Video
Protest je usmjeren protiv planova američkih investitora u delti rijeke Vjosa.
Protestanti su držali transparente sa sloganima poput “Albanija nije na prodaju” i pozivali na ostavku premijera Edija Rame, tvrdeći da iza njegove kontinuirane podrške projektu stoji korupcija.
Projekat povezan sa kompanijom Trampovog zeta
Projekat vodi kompanija povezana s Jaredom Kushnerom, zetom američkog predsjednika Donalda Trampa. Luksuzni hoteli, kompleksi vila i rekreacijski sadržaji planirani su za uvalu Zvernec i otok Sazan.
Projekat vodi mreža kompanija povezanih s Affinity Partnersom, investicijskim fondom Jareda Kushnera osnovanim 2021. sa sjedištem u Miamiju, čija je imovina pod upravljanjem lani porasla za 60 posto, na 4,8 milijardi dolara. Razvoj danas javno vodi Sazan Real Estate Development, kompanija izvorno registrovana u Kataru, a građevinsku dozvolu drži Zvërnec South Adriatic Development, kontroliran kroz strukturu od pet tvrtki registriranih u Amsterdamu.
Na čelu je Asher Abehsera, dugogodišnji Kushnerov poslovni partner iz Brooklyna, a među partnerima su albanski preduzetnik Shefqet Kastrati i katarsko-sirijska braća Moutaz i Ramez Al-Khayyat. Affinity tvrdi da nije riječ o njihovu projektu te da su ulagači uključeni “u ličnom svojstvu”.
Ivanka Trump javno promoviše projekat i posjetila je regiju Vlore s arhitektima; ona i Kushner kažu da su lokaciju otkrili s jahte 2021.
Ekološke organizacije upozoravaju da bi razvoj mogao uzrokovati trajnu štetu krhkom ekosistemu delte Vjosa na albanskoj jadranskoj obali, uključujući mjesta za razmnožavanje i odmor flamingosa, čaplji i drugih vrsta ptica.
Delta Vjose i laguna Narta obuhvataju više od 250 kvadratnih kilometara i 18 tipova staništa iz mreže Natura 2000, od kojih je šest prioritetnih, a područje ispunjava kriterije Ramsarske konvencije i od njega zavisi više od 2.300 vrsta. Vjosa je u martuz 2023. proglašena prvim evropskim nacionalnim parkom divlje rijeke, na 12.727 hektara i u kategoriji IUCN II.
Osim flamingosa i čaplji, ugroženi su dalmatinski pelikani, glavata želva i sredozemna medvjedica, uz više od 200 vrsta ptica koje područje koriste kao odmorište na migracijskim rutama. Ekolozi upozoravaju na nasipanje šljunka preko drevnih pješčanih dina, zaštićenih kao prirodni spomenici, i na zatrpavanje jednog od dva otvora koji lagunu Narta povezuju s morem, čime se prekida izmjena vode. Ornitolog Jon Vorpsi iz udruge PPNEA rekao je da će za deset godina to biti “sivo mjesto od betona”.
“Flamingo revolucija”
Albanski mediji nazvali su pokret “Flamingo revolucijom”.
Prema lokalnim medijima, građevinska dozvola za odmaralište još nije izdata. Međutim, građevinske mašine stigli su na predloženu lokaciju krajem jula, što je izazvalo talas protesta koji od tada traje.
Rama odbija ostavku
Preporučeno
Rama odbija ostavku i projekat naziva blagoslovom za zemlju, kritike odbacuje kao ideološke, a naglašava da su u projekat uključeni i investitori i arhitekti iz Danske, Francuske, Grčke, Japana i Turske te da Kushner ne djeluje u ime američke administracije.
