Video
Ovaj napad, kako piše Reuters, dodatno je pojačao zabrinutost zbog poremećaja u globalnom snabdijevanju naftom, usljed gotovo potpunog zastoja trgovine kroz Hormuški moreuz.
Fjučersi nafte Brent porasli su za 6,64 dolara, odnosno 7%, na 100,71 dolar po barelu u 10:52 po istočnoameričkom vremenu (14:52 GMT), čime je cijena prvi put od kraja maja premašila granicu od 100 dolara. Referentna svjetska cijena sirove nafte porasla je gotovo 40% tokom ovog mjeseca, a tehnički indikatori pokazuju da je tržište već deveti uzastopni dan u zoni prekomjerne kupovine, što se posljednji put dogodilo u septembru 2023. godine.
Američka sirova nafta West Texas Intermediate (WTI) porasla je za 5,18 dolara, odnosno 6%, na 92,01 dolar po barelu, čime je prvi put od 11. juna premašila nivo od 90 dolara. Obje vrste nafte zabilježile su rast peti dan zaredom.
„Napad na saudijske tankere dodatno je pogurao cijene sirove nafte naviše. Posljedice otvaranja još jednog kritičnog uskog grla za transport nafte sa Bliskog istoka dodatno ograničavaju trgovinu“, izjavio je Tim Snajder, glavni ekonomista kompanije Matador Economics.
Napad na saudijske tankere
Jemenski Huti otvorili su novi front u sukobu s Iranom ciljajući brodove koji prevoze saudijsku naftu kroz moreuz Bab el-Mandeb, nakon što su najavili pomorsku blokadu isporuka iz Saudijske Arabije.
Huti su saopštili da su u vojnoj operaciji napali dva saudijska naftna tankera, dok je saudijska državna novinska agencija kasnije potvrdila da je jedan od brodova zahvatio požar nakon napada tokom plovidbe Crvenim morem.
Analitičari Goldman Sachsa procjenjuju da bi cijena Brenta mogla premašiti 120 dolara po barelu u četvrtom kvartalu, a da bi prosječna cijena naredne godine mogla iznositi oko 100 dolara, ukoliko Hormuški moreuz ostane blokiran do 2027. godine. Dodatni rast cijena moguć je ukoliko dođe do dugotrajnijih poremećaja i u moreuzu Bab el-Mandeb i Sueckom kanalu.
Hormuški moreuz pod pritiskom
Iranska Revolucionarna garda saopštila je da se jedan naftni tanker zapalio nakon eksplozije dok je pokušavao da plovi miniranom rutom u južnom dijelu Hormuškog moreuza, u blizini obale Omana, dok su se još dva tankera okrenula i odustala od prolaska.
Garda tvrdi da je Hormuški moreuz pod potpunom kontrolom Irana i da je „u potpunosti zatvoren“ dok traju američke vojne aktivnosti u regionu, upozorivši da nijedan tanker neće moći da uđe niti izađe bez koordinacije sa iranskim vlastima.
Iranski napadi na brodove koji prolaze Hormuškim moreuzom doveli su do značajnog smanjenja broja stranih naftnih tankera koji koriste ovu ključnu pomorsku rutu.
Istovremeno, ponovno uvođenje američke pomorske blokade usmjerene na iranske luke vjerovatno je oborilo iranski izvoz nafte na nulu, sa prethodnih 1,5 do 2 miliona barela dnevno početkom mjeseca, izjavio je analitičar UBS-a Đovani Staunovo.
Zbog manjeg broja brodova koji napuštaju Hormuški moreuz, utovar nafte u Persijskom zalivu pao je na oko 2,5 miliona barela dnevno tokom posljednjih sedam dana, u odnosu na prosječnih 6 miliona barela dnevno u prethodnih mjesec dana.
Preporučeno
Američka vojska saopštila je da je završila dvanaestu uzastopnu noć napada na ciljeve u Iranu, svega nekoliko sati nakon što je predsjednik SAD-a Donald Tramp poručio da će Sjedinjene Američke Države uništiti iranski most ili elektranu svaki put kada Iran napadne brod u Hormuškom moreuzu
