Video
To je u Tirani predstavljeno kao najveći iskorak u evropskim integracijama od sticanja statusa kandidata. Na Međuvladinoj konferenciji u glavnom gradu Albanije potvrđeno je da su sada otvorene sve pregovaračke oblasti, što de facto označava kraj prve faze procesa i ulazak u najteži dio – ispunjavanje standarda i zatvaranje poglavlja.
Premijer Edi Rama ocjenio je da Albanija “nikada nije bila bliža Evropskoj uniji” i da je otvaranje svih poglavlja “dokaz transformacije države”.
Ipak, domaći analitičari su podsjetili da formalno otvaranje nije isto što i zatvaranje, te da ključne obaveze tek dolaze.Uprkos euforičnim porukama iz Vlade, čak i članovi Raminog kabineta priznaju da borba protiv korupcije, reforma pravosuđa i suzbijanje organizovanog kriminala ostaju najveće tačke pod lupom EU. I dok je u zemlji vladao ton svečanosti, pojedinci su se sa strepnjom prisjetili Raminih riječi sa zajedničke sjednice vlada Italije i Albanije u Rimu, sredinom ovog mjeseca.
Otvorivši tada temu o kojoj se ranije u regionu nije govorilo glasno, Rama je poručio da je za Tiranu apsolutno prihvatljivo da Albanija uđe u Evropsku uniju bez punih političkih prava.
“Spremni smo da uđemo u EU čak i bez prava glasa, nije nas briga”, rekao je on.
Da je zbog članstva u Evropskoj uniji spreman da žrtvuje veliki dio suvereniteta zemlje, Rama je potvrdio istakavši da evropski komesar iz Italije može da predstavlja Tiranu i njene interese.
Drugim riječima, albanski premijer je javno saopštio da je njegova vlada spremna da u Evropsku uniju uđe i bez prava veta, bez prava odlučivanja i bez autonomnog učešća u evropskim institucijama, barem dok proces reforme EU ne bude završen, odnosno dok Albanija ne dokaže da je spremna za punu poziciju ravnopravnog člana.
Ovakva izjava izazvala je snažne reakcije u zemlji, ali i tiho negodovanje u pojedinim krugovima u Briselu.
Dok u Evropskoj komisiji tvrde da “ne komentarišu hipotetičke modele članstva”, diplomatski izvori ukazuju da EU ne gleda blagonaklono na ideju “članstva drugog reda”.
U političkoj javnosti Albanije, reakcije su podjeljene. Vlada poručuje da je “važnije biti unutra nego čekati spolja”, dok opozicija upozorava da je Rama spreman da zemlju uvede u Uniju po svaku cijenu, pa i po cijenu odricanja od suvereniteta i prava odlučivanja o sopstvenoj sudbini.
Tek poneki analitičar ističe da je Rama na ovaj način pokušao da izvrši pritisak na evropske lidere, svestan da bi svaki novi zastoj mogao da oslabi njegovu političku poziciju kod kuće.
Preporučeno
Otvaranjem svih poglavlja Albanija je formalno pred završnicom integracija, ali pred njom je sada najdelikatniji dio procesa – dokazivanje da je Tirana dostojna članstva u EU, sa punim suverenitetom, ili bez.
