Video
Prvi scenario koji analitičari Foruma za saradnju i istraživanja navode jeste institucionalna reintegracija države kroz primjenu zakona. U tom slučaju, organi BiH bi izvršili presude Suda BiH i priveli odgovorne za kršenje ustava, uz podršku međunarodne zajednice kroz sankcije i uvjetovano finansiranje. Time bi se RS prisilio na povlačenje neustavnih zakona i povratak u okvir ustavne saradnje.
Drugi scenario podrazumijeva uspostavljanje paralelnog pravnog sistema unutar RS-a. Entitetske vlasti bi u tom slučaju nastavile odbijati primjenu odluka državnih organa, čime bi se faktički uspostavila dva odvojena sistema vlasti. To bi dugoročno paraliziralo državu, ugrozilo njen evropski put i otvorilo vrata sličnim pokušajima u drugim regijama.
Treći scenario opisuje politički dogovor kroz pregovore domaćih i međunarodnih aktera. U takvoj varijanti, RS bi privremeno obustavio spornu legislativu, dok bi zauzvrat dobio političke i finansijske ustupke. Iako bi se time povratila površna funkcionalnost institucija, problem ustavne krize bi ostao neriješen, a kompromisi bi teško bili prihvaćeni među biračima, naročito u Federaciji BiH.
Četvrti scenario uključuje eskalaciju krize u međunarodni konflikt koji zahtijeva intervenciju OHR-a i EUFOR-a. U slučaju da RS nastavi militarizaciju policije i ometa djelovanje državnih organa, međunarodna zajednica bi mogla reagirati silom – hapšenjima, uklanjanjem političkih aktera i vraćanjem ustavnog poretka u okvir Dejtonskog sporazuma.
Peti scenario predstavlja najradikalniji ishod – formalnu ustavnu dezintegraciju Bosne i Hercegovine. RS bi u tom slučaju usvojio vlastiti „ustav“, odbacio sve državne zakone, uspostavio oružane i carinske snage, te organizovao referendum o nezavisnosti. Time bi bio pokrenut proces konačnog raspada ustavnog poretka i duboke destabilizacije regiona.
Preporučeno
Forum za saradnju i istraživanja okuplja pravne i političke stručnjake koji se fokusiraju na zaštitu ljudskih prava povratničkih zajednica u entitetu RS. Izvještaj je preveden na engleski jezik i dostavljen svim relevantnim domaćim i međunarodnim akterima. Možete ga u cijelosti pročitati na ovom linku.
