Video
Kako je u Novom danu rekla urednica portala KoSSev Tatjana Lazarević, protesti su u toku od ranih jutarnjih sati.
-Već od pola sedam su se zaposleni ispred sve tri opštine na sjeveru Kosova okupili. Neposredno pred uključenje u Zvečanu je razvučena duž glavne ulice od zgrade opštine ka centru zastava, kako je rečeno na samom terenu našim novinarima, 250 metara dugačka. U sve tri opštine je trenutno scenario za sada isti, radnici su se pojavili, na čelu sa rukovodiocima – kaže ona.
Tenzije na sjeveru Kosova su počele nakon što su novoizabrani albanski predsjednici opština u pokušali da uđu u opštinske zgrade u većiski srpskim sredinama. U Kosovoskoj Mitrovici, Leposaviću, Zubinom Potoku i Zvečanu vlast su na vanrednim izborima u aprilu osvojile kosovske partije DPK i Samoopredeljenje. Izbori su raspisani pošto su Srbi napustili institucije u novembru 2022, a glasanje u aprilu su takođe bojkotovali – pa je izlaznost bila samo 3,5 odsto. Zbog toga se novoizabranim albanskim vlastima osporava legitimitet.
Situacija u Zvečanu je eskalirala u ponedeljak kada je KFOR krenuo u razbijanje demonstracija lokalnih Srba, koji su blokirali dva oklopna vozila kosovske policije i odbili da ih propuste. U zgradi opštine Zvečan nalazila se kosovska policija, koja je prethodno bacila suzavac na okupljene Srbe ispred opštine.
Posle eskalacije,NATO je saopštio da će poslati još 700 dodatnih vojnikana Kosovo.Nasilje su osudile i SAD i pozvale je strane da odmah smanje tenzije, a otkazale su i učešće Kosova u zajedničkoj vojnoj vežbi.
Srbija je u petak vojsku stavila u najviši stepen borbene gotovosti.
Ministar odbrane Miloš Vučevići zjavio je za RTS da je bezbjednosna situacija na sjeveru Kosova i Metohije visoko rizična zbog jednostranih, nezakonitih, neligitimnih odluka administracije u Prištini.
Govoreći o tome koliki je bezbjednosni rizik u ovom trenutku na sjeveru Kosova i Metohije, ministar odbrane kaže da je “veliki, vjerovatno najveći mogući”.
Ministar odbrane ističe da je Srbija definisala svoje “crvene linije” i kaže da vjeruje u politički dogovor i dijalog.
Lajčak poziva na dijalog
Specijalni predstavnik EU za dijalog Srbije i Kosova Miroslav Lajčak ocijenio je da su događaji na sjeveru Kosova “apsolutno nepotrebna i nelogična eskalacija” i da ovo može da se riješi samo politički – kroz postojeći dijalog, prenosi FoNet.
“Moram da kažem da je ovo apsolutno nepotrebna i nelogična eskalacija, jer smo posle mnogo, mnogo mjeseci pregovora postigli dva važna sporazuma, u februaru dogovor o putu normalizacije odnosa između Kosova i Srbije, a zatim u martu u Ohridu i implementacioni aneks”, rekao je Lajčak za Dojče vele.
Preporučeno
“Ne možemo imati normalizaciju i eskalaciju u isto vrijeme. Potrebno je, dakle, deeskalirati, potrebno je vratiti se radu na normalizaciji, na implementaciji dokumenta. Da nemamo dokument, razumio bih da ljudi vjeruju da će ovakvim akcijama nešto uspjeti. Ali, mi imamo sporazum, što nikada ranije nije bio slučaj, tako da bi zaista trebalo da se vratimo primjeni tog sporazuma i normalizaciji”, kazao je Lajčak.
