Video
Kina je ranije saopštila da će odluka Vašingtona da ne produži Trumpovu uredbu o vanrednom stanju u vezi sa Hong Kongom omogućiti toj teritoriji povratak posebnog trgovinskog i ekonomskog statusa. Američki zvaničnici odbacili su takvo tumačenje.
Američko Ministarstvo finansija navelo je da je istekao samo dio Trumpove uredbe koji se odnosio na proglašeno vanredno stanje.
Uredba je donesena tokom Trumpovog prvog mandata kao odgovor na odluku Pekinga da uvede zakon o nacionalnoj bezbjednosti u Hong Kongu. Izvršna uredba od 14. jula 2020. godine, koja je prethodnih pet godina obnavljana jednom godišnje, uvela je sankcije pojedincima povezanim sa bezbjednosnim mjerama u Hong Kongu i ukinula posebne ekonomske i trgovinske povlastice koje je ta teritorija ranije uživala zahvaljujući visokom stepenu autonomije.
Portparol Stejt departmenta kazao je da, iako je vanredno stanje okončano, ostali djelovi izvršne uredbe ostaju na snazi.
„Kako je navedeno u Izvršnoj uredbi 13936, Hong Kong više nema dovoljan stepen autonomije koji bi opravdao drugačiji tretman u odnosu na Narodnu Republiku Kinu prema američkim zakonima i odredbama navedenim u toj uredbi“, rekao je portparol.
Ministarstvo finansija SAD saopštilo je da prestanak važenja vanrednog stanja ne utiče na ograničenja uvedena Zakonom o ljudskim pravima i demokratiji u Hong Kongu iz 2019. godine, niti Zakonom o autonomiji Hong Konga iz 2020. godine.
Prema navodima američkih zvaničnika, sankcije će ostati na snazi za 38 od ukupno 49 osoba koje su bile obuhvaćene Trumpovom uredbom.
„Odluka da se uredba ne obnovi dio je napora da se modernizuje sistem sankcija kako bi one bile efikasnije i djelotvornije, uključujući uklanjanje preklapanja između različitih režima sankcija“, saopštio je portparol Ministarstva finansija.
Hong Kong je godinama imao poseban ekonomski i trgovinski status u odnosima sa Sjedinjenim Američkim Državama, odvojen od američkog odnosa prema Kini. Taj status zasnivao se na principu da je Hong Kong nakon predaje britanske uprave Kini 1997. godine ostao zasebno carinsko područje sa visokim stepenom autonomije.
Odluka Vašingtona da ne produži izvršnu uredbu predstavlja značajnu promjenu u američkoj politici i dolazi nakon nedavnih trgovinskih pregovora SAD i Kine, koji su rezultirali i smanjenjem pojedinih carina.
Preporučeno
Sjedinjene Američke Države od 2020. godine primjenjuju isti režim carina i kontrole izvoza prema Hong Kongu kao i prema Kini. Za sada nije poznato da li će prestanak važenja dijela uredbe uticati na carine koje je Donald Tramp uveo nakon povratka na predsjedničku funkciju u januaru 2025. godine, budući da su te mjere donesene na osnovu drugih američkih zakona.
