Bilateralni odnosi u regionu nijesu na zadovoljavajućem nivou jer se ne rješavaju otvorena pitanja, ali ona uvijek iskoče kada je nekom to potrebno. Zbog problema unutar Evropske unije region već duži period visi u vazduhu i taj vakuum su iskoristili Kina, Turska, Rusija, SAD za svoje interese, kaže Aleksandar Popov, direktor Centra za regionalizam, u razgovoru za Pobjedu.
“U posljednje dvije godine odnosi su veoma loši što govori činjenica da nema komunikacije među liderima: nema komunikacije između Srbije i Hrvatske, nema korektnih odnosa sa Bosnom i Hercegovinom iako Dodik ne izbija iz Beograda, stalna su varničenja sa Crnom Gorom o položaju Srba, došlo je do određenih reakcija na presudu Andriji Mandiću i Milanu Kneževiću, ali zvanični Beograd je bio prilično uzdržan. Sa Makedonijom smo imali zaleđene odnose otkako je Nikola Gruevski otišao sa političke scene i tek je nedavno napravljen korak naprijed što se tiče odnosa sa novim predsjednikom Makedonije”, ukazuje Popov.
Kako ističe, treba sačekati drugostepenu presudu u slučaju pokušaja terorizma u Crnoj Gori.
“Reakcije iz Beograda na prvostepenu presudu su bile umjerene, jedino što je Andrija Mandić došao na vojnu paradu u Niš avionom Vlade Srbije gdje je imao razgovor sa predsjednikom Srbije Aleksandrom Vučićem. Vučić se ponaša pragmatično; gleda da se postavi kao zaštitnik svih Srba u regionu, ali i da ne pokvari odnose sa predsjednikom Crne Gore Milom Đukanovićem. Prošle godine je izjava patrijarha Irineja izazvala žestoke reakcije, sjetimo se da je ministar Nenad Popović podržao patrijarhov stav (da je položaj Srba u Crnoj Gori gori nego u vrijeme osmanske okupacije, a da je njihov status kao u doba NDH), ali od drugih zvaničnika Srbije nije bilo reakcije”, naglasio je.
Kada je riječ o odnosima Beograda i Podgorice, srpska vlast se, kaže, prilično oprezno ponaša.
Osvrnuo se i na to što se stavovi ministra Nenada Popovića o položaju Srba u Crnoj Gori se razlikuju od zvaničnog stava Vlade Srbije.
“To su dvostruke igre, kao što imamo i Vulina koji je dežurni čovjek da nas zavađa, sa kim je mogao zavadio nas je, od susjeda do velikih sila nevolja je što ne stigne reakcija od toga ko vodi državnu politiku, pa sve na kraju izgleda kao zvaničan stav. Ne može se zanemariti da je Popović ministar i premijerka Ana Brnabić je morala da reaguje i kaže da Popovićeve riječi nijesu zvaničan stav Vlade Srbije”, navodi Popov.
Na pitanje kako nesuglasice u Srpskoj pravoslavnoj crkvi povodom rješenja kosovskog problema mogu uticati na regionalne odnose, on ukazuje da je Vučić vjerovatno otišao u Patrijaršiju da saopšti da se približava kakav-takav rasplet kosovskog pitanja.
“Amerika vrši stravičan pritisak da se to riješi i uzela je ulogu kao i kod Dejtonskog sporazuma želi da ubere neke poene budući da ima snažan uticaj na kosovske Albance. Srbija ne može ignorisati ulogu SAD. Vučićeva posjeta Patrijaršiji je samo jedna epizoda u cijeloj priči, jer daleko se veće igre igraju dok se najznačajniji dio te priče dešava van očiju javnosti. U jednom momentu će se samo iznijeti usaglašeni stav”, uvjeren je Popov.
Ocjenjuje da je, kada govorimo o Kosovu, jedini problem nesaglasje između SAD i Evrope.
Preporučeno
“SAD je iskoristila pasivnost Evrope i na velika vrata utrčala da okonča problem, a svako od kosovskih političara, ma šta govorili, mora da vodi računa da se ne zamjeri SAD. Tramp želi da rješenje kosovskog pitanja uknjiži kao pobjedu i uđe u istoriju kao čovjek koji je to riješio. Čuo sam priču da je u februaru ove godine bio gotov sporazum između Srbije i Kosova: da je bila unijeta komponenta razgraničenja i autonomija za Srbe, ali je sve zaustavljeno u posljednji čas jer je tako nešto bilo rizično za Hašima Tačija, iako je i on zagovarao tu varijantu procijenjeno je da bi zbog takve odluke moglo doći do velikih nereda na Kosovu. Pokret Samoopredjeljenje može da izvede ljude na proteste i da obori i sporazum i one koji su ga potpisali”, zaključio je Popov.
Video