Video
Prema studiji koju je naručila španska vlada, izgradnja tunela koji bi povezao Maroko i Španiju tehnički je izvodljiva.
Prema izvještaju španskog medija Vozpopuli, ovaj ambiciozni projekat bi trajao oko deset godina i zahtijevao ulaganje od približno 8,5 milijardi eura samo za španski dio, piše Forbes BiH.
Studiju je izradila njemačka kompanija Herenkneht, svjetski lider u proizvodnji mašina za bušenje tunela, na zahtjev španske državne firme SECEGSA (Španska kompanija za proučavanje stalne veze preko Gibraltarskog moreuza).
Izvještaj koji španska vlada posjeduje od juna, potvrđuje da, uprkos ekstremnoj složenosti, savremena tehnologija omogućava realizaciju projekta.
Prema navodima Vozpopulija, vlada je nakon prijema studije započela njenu internu razradu u različitim ministarstvima, s ciljem da do juna 2026. postavi temelje za raspisivanje tendera koji će ažurirati preliminarni projekat iz 2007. godine.
Očekuje se da će Španija i Maroko donijeti konačnu odluku 2027. godine o tenderu za izgradnju prvog istražnog tunela.
Tunel bi povezao Evropu i Afriku željezničkom vezom dužine oko 65 kilometara, od čega bi gotovo 40 kilometara prolazilo kroz špansku teritoriju.
Španski terminal bi bio smješten u blizini Vejer de la Frontera, sa priključenjem na nacionalnu željezničku mrežu (RFIG) putem nove veze s linijom Kadiz–Sevilja.
Najveći tehnički izazovi i međunarodna saradnja
Najzahtjevniji dio projekta obuhvata probijanje ispod Camarinalskog praga, područja sa izuzetno složenim geološkim uslovima. Nalazi Herenknehta potvrđuju da se projekat može realizovati u okviru postojećih tehničkih i inženjerskih mogućnosti, uz značajna poboljšanja u odnosu na početak vijeka.
Iako upozoravaju na ogromne logističke i finansijske izazove, njemački stručnjaci ističu da se oni mogu savladati postojećim inženjerskim kapacitetima.
Delegacije SECEGSA i njenog marokanskog partnera SNED nedavno su boravile u Norveškoj, gdje su tražile savjete o projektu sličnog obima Rogfastu, trenutno najdužem i najdubljem tunelu u izgradnji na svijetu.
Istovremeno, uz pomoć Geološkog zavoda SAD (USGS), provode se istraživanja seizmičnosti i morskog dna.
Španske vlasti već su izradile privremeni vremenski okvir. Prva faza obuhvata izgradnju istražnog tunela, koji bi trajao između šest i devet godina.
Ovaj početni tunel poslužio bi kao osnova za konačni projekat, koji će imati dvije cijevi.
Najoptimističnije procjene predviđaju prve konkretne pomake do 2030. godine, što bi se poklopilo sa Svjetskim prvenstvom u fudbalu koje će zajednički organizovati Španija i Maroko.
Ipak, izvori bliski projektu tvrde da su 2035 – 2040. realniji rokovi za značajne rezultate, s obzirom na tehničke poteškoće i veličinu investicije.
Ministarstvo saobraćaja Španije zadužilo je javnu konsultantsku firmu Ineko da izradi model profitabilnosti budućeg koridora, analizirajući moguće koncesione modele slične onima korišćenim za Jurotunel i brzu prugu Figeras -Perpinjan.
Razmatraju se i dodatni izvori prihoda, uključujući željezničke takse, logističke usluge, električne interkonekcije i instalaciju optičkih vlakana.
Istorijska ambicija koja postaje stvarnost
Ideja o tunelu datira još iz 19. vijeka, a prvi zvanični sporazum između Španije i Maroka potpisan je 1979. godine. Od tada je održano oko pedeset zajedničkih sastanaka dvije vlade.
Tokom decenija Španija je u projekat ulagale javna sredstva, ali su subvencije znatno smanjene posljednjih godina. U 2017. su iznosile svega 50.000 eura.
Projekat je ponovo oživljen 2021. godine, kada je uvršten među inicijative koje finansira Evropski fond za oporavak nakon pandemije, sa lokacijom većom od dva miliona eura.
Od 2023. godine, nakon promjene španskog stava o Zapadnoj Sahari, Madrid i Rabat su ubrzali realizaciju projekta bez presedana, navodi SECEGSA.
Preporučeno
Kompanijom, čija je isključiva svrha izgradnja tunela između Španije i Maroka, trenutno rukovodi general Hose Luis Goberna Caride pod nadzorom Ministarstva saobraćaja, na čijem je čelu Oskar Puente.
