Video
Strateške tužbe protiv učešća javnosti obično podnose moćni pojedinci, lobističke grupe, korporacije ili državni organi. Koriste ih kao sredstvo uznemiravanja ili zastrašivanja sa ciljem da spriječe, zabrane, ograniče ili kazne slobodno izražavanje o pitanjima od javnog značaja.
Šefica Misije OEBS u Srbiji Karolina Hidea rekla je na konferenciji da SLAPP tužbe predstavljaju prijetnju medijskim slobodama i da se broj takvih tužbi znatno povećao poslednjih godina, prenosi agencija Beta.
“Poslovni ljudi i političari najčešće su podnosioci takvih tužbi, a žrtve su novinari, aktivisti i civilno društvo. Vrijeme i energija koju novinari gube ne može da se nadoknadi”, rekla je ona i dodala da je u Srbiji podnijeto na desetine SLAPP tužbi.
“Evropski parlament prepoznao je ovaj problem, ali je važno da znamo da nije svaka tužba protiv novinara slap tužba”, rekla je Hidea.
U Srbiji ne postoji precizna statistika u vezi sa brojem SLAPP postupaka. Ipak, tokom konferencije je naveden podatak da je u 2023. godini evidentirano deset postupaka, a u 2024. godini 17 koji su vođeni protiv novinara.
“Ne znamo koliko je podnijeto protiv aktivista i organizacija civilnog društva. Pokretani su parnični, prekršajni i krivični postupci”, navela je Ana Toskić Cvetinović, izvršna direktorka organizacije “Partneri Srbija” koja se bavi pitanjem vladavine prava, podrške civilnom društvu i institucionalnim razvojem.
Zamjenica Šefa Delegacije Evropske unije u Srbiji Plamena Halačeva ocijenila je na konferenciji Anti-SLAPP da je cilj tih sudskih postupaka da iscrpe resurse onih koji se bore za slobodu riječi.
“Srbija je u Evropi među zemljama sa najviše slap tužbi. Institucije treba da se potrude da riješe taj problem. Moramo da pomognemo onima koji su marginalizovani, a ne da ih ućutkujemo”, rekla je Halačeva.
Na problema SLAPP tužbi ukazala je početkom ove godine i organizacija Fridom haus (Freedom House).
Preporučeno
U izvještaju te međunarodne organizacije, objavljenom u februaru, navodi se da su članovi vladajuće stranke koristili SLAPP tužbe za zastrašivanje nezavisnih medija i novinara.
