalne i političke mobilizacije”, navodi se u saopštenju.
Posebno je naglašeno da religijski i identitetski narativi mogu postati ključni instrumenti polarizacije uoči izbora, naročito ukoliko se povežu sa ekstremističkim strukturama i političkim akterima.
“DFC je predstavio i procjenu novih ruskih operativnih obrazaca, uključujući djelovanje struktura povezanih sa Direktoratom za strateško partnerstvo i saradnju pod nadzorom Sergeja Kirijenka. U tom dijelu studija ukazuje na mogućnost primjene modela koji su prethodno testirani u Moldaviji i Mađarskoj, kroz koordinisano djelovanje u informacionom, političkom i društveno-vjerskom prostoru”, dodaje se.
Takođe, na okruglom stolu je prezentovana mreža lokalnih i regionalnih aktera koji djeluju iza kulisa, a koji su zaduženi za destabilizaciju u Crnoj Gori tokom izbornog procesa. Analitičar DFC-a je istakao, je istakao da zbog istraživanja koja su u toku još uvijek neće dijeliti detalje te mreže.
“Zaključni dio studije posvećen je preporukama za jačanje institucionalne i društvene otpornosti na hibridne prijetnje, sa posebnim fokusom na zaštitu izbornog procesa”, stoji u sopštenju.
Banović je istakao da je formiranje DFC Task Force-a rezultat dosadašnjeg rada i procjene da borba protiv hibridnih prijetnji zahtijeva širi, koordinisan pristup, naročito u uslovima izostanka sistemske inicijative državnih institucija.
On je poručio da će DFC ubrzo uputiti pozive relevantnim institucijama da odrede svoje predstavnike u Task Force-u, u cilju uspostavljanja efikasnije saradnje, razmjene informacija i zajedničkog djelovanja u zaštiti izbornog procesa od hibridnih prijetnji i stranog malignog uticaja.
Iz Digitalnog forenzičkog centra poručuju da zaštita izbornog integriteta nije samo tehničko ili administrativno pitanje, već pitanje nacionalne bezbjednosti, demokratske otpornosti i evropske budućnosti Crne Gore.
Preporučeno
Kompletnu studiju možete preuzeti OVDJE.
