Video
Smatra se da prekomjerna konzumacija određene vrste hrane igra glavnu ulogu u epidemiji gojaznosti, a pržena hrana takođe može dovesti do pojačanih upala i čitavog niza neželjenih, nezdravih nuspojava. Sada možemo dodati još jednu stvar na tu listu: povećan rizik od anksioznosti i depresije.
Studija objavljena u aprilu 2023. od strane Proceedings of the National Academy of Science Sjedinjenih država, (PNAS) pokušala je da ispita ulogu pržene hranena na mentalno zdravlje, tačnije na anksioznost i depresiju.
Istraživači PNAS-a analizirali su studiju zasnovanu na populaciji od 140.728 ljudi. Rezultati su otkrili da je česta konzumacija pržene hrane, posebno konzumiranja prženog krompira, snažno povezana sa od 12 do sedam procenata većim rizikom od anksioznosti i depresije. Ova povezanost bila je izraženija među muškim i mlađim potrošačima.
Jedan od glavnih krivaca za povećani rizik od takvih stanja mentalnog zdravlja, prema autorima studije, je prisustvo akrilamida, hemikalije u određenim namirnicama koje nastaju kada su izložene prženju na visokoj temperaturi.
Istraživači smatraju da je dugotrajno izlaganje akrilamidu povezano sa depresivnim i anksioznim ponašanjem.
Ta supstanca utiče na krvno-moždanu barijeru, i u vezi je sa poremećajima cerebralnog metabolizma lipida, oksidativnim stresom, sa povećanim rizikom od upala, posebno u mozgu.
Autori studije su zaključili: „Da bismo riješili ključni nedostatak znanja u vezi sa korelacijom između konzumiranja pržene hrane i rizika od anksioznosti i depresije, ovdje smo otkrili da je česta konzumacija pržene hrane snažno povezana sa većim rizikom od anksioznosti i depresije. Posebno, akrilamid je reprezentativan zagađivač u prženoj hrani, čime se dodatno razjašnjava njegov toksikološki način djelovanja.
Pokazali smo da dugotrajno izlaganje akrilamidu izaziva anksioznost i depresivno ponašanje putem neuroinflamacije posredovane oksidativnim stresom i otkrili osnovni mehanizam, kada put signala posreduje u poremećaju metabolizma lipida”.
Istraživači očekuju da će novi nalazi otvoriti put ka boljem razumijevanju ovog mehanizma i pružiti dokaze za anksioznost i depresiju koje su izazvane akrilamidom.
Nalaženje alternative
Iako ovo nije sjajna vijest za ljubitelje pržene hrane, svakako nije ni iznenađujuća. Znamo da su ove namirnice uglavnom nezdrave i da se često prave sa nezdravim uljima za i pune sastojaka „vještačkog porijekla“.
Dobra vijest je da alternativa brzoj hrani i prženim obrocima može biti ukusna.
Zamijenite prženu hranu zdravijim namirnicama
Za početak, umjesto da pržite hranu u nezdravim biljnim uljima, možete isprobati kuvanje, kuvanje na pari i pečenje na roštilju.
Međutim, i dalje je važno izabrati zdravu hranu, odnosno namirnice koje pripremate. Konzumiranje ultra-obrađene hrane, bilo da je pržena u ulju ili kuvana na drugi način, i dalje je loše za vaše zdravlje.
Poruka je da ograničite potrošnju pržene hrane i tako potencijalno pomognete sebi u smanjitu rizika od anksioznosti i depresije.
Preporučeno
Pored toga, kažu istraživači, jedite radije sirovu ili neprerađenu hranu, a među njima posebno namirnice među kojima su: losos, jaja, celer, brokoli, cvekla, avokado, zeleno povrće, tamna čokolada, maslinovo i kokosovo ulje, kurkuma…
