Video
“Ušli smo u novu fazu otvorenih konflikata koji mijenjaju svijet u kojem živimo… Svjetski poredak zasnovan na pravilima više ne postoji kao što je to bio slučaj u prošlosti. Najveći zadatak Evrope i Njemačke jeste da što prije spoznaju tu činjenicu i novu realnost”, rekao je Merc i dodao: “U eri velikih sila, naša sloboda je ugrožena.”
U svom govoru na početku Minhenske bezbjednosne konferencije (MSC) Merc se prije svega usredsredio na transatlantske odnose. Oni, kako je rekao, zahtijevaju „restart”.
“Novi početak” u odnosima sa SAD-om
“Popravimo naše transatlantske odnose, Evropa daje svoj doprinos. Potreban nam je novi početak”, rekao je Merc, ali je istovremeno dodao da „Evropa mora prekinuti svoju zavisnost od SAD-a”.
“Niko nam nije nametnuo tu pretjeranu zavisnost od SAD-a. Za to smo sami krivi. Ali zato je bolje da tu zavisnost sada okončamo, što prije, to bolje“, rekao je Merc, dodajući da „ne odobrava pozive na prekidanje odnosa Evrope i SAD-a“.
Merc je prisutnoj premijerki Danske Mete Frederiksen obećao “punu solidarnost” u sporu sa Sjedinjenim Državama oko Grenlanda. Merc, kojem je ovo prva bezbjednosna konferencija u svojstvu kancelara, rekao je da je minhenska bezbjednosna konferencija uvijek djelovala kao seizmograf odnosa SAD-a i Evrope.
Njemački kancelar je istovremeno pozvao na sklapanje saveza sa ostalim partnerima u svijetu, pominjući pritom Indiju, Južnu Afriku, Brazil i zemlje Persijskog zaliva.
Njemačka neće ići izolovanim putem
U svom govoru Merc je naglasio da je Njemačka nakon ruske agresije na Ukrajinu započela proces naoružavanja koji bi mogao rezultirati “najvećom konvencionalnom vojskom” u Evropskoj uniji. Istovremeno je rekao da Njemačka nikada više neće “krenuti izolovanim putem, već samo zajedno sa susjedima i partnerima”.
“To nam nalaže naša prošlost”, rekao je demohrišćanski političar.
Bavarski premijer Markus Zeder, koji se učesnicima konferencije obratio prije kancelara Merca, oštro je kritikovao omalovažavanje učešća saveznika SAD-a u misiji u Avganistanu, u kojoj je poginulo više pripadnika Bundesvera.
Nakon svog govora njemački kancelar je odgovorio i na pitanje crnogorskog predsjednika Jakova Milatovića, koji je upitao kada Merc očekuje prijem Crne Gore u Evropsku uniju.
Merc je rekao da je, kako njemu tako i prisutnoj predsjednici Evropske komisije Ursuli fon der Lajen, „veoma važno” pitanje prijema zemalja regiona Zapadnog Balkana u EU.
“Potrebna nam je nova strategija kada je riječ o zemljama Zapadnog Balkana. Ne želimo da vas izgubimo”, rekao je Merc.
Minhenska konferencija, mjesto svjetske politike
Na MSC-u se očekuje više od hiljadu učesnika iz cijelog sveta, među njima više od 60 šefova država i vlada, kao i oko stotinu ministara spoljnih poslova i odbrane.
Američku delegaciju ove godine predvodi državni sekretar Marko Rubio, a u Minhenu se očekuje i više od 50 članova američkog Kongresa.
S velikim nestrpljenjem se očekuje istup Marka Rubija, a mnogi izražavaju nadu da govor neće biti u sličnom tonu kao govor potpredsjednika Džej Di Vensa na istom mjestu prije godinu dana.
Američki potpredsjednik je u svom govoru na Konferenciji prošle godine iznio oštre kritike na račun Njemačke i Evrope zbog navodnog ograničavanja slobode govora. Te izjave izazvale su šok među evropskim saveznicima.
Merc i njemački ministar spoljnih poslova Johan Vadeful trebalo bi da se sastanu već u petak popodne na marginama konferencije.
Godinu dana od Vensovog govora
Na spisku učesnika nalaze se, između ostalih, i ukrajinski predsjednik Volodimir Zelenski, kineski ministar spoljnih poslova Vang Ji, predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen i generalni sekretar NATO-a Mark Rute.
Od stupanja na dužnost prije nešto više od godinu dana, američka vlada pod predsjednikom Donaldom Trampom svojom spoljnom politikom izazvala je napetosti između Vašingtona i tradicionalnih saveznika u Evropi. To je podstaklo pozive na veću samostalnost evropskih zemalja u pitanjima odbrane.
U izvještaju o ovogodišnjem MSC-u govori se o politici “kugle za rušenje“, koju prije svega primjenjuju SAD kako bi oslabile međunarodni poredak.
U bezbjednosnoj strategiji objavljenoj u decembru američka vlada je dodatno pojačala kritiku Evrope. U dokumentu se govori o navodnoj “cenzuri slobode izražavanja” i “potiskivanju političke opozicije” u Evropi.
Preporučeno
Sjedinjene Američke Države su pritom najavile i podršku „otporu“ protiv aktuelnog političkog pravca Evrope.
