Video
Planina Rumija bila je simbol istinskog međusobnog poštovanja verujućih ljudi pravoslavlja, katoličanstva i islama. Nasuprot, ili baš zbog, “bogate”(i međusobne) ratne istorije ovih prostora vekovima je negovano zajedničko sećanje, kroz poštovanje Vladimira Dukljanskog (ljubav i smrt Vladimira i Kosare, predanje o čudotvornim moštima Sv. Vladimira, običaj iznošenja Vladimirovog krsta na vrh Rumije).
Sve je poremećeno spuštanjem (vojnim helikopterom) metalne crkve koja je, tako, postala simbol ovovremenske okupacije crnogorskog verskog prostora, koju je izvela i izvodi SPC.To je crkva koja je Zakonom o crkvama i verskim zajednicama Republike Srbije, u članu 11, opisana kao crkva koja ima “izuzetnu istorijsku, državotvornu i civilizacijsku ulogu u oblikovanju, očuvanju i razvijanju identiteta srpskog naroda”.
To je crkva koja se tako i ponaša, pa ostatak Crne Gore ne oseća da SPC čuva, brine i uopšte vrednuje bilo kakav i bilo čiji drugi identitet. Ona nije crkva pravoslavnih hrišćana u Crnoj Gori, već crkva pravoslavih Srba, koja čuva državni identitet Srbije.SPC to čini tako da sve veći broj ljudi u Crnoj Gori doživljava to kao svojevrsnu okupaciju.
Sve se, takođe, želi zaogniti crnogorskom tradicijom.Uzgred, država Srbija, priznaje kontinuitet SPC počev od Načertanija iz 1836, kao i Zakona o Srpskoj Pravoslavnoj Crkvi iz 1929. godine.Vladike Danilo, Sava, Vasilije, Petar I i Petar II nisu birane izvan Crne Gore. Njihov izbor bio unutrašnja stvar Crne Gore. Oni su rokopoloženi/hirotonisani, dakle, sticali su funkcionalnu moć u pravoslavnom svetu na različitim mestima – Od Pečuja do Karlovaca, neki su želeli da to bude u Rusiji, ali njihova stvarna, realna moć proisticala iz činjenice izbora u Crnoj Gori.
Sve više ljudi u Crnoj Gori, zbog svega pomenutog, smatra kako izbor verskog poglavara pravoslavnih hrišćana u Crnoj Gori, opet, treba da bude unutrašnje pitanje u zajednici verujućih.Pravoslavne Crnogorke i Crnogorci nemaju zaštićena verska prava jer ne mogu da svoje religijske obrede obavljaju u crkvama koje su, dokazano i bez imalo sumnje, gradili njihovi preci.
Sve više građana Crne Gore – agnostici, ateisti i pripadnici svih verskih zajednica – smatra da je to ugrožavanje opšte građanske slobode i spremno je da se za zaštitu te slobode, ugrožene zbog načina na koji deluje SPC, bori i izbori.Građani Crne Gore, znatna većina, prema svim dostupnim istraživanjima javnog mnjenja, a tako je zapisano i u Ustavu, državu vide kao sekularnu (građansku, antifašističku, multinacionalnu, zasnovanu na evropskim vrednostima što uključuje i jednake verske slobode za svakog ponaosob, a ne isključivanje bilo koga, po bilo kom osnovu).Cetinjski manastir danas je opasan ogradama i više liči na tvrđavu nego na manastir. To je faktičko stanje. Crna Gora je izvan te ograde.
Unutra je samo SPC. Nema sumnje da će takvo stanje, nažalost, potrajati.Taj problem u korenu je protesta koji su u Crnoj Gori pokrenuti 22. avgusta. I biće nastavljeni.
P.S. Pišem ovo u pokušaju da odgovorim fb prijateljima koji su mi postavili pitanje iz naslova.
Preporučeno
Sonja Drobac, FB
