Osim šestoro ruskih diplomata, u fokusu istrage koju, nakon dobijenih podataka iz ANB-a radi Specijalno državno tužilaštvo, su i dvojica crnogorskih državljana: Radomir Sekulović, penzionisani diplomata iz MVP-a, kao i još jedna osoba nastanjena u Podgorici, koja, kako saznajemo, nije zapošljena u državnim institucijama već ima privatnu firmu.

Pod istragom je i najmanje tridesetak ruskih državljana koji žive u Crnoj Gori i imaju dozvolu za privremeni boravak u našoj zemlji, a za koje se sumnja da su, po nalozima ruskih diplomata iz Ambasade Rusije, odrađivali prikupljanje podataka i ostvarivanje kontakata sa ljudima iz državnih i privatnih kompanija u Crnoj Gori.

Prema saznanjima našeg lista, moguće je da će biti i veći broj ruskih državljana koji se nalaze u Crnoj Gori, jer sva operativna saznanja i podaci koje šalju partnerske službe ukazuju da je tokom posljednjih nekoliko godina Moskva u mrežu špijunskih aktivnosti uključila brojne svoje državljane.

RAZOTKRIVANJE
Informacija o akciji ANB-a i zapadnih obavještajnih službi objavljena je oko podneva na portalu Vijesti, a nešto kasnije potvrdio je i premijer u tehničkom mandatu Dritan Abazović, koji je u naglasio da je ,,jutros uhapšeno više osoba“ i napomenuo da je cilj akcije ,,sprečavanje širenja malignog uticaja“.

Kako saznaje Pobjeda, objavljivanje vijesti o akciji koja je planirana duže vrijeme i koja je bila tajna izazvalo je priličnu uznemirenost u vrhu Agencije za nacionalnu bezbjednost i natjeralo ih na hitnu reakciju i privođenje dvojice crnogorskih državljana.

Izgleda, da su pojedini ruski državljani ranije juče ujutro imali saznanja da su im crnogorski istražni organi na tragu. O tome svjedoči i jedna scena iz Podgorice, koju nam je detaljno opisao čitalac Pobjede. Prema njegovim tvrdnjama, juče oko 9 sati i 10 minuta, crni automobil dovezao je ispred rezidencije ruskog ambasadora (Ulica Beogradska) dvojicu ljudi, koji su hitro iskočili iz auta noseći po dvije veće torbe u rukama i ušli u ambasadorsku rezidenciju. Da li su kasnije napuštili rezidenciju, koja se tretira kao teritorija suverene države, nije poznato.

Izvjesno je, međutim, da je međunarodna akcija precizno planirana i da, prema informacijama Pobjede, još nije zatvoren krug niti locirane sve tačke na kojima su ruski obavještajci djelovali.

Saznanja o tome ima i Moskva, što se može zaključiti na osnovu saopštenja Ambasade Ruske Federacije u Podgorici.

Sinoć, nakon što je njihovih šest diplomata proglašeno za nepoželjne osobe, ruska Ambasada je obavijestila javnost da je donijela odluku da usljed „neprijateljskog postupanja crnogorskih vlasti“ obustavlja rad konzularnog odjeljenja. I to od danas.

U vezi sa neprijateljskim postupanjem crnogorskih vlasti prema Ambasadi Rusije u Crnoj Gori, obustavlja se rad konzularnog odjeljenja od 30. septembra na neodređeni rok – saopštili su iz Ambasade SAD, a ruskim državljanima u Crnoj Gori su preporučili ,,da kontaktiraju ambasade Rusije u susjednim državama“.

ŠIRENJE MREŽE
Jučerašnje zvanično saopštenje Ambasade Ruske Federacije je očekivana reakcija na akciju crnogorskog obavještajnog sektora i istražnih organa i svakako će biti recipročnih mjera Moskve.

No, objavu iz Ambasade Ruske Federacije valja tumačiti i kao pokušaj da se obustavi istraga o djelovanju rsukih špijunskih ekipa u Crnoj Gori.

Ali, to je nemoguća misija: u pitanju je međunarodna akcija, Crna Gora je država članica NATO i vitalni interes zapadnih sila je da brane svoje saveznike od ruskog malignog uticaja.

Nakon agresije Rusije na Ukrajinu, maksimalno je podignuta pozornost EU i NATO, jer se pokazalo da se takozvana ,,meka moć“ Rusije i tihi uticaj, veoma lako može preobraziti u direktne napade na suverenitet i teritorijalni integritret država.

Zato nije slučajnost što je sredinom ovog mjeseca (13. septembra) američki zvaničnik razotkrio što je Rusija radila po Evropi i kako je Moskva – u cilju da obezbijedi punktove uticaja u zemljama Evrope i Zapadnog Balkana – uplaćivala pozamašna finanijska sredstva ljudima koji je trebalo da budu ,,ruski proksi“ na Balkanu.

Obično su za te svrhe upotrijebljeni prosrpski političari. To pokazuje informacija da su iz Kremlja, preko raznih kanala, značajna finanisijska sredstva uplaćivana Demokratskom frontu u Crnoj Gori, ali i članu Predsjedništva Bosne i Hercegovine Miloradu Dodiku. Saopšteno je da je novac dobijala i Demokratska stranka u Albaniji – Salija Beriše.

Među primjerima koji su izneseni, u Bosni, prije izbora 2018. godine, Konstantin Malofejev tajno je pomagao finansiranje predsjedničke kampanje Milorada Dodika. Taj primjer pokazuje da Rusija nije ispunila obećanje da ulaže u ekonomski razvoj Republike Srpske, već je umjesto toga omogućavala korupciju vladajuće stranke i stvorila nejednake uslove za opozicione stranke – naveo je izvor iz Stejt Departmenta.

Rekao je i da misle da je to samo vrh ledenog brijega, i saopštio da su u kontaktu „sa saveznicima i partnerima da bi prikupili više informacija o ovoj prijetnji“.

Što se Crne Gore tiče, američko Ministarstvo finansija (U.S. Department of the Tresury) u decembru 2018. godine objavilo je da je jedan od kontakata ove političke organizacije sa ruskim oligarhom bliskim Putinu – Olegom Deripaskom – bio bivši oficir ruske Vojne obavještajne službe (GRU) Viktor Aleksejevič Bojarkin.

Objavili su tada da je Bojarkin djelovao u ime Deripaske sa još 15 pripadnika GRU koji su sankcionisani zbog, kako su naveli, „zlonamjernih aktivnosti“, a koje uključuju pokušaj miješanja u izbore u SAD 2016. godine, napore da se sajber napadima potkopaju međunarodne organizacije i pokušaj ubistva u Ujedinjenom Kraljevstvu.

Demokratski front je, o čemu je Pobjeda izvještavala, sarađivao i sa ruskim milijarderom, već pominjanim Malofejevim, a o čemu je pisao i britanski istraživački centar Belinket (Bellingcat) u saradnji sa ruskim magazinom The Insider.

OPERACIJA CRNA GORA
O malignom uticaju Moskve dramatično se otvorila priča prilikom suđenja za pokušaj terorizma na dan izbora u našoj zemlji oktobra 2016. godine.

Lideri DF-a Andrija Mandić i Milan Knežević prvostepeno su osuđeni za pokušaj nasilnog svrgavanja s vlasti Demokratske partije socijalista i njenog lidera, sada predsjednika Crne Gore Mila Đukanovića.

Za organizaciju pokušaja terorizma optuženi su obavještajci ruske vojne obavještajne službe – GRU (Glavna obavještajna uprava Glavnog štaba oružanih snaga Ruske Federacije) – Vladimir Popov i Eduard Šišmakov.

Iako dvojica ruskih obavještajaca nikada nijesu bili dostupni crnogorskom pravosuđu, istraga je otkrila njihove veze sa ekstremističkim krugovima u Srbiji, ali – što je indikativno – i da su imali legalne pasoše dok su boravili u Beogradu. Samo – pod drugim imenima. Ispostavilo se da je riječ o istoj seriji pasoša kao i oni koje su koristili ruski špijuni u pokušaju trovanja ruskog obavještajnog prebjeda Skripalja.

Upravo je suđenje za pokušaj terorizma razotkrilo i skrivene veze između ruskih obavještajaca i srpskih estremističkih grupa, državljana Srbije koji su upotrijebljeni jeseni 2016. za djelovanje u Crnoj Gori, među kojima je bio i bivši žadramerisjki general Bratislav Dikić.

No, ozbiljnije razotkrivanje mreže malignog uticaja Rusije na Crnu Goru i ovdašnju političku scenu naprasno je prekinuto nakon tektonskih političkih promjena, smjene vlasti Đukanovićeve Demokratske partije socijalista avgusta 2020. godine kada je bilo jasno da nova crnogorska vlast želi da u zaborav pošalje priču o ,,državnom udaru“. To je potvrdila i presuda Apelacionog suda iz februara 2021. čije vijeće je preglasavanjem poništilo osuđujuću presudu Višeg suda.

Međutim, geostrateška situacija se, nakon agresije Rusije na Ukrajinu 24. februara ove godine, dramatično promijenila, što je dovelo i do intenziviranja aktivnosti obavještajnih agencija Zapada koje su sada počele koordinirano da djeluju, plašeći se da ruski uticaj na Zapadnom Balkanu može da dovede do velikih političkih potresa, ali i otvaranja novih žarišta konflikta.

POSLJEDICE RATA U UKRAJINI
U tom smislu valja jasno povezivati upozorenje Stejt Dipartmenta od prije petnaestak dana, sa aktuelnom akcijom koju ANB sprovodi u saradnji sa zapadnim partnerima: cilj je da se razotkriju skrivene veze i ljudi koji rade za interese Moskve na ovim prostorima, kako bi se preventivno ograničiio uticaj Rusije.

– Ukazivanjem na rusko tajno političko finansiranje i ruske pokušaje da podrije demokratske procese, upozoravamo ove strane partije i kandidate da, ako tajno prime ruski novac, mi to možemo razotkriti i razotkrićemo – poručio je visoki zvaničnik Stejt Dipartmenta 13. septembra.

Uz još jednu važnu napomenu: da SAD žele da omoguće vladama 100 zemalja (?!) ,,da preduzmu nezavisnu akciju protiv ove prijetnje koja podriva njihovu demokratiju“.

Očekujemo da nam zemlje, koje smo obavijestili, daju svoje informacije o ruskom tajnom političkom finansiranju, što će onda povećati naše razumijevanje ove prijetnje – zaključio je američki zvaničnik.

Iako to niko od crnogorskih zvaničnika neće zvanično potvrditi, očito je da su SAD i zapadni partneri dostavili neke značajne podatke Crnoj Gori. Prema informacijama Pobjede, moguće je da akcija koja je zvanično juče pokrenuta neće biti i kraj aktivnosti na raskrinkavanju skrivenih veza i uticaja u Crnoj Gori.

Rusija: Odgovorićemo na odluku Crne Gore
Rusko Ministarstvo vanjskih poslova odgovoriće na proglašenje šest njenih diplomata u našoj državi personama non-grata, poručili su sinoć iz tamošnjeg Ministarstva.

Kako smo saopštili ranije, Rusija će dati adekvatan odgovor – poručili su iz tog ministarstva, a prenosi RIA.

Konjević apelovao da se nastavi sa akcijom i na Vladi ,,opomenuo“ Adžića
Ministrar odbrane i potpredsjednik Vlade u tehničkom mandatu Raško Konjević, osvrnuvši se na istragu protiv osumnjičenih za špijunažu za potrebe ruske službe i, gostujući u emisiji TV E, poručio je da to nije ništa iznenađujuće.

To je politička ocjena i tu bih se zaustavio. Veoma je važno što su prvo Agencija za nacionalnu bezbjednost a potom i Specijalno državno tužilaštvo, radili na takvoj aktivnosti. Sada bi trebalo ostaviti SDT da izvede stvari do kraja. Moj apel je da nadležni organi, ANB i SDT, nastave sa aktivnostima na tom polju – istakao je Konjević.

Ministar unutrašnjih poslova u tehničkom mandate Filip Adžić je na jučerašnjoj sjednici Vlade Crne Gore kazao da oni čine sve da državu očiste od stranih uticaja.

Ja sam ponosan na aktivnosti koje MUP i ANB sprovode ovih dana, te divne aktivnosti jesu u cilju zaštite nacionalnih interesa Crne Gore – kazao je Adžić.

Na tu ocjenu, reagovao je ministar odbrane Konjević, upozoravajući Adžića da ,,kada sazna ko su ljudi lišeni slobode i sa kim su u relacijama, mogao bi da promijeni mišljenje“.

Prema pisanju M portala, supruga osumnjičenog penzionisanog diplomate Sekulovića je na odborničkoj listi Ure za izbore u Podgorici.

Nakon opaske Konjevića, reagovao je premijer Abazović koji je dobacio: ,,Ja znam ko je lišen slobode“.