No to ne znači da u 2023. godini nisu snimljeni neki vrhunski filmovi, od kojih su neki, poput marketinškog dubla Barbihajmer, vratili vjeru u moć bioskopa nad streaming-servisima.

Stoga je 158 filmskih kritičara sa svih strana svijeta za Indiewire odabralo najbolja filmska ostvarenja u ovoj godini, od skupih blokbastera, koji su zaslijepili gledaoce, do skrivenih dragulja, koji su očarali publiku filmskih festivala.

10. Asteroid City

Posljednji film reditelja Vesa Andersona još jednom je okupio sjajnu postavu, koju čine Džejson Švarcman, Skarelt Johanson, Tom Henks, Brajan Kranston, Stivi Karel i Margo Robbi, a kao i svaki drugi Andersonov film, i Asteroid City je utelovljenje njega samog.

Radnja filma odvija se 50-ih godina prošloga vijeka, a prati djecu i roditelje koji dolaze u pustinjski grad na Junior Stargazer/Space Cadet konvenciju koja okuplja astronome, nastavnike, porodice tinejdžera zainteresovanih za astronomiju kao i vojsku. Svi oni očekuju prijatno druženje protkano zajedništvom i takmičenje u znanju, no umjesto toga svjedoče haosu nakon što dolazi do prekida konvencije zbog „događaja koji mijenjaju svijet“.

Iako sadrži sva obilježja koja smo očekivali od Andersona, Asteroid Citi je njegov najbolji rediteljski rad od hotela Grand Budapest, i na neki način možda najdirljiviji film koji je ikada snimio.

9. The Holdovers

Reditelj Aleksandar Pejn proslavio se hvaljenim komičnim dramama Sidevais, The Descendants i Nebraska, a The Holdovers smještena je u zimu 1970. godine i snimljena tako da izgleda kao da se tada odigrala.

Pejn sa velikim zadovoljstvom prkosi svakom impulsu moderne kinematografije i prisiljava publiku da prihvati neke od najcijenjenijih filmova i filmskih tradicija, ostavljajući tragove kroz film da pažljivo prikupljaju dok se Holdovers postepeno rastvaraju u laganu, ali osjetljivu priču o tri usamljenih duša koje jedni druge uče kako da prevaziđu razočarenja u svom životu.

8. Barbi

Rediteljka Greta Gervig napravila je najgledaniji film ljetnje sezone, film o kome su svi imali nešto da kažu. Feministička kritika plasirana u svijet Barbi lutke, jednog od simbola kapitalističke hiperprodukcije i opsesivne potrošnje, povremeno odaje utisak da je odgrizla više nego što može da proguta.

Ali publika je rekla svoje, pohrlivši u bioskope i donijela filmu profit od 1,44 milijarde dolara. Barbi možda nije najbolji, ali je svakako najuspješniji film ove godine i jedan od dva filma o kojima se mjesecima priča. A s obzirom na stanje filmske industrije, to nije mala stvar.

7. Anatomy of a Fall

Rediteljka Žastin Trit osvojila je ovogodišnju Zlatnu palmu u Kanu sa svojim filmom Anatomija pada, čime je postala tek treća rediteljka kojoj je to uspjelo. Njen film pokreće sjajna Sandra Huler, glumica koja je već očarala publiku filmovima Toni Erdmann i The Zone of Interest, za koje je Triet napisao i scenario.

Huler igra Sandru, biseksualnu spisateljicu njemačkog porekla koja živi u Francuskoj, optuženu da je ubila svog partnera na jeziv način predviđen u jednom od njenih romana.

6. The Zone of Interest

Ne nedostaje filmova o žrtvama i počiniocima holokausta. Ali ugao iz kojeg Džonatan Glejzer pristupa ovom užasu u „Zoni interesovanja“ je neviđeno iščašen – nijedan film o holokaustu nikada nije bio više posvećen ilustrovanju banalnosti zla, jer nijedan film o holokaustu nikada nije bio više posvećen potpunom ignorisanju samog zla.

Ova antropološka studija prikazuje komandanta Aušvica Rudolfa Hesa i njegovu suprugu Hedvig kako nastoje da izgrade idiličan život za svoju porodicu u kući koja se nalazi tik uz bodljikavu žicu logora. Od tamošnjih zvjerstava dijeli ih tanak zid.

Rudolf je porodičan čovjek koji svojoj djeci čita priče za laku noć, dok prozor njegove spavaće sobe gleda na oblake dima iz krematorijuma. Hedvig je majka koja brine o bašti i u slobodno vrijeme prolazi kroz odjeću žrtava u potrazi za dobrom bundom, dok se u pozadini njihova djeca igraju sa izgorjelim zlatnim zubima.

Doslovan betonski zid odvaja Glejzerove likove od užasa u susjedstvu, a njegova kamera se ni jednom ne usudi da proviri preko njega da bi ga bolje pogledala. Glejzer, naime, ne izražava ni najmanju indikaciju ove želje.

5. May December

Potresno iskren film koji pravi ljudsku dramu izvlači iz tabloidnog senzacionalizma, May December reditelja Toda Hejnsa nastavlja svoju tradiciju snimanja filmova koji se oslanjaju na samosvjest koja kao da izmiče njihovim likovima.

Zasnovan dijelom na uznemirujućoj istinitoj priči koja je dominirala naslovima 1990-ih, film prati Elizabet Beri (Natali Portman), holivudsku glumicu koja se priprema za svoju kontroverznu novu ulogu žene iz stvarnog života Grejsi Aterton-Ju (Džulijan Mur).

Kako bi što više istražila život žene za svoju ulogu, Elizabet dobija priliku da provede vreme sa Grejsi i njenom porodicom, koju čine njen mladi muž Džo Ju (Čarls Melton) i njihovo dijete, koje su začeli kada je Džo imao samo trinaest godina. Zbog čega je Grejsi rodila dijete dok je bila u zatvoru zbog iskorišćavanja maloljetnika koji joj na kraju postaje muž.

4. Past Lives

Film rediteljke Selin Song prati Noru i Hae Sung i njihovu vezu tokom 24 godine, od prijateljstva iz detinjstva do odrasle dobi. Bili su zaljubljeni kao djeca u Južnoj Koreji, ali ih je razdvojila vijest da se Nora seli u Kanadu i da se više neće vidjeti. Nakon 12 godina, Nora saznaje da ju je Hae Sung tražio i ponovo stupaju u kontakt. Sada su u 20-im godinama i uče.

Razgovaraju na skajpu svaki dan. Nora se preselila u Njujork, a Hae Sung je u Seulu. Kada ponovo razviju osjećanja jedno prema drugom, postaje teško da se ne vide. Nora odlučuje da treba da se odmore i da se neko vrijeme ne čuju, ali to se pretvara u još 12 godina, nakon čega se konačno vide.

Film donekle podsjeća na čuveni Before Sunrise, koji zapadnim gledaocima predstavlja koncept In-Jun, koji sugeriše da je ljudima predodređeno da se sretnu ako im se duše preklapaju određeni broj puta.

3. Poor Things

Film je režirao grčki čudak Jorgos Lantimos, poznat po Dogtooth, The Lobster i The Favourite, a kao i svi njegovi filmovi, Jadnici su pomalo uvrnuti i čudni. Ema Stoun glumi Belu Bakster, koju je naučnik (Villem Defoe) vratio u život. Bela pokušava da razume restriktivnost patrijarhata oko sebe i pokušava da ga razbije. Sa advokatom Dankanom (Mark Rufalo) beži u veliku avanturu oslobođenja i jednakosti.

Poor Things je vjerovatno najbolji film u Lantimosovoj karijeri i već se osjeća kao klasik, smiješan, ćudljiv i otkačen, neprocjenjiv i nepretenciozan.

2. Oppenheimer

Drugi od dva filma o kojima se priča mjesecima je Openhajmer reditelja Kristofera Nolana. Openhajmer je neortodoksni portret Džej Roberta Openhajmera, koga tumači rediteljev stari favorit Kilijan Marfi.

Trosatna drama o genijalnosti, aroganciji i grešci, individualnoj i kolektivnoj, briljantno prikazuje buran život američkog teoretskog fizičara, „oca atomske bombe“, koji je pomogao istraživanje i razvoj atomskih bombi bačenih na Hirošimu i Nagasaki tokom Drugog svjetskog rata.

Snimljena na filmu od 65 mm, formatu koji se ranije koristio za stvaranje osjećaja kinematografske monumentalnosti, priča prati Openhajmera tokom nekoliko decenija, od 1920-ih, kada je bio mladić koji je studirao fiziku, do njegovih poznih godina, kada je starac.

1. Killers of the Flower Moon

U svom novom filmu Killers of the Flower Moon, kultni američki reditelj Martin Skorseze okupio je provjerenu glumačku ekipu, predvođenu oskarovcima Leonardom Dikapriom i Robertom De Nirom. Film prati seriju ubistava unutar indijanskog plemena Osage u Oklahomi 1920-ih.

Osage su postali najbogatiji ljudi na svijetu nakon što je na njihovoj teritoriji pronađena nafta. Zbog toga su ih mnogi iskorišćavali da bi dobili novac, što je dovelo do niza ubistava koja je The Guardian nazvao genocidom nad Indijancima. Ubistva se smatraju prvim velikim slučajem koji istražuje novoformirani FBI.

Film, snimljen po istoimenoj knjizi Dejvida Grana, proglašen je za remek-djelo odmah po premijeri na Kanskom festivalu, a Skorseze je još jednom pokazao da umije da ispriča priču o pohlepi, korupciji i živopisnoj duši zemlje.