Fascinacija Balkanom je zajednička osobina za gomilu autora, pa se ovdašnji toponimi javljaju u avanturama različitih junaka od Šerloka Holmsa do Džejmsa Bonda. Posebno mjesto tu zauzima Crna Gora, malo zbog geografije i istorije, malo više zbog romantičnog „međunarodnog“ imena.

Vjerovatno ne postoji niti jedan fikcionalni lik čija se popularnost da i izbliza mjeriti sa onom Šerloka Holmsa. Odavno je poznato da je to karakter koji se pojavio u najviše filmskih adaptacija. Pravi šerlokijanci najboljim glumačkim Holmsom smatraju legendarnog Džeremija Breta iz Granadine TV serije.

Nezaboravna je i muzika Patrika Gauersa što prati izvanrednu špicu dok se točkovi fijakera kotrljaju londonskim ulicama, a Holmsova ruka pomjera tešku zavjesu. Bretov Holms: teatralan, ironičan, melodramatski maniričan, ušao je u srca fanova širom svijeta. Bitno je napomenuti da je za uobičajeni Holmsov imidž uz Dojla najzaslužniji Sidni Pedžet, ilustrator magazina Strand, u kojem su djela o Holmsu prvo publikovana. Treba i to reći: smrt Dojlova nije predstavljala i Holmsovu smrt. Ne samo zbog činjenice da se njegova djela permanentno štampaju niti zbog brojnih teatarskih i filmskih adaptacija. Svi kasniji detektivi manje ili više Holmsovi su potomci.

Isto tako bilo je dosta pisaca što su posle Dojla pisali o Holmsu ili ga parodirali. Vjerovatno najpoznatija parodija jeste Hemlok Džons iz pera Breta Harta. Mnogi (dobri) pisci pisali su o Holmsu posve ozbiljno. Najzanimljivija su ona dela u kojima se Holms suočava sa svojim poznatim istorijskim savremenicima.

U romanima francuskog pisca Aleksisa Lekaja Holms susreće Karla Marksa i Alberta Ajnštajna, kod Nikolasa Mejera postaje pacijent Sigmunda Frojda, a Majkl Dibdin ga suočava sa Džekom Trbosjekom, odnosno sa samim sobom (naime, u Dibdinovom romanu “Posljednja priča o Šerloku Holmsu” sam Holms je – Trbosjek). Dojlove nastavljače naročito su intrigirale one tri godine Holmsovog nestanka, ono vrijeme tokom koga je Votson mislio da je Holms mrtav. Te godine, od 1891. do 1894. omiljena su tema celog niza pisaca. Sam Holms je kasnije rekao Votsonu da je za to vrijeme putovao po Tibetu, no to je mogla biti i izmišljotina, naročito ako je za to vrijeme Holms imao neka iskustva netipična za svoj karakter i imidž. Tako, recimo, postoji teza da je ona jedna jedina žena koja je Holmsa zaintrigirala, ona koju je zvao jednostavno – ona žena (the woman), Irena Adler iz prve kratke priče o Holmsu: „Skandal u Češkoj“, imala kratku avanturu sa Šerlokom Holmsom tokom 1892. godine.

Indikativna je godina, ali je indikativna i lokacija: Crna Gora.

Možda će baš zato američki pisac Reks Staut, kad u tridesetim godinama dvadesetog vijeka kreira lik jednog od najčuvenijih književnih detektiva Nera Volfa, ovome kao mjesto rođenja odrediti Crnu Goru. Kako to i ide kod pravih detektiva, prošlost Nera Volfa je tajanstvena i on o njoj rijetko govori, ali ovo je nesumnjivo.

Na jednom mjestu u romanu “Piknik četvrtog jula” on kaže kako se rodio u Crnoj Gori te da je tamo proveo djetinjstvo, a onda je kao šesnaestogodišnjak odlučio da ode. Poznavaoci Dojlovog opusa i naknadne „Šerlokijane“ tvrde da je Volf sin Holmsa i Irene Adler. Kod Stauta nema direktne reference na to, mada Nero Volf drži portret Šerloka Holmsa iznad svog radnog stola.

Jedan od romana o Neru Volfu zove se “The Black Mountain” što bi u prevodu ispala Crna planina, a zapravo je povratni engleski prevod onog Montenegro i bavi se Volfovim kratkim povratkom u zavičaj gdje je ubijen njegov stari i najbolji prijatelj Marko Vukčić.