Međunarodni sud za bivšu Jugoslaviju, poznatiji kao Haški tribunal, zatvoren je nakon skoro četvrt vijeka rada. Na početku minut ćutanja za sve žrtve.

Cereminiji su prisustvovali brojni zvaničnici, među kojima su holandski kralj i generalni sekretar UN Antonio Gutereš.

Prisutni su i zvaničnici iz Srbije, kao i iz bivših jugoslovenskih republika, čiji su državljani tokom protekle 24 godine prosecuirani pred tim sudom koji je 25. maja 1993. godine osnovao Savjet bezbjednosti Ujedinjenih nacija radi gonjenja počinilaca ratnih zločina na teritoriji bivše Jugoslavije.

Haški tribunal biće i zvanično zatvoren za deset dana, odnosno prestaće da postoji.

Tribunal je sa radom prestao 30. novembra okončavši sve protepene postupke, a njegov rad je nastavo takozvani Mehanizam za međunarodne krivične sudove koji će okončati sve preostale žalbene postupke.

Dan ranije, 29. novembra, Žalbeno vijeće tribunala izreklo je pravosnažnu presudu u slučaju “Prilić”, a objavljivanje te odluke pamtiće se po samoubistvu jednog od optuženih Slobodana Praljka koji je, kad je čuo da mu je potvrđena kazna od 20 godina zatvora za zločine nad Muslimanima u Bosni i Hercegovini, ispio otrov u sudnici.

Nedjelju dana pre toga, Tribunal je generalu Vojske Republike Srpske Ratku Mladiću izrekao kaznu doživotnog zatvora. Tokom više od 24 godine rada Tribunal je procesuirao 161 optuženog, od kojih su više od polovine bili Srbi iz vojnog i političkog života Srbije i Republike Srpske.

Mehanizam za međunarodne krivične sudove (MMKS) osnovao je Savjet bezbjednosti UN kako bi završio preostale funkcije Tribunala. On će okončati žalbene postupke protiv Radovana Karadžića, Vojislava Šešelja, Ratka Mladića, kao i ponovljeno suđenje Jovici Stanišiću i Franku Simatoviću, a preuzeo je i krivično gonjenje Vjerice Radete i Petra Jojića čije izručenje nije odobrilo srpsko pravosuđe.

B92 javlja da Srbima, koji su činili vojni i politički vrh tadašnje Srbije i RS je pred tim sudom izrečeno ukupno 1.200 godina zatvora. Sa druge strane, Haško tužilaštvo je, kad je reč o predstavnicima drugih naroda uključenih u sukobe, optužilo mahom vođe paravojnih i terorističkih organizacija koji su nakon suđenja oslobađani od optužbi, poput Nasera Orića, Ramuša Haradinaja, Ante Gotovine, Mladena Markača…

Jedan od trojice glavnih aktera u ratnim sukobima zbog kojih je Tribunal osnovan – nekadašnji predsjednik Srbije i SRJ Jugoslavije Slobodan Milošević, umro je 2005. u pritvorskoj jedinici tog tribunala, dok su druga dva aktera, iz Hrvatske i Bosne i Hercegovine, Franjo Tuđman i Alija Izetbegović, izbjegla međunarodnu pravdu, jer su u međuvremenu preminuli.

Protiv Izetbegovića je bila podignuta optužnica, dok je, prema riječima tadašnje glavne tužiteljke Tribunala Karle del Ponte, protiv Tuđmana bila u pripremi.