Video
Diomedova ostrva, koja se sastoje od Velikog Diomeda (ostrvo “Sutra”) i Malog Diomeda (ostrvo “Juče”), služe kao geografski svjedočanstvo o složenosti i fascinantnim implikacijama vremena i međunarodnih granica. Na sjeveru je Čukotsko more, a na jugu Beringovo more.
Geografija i istorija
Diomedova ostrva, nazvana po grčkom istraživaču Diomedu, nalaze se na udaljenosti od svega 3,8 kilometara ili 2,4 milje u svojoj najbližoj tački. Danski moreplovac Vitus Bering ugledao ih je 16. avgusta 1728. godine, na dan kada Ruska pravoslavna crkva slavi uspomenu na Svetog Diomeda, po čemu su i dobila ime. Godine 1732. ruski geodet Mihail Gvozdev odredio im je geografsku dužinu i širinu.
Kako prenosi “Articportal.org”, kada su Sjedinjene Države kupile Aljasku od Rusije 1867. godine, ona je uključivala Mali Diomed ili ostrvo Kruzenštern (Inupiak: Iŋalik na ruskom). Ostrvo se prostire na samo 7,3 kvadratnih kilometara.
Veliki Diomed poznat kao Ratmanovsko ostrvo nije bio dio kupoprodaje i stoga je pripalo Rusiji. Nakon toga, dvije nacije su povukle graničnu liniju između njih.
Prolaz između ostrva se od tada naziva “ledena zavjesa”, što se odnosi na politiku, a ne na klimu. Tokom zime, zna da se napravi ledeni most između ova dva “kopna”, pa je ponekad teoretski moguće hodati između Sjedinjenih Država i Rusije – iako nije legalno, već strogo zabranjeno!
Stanovništvo – izazovi i život na daljinu
Život na Diomedovim ostrvima predstavlja brojne izazove zbog njihove izolovane lokacije i oštre klime. Ekstremni vremenski uslovi, ograničen pristup resursima i minimalne ekonomske mogućnosti veoma su zahtjevne za njihove ostrvljane. Međutim, oni pokazuju izuzetnu otpornost i snalažljivost, čuvajući svoje zajednice i tradiciju.
Zajednica Injupijata sa Aljaske hrabro se borila sa podmuklim uslovima života na ostrvu Mali Diomed više od 3.000 godina. U januaru 2023. godine, Mali Diomed je imao 77 stanovnika, u odnosu na zabilieženi maksimum od 178 iz 1990. Cijelo ostrvo je u gradu Diomed koji se nalazi na maloj plaži na zapadnoj strani ostrva, što zapravo znači da stanovnici mogu da vide Rusiju iz svojih domova.
Ostrvo ima oko 30 zgrada, školu, biblioteku, crkvu i heliodrom, ali nema puteva. U gradu nema restorana ili hotela i samo jedna prodavnica ima ograničen izbor hrane, odjeće, oružja i goriva koje se obično isporučuju morskim putem iz grada Nome na Aljasci.
Dani stanovnika posvećeni su lovu na kitove i foke, kao i potrazi za polarnim medvjedima. Lokalno stanovništvo je poznato po svojoj vještini rezbarenja slonovače, kojom trguju ili prodaju na kopnu.
Veliko Diomedovo ostrvo nema stalno domorodačko stanovništvo nakon što je tamo uspostavljena vojna baza 1948. godine, a sovjetska vlada je preselila autohtono stanovništvo sa tog ostrva u kopnenu Rusiju. Danas je ovo mjesto ruske meteorološke stanice i baze ruskih trupa granične straže.
Zimske temperature na ostrvima zna da padne i do -14°C, a pejzaž ostaje zamrznut od decembra do juna. U ljetnjem periodu temperature mogu dostići 10 stepeni.
Premošćavanje međunarodne datumske linije
Međunarodna datumska linija, odnosno zamišljena linija koja ide otprilike duž meridijana od 180 stepeni, određuje prelaz između kalendarskih datuma. Kako neko prelazi liniju sa zapada na istok, tako oni u suštini “dobijaju” dan, dok prelazak sa istoka na zapad rezultira “gubljenjem” dana.
Ovaj prelaz je značajan, jer utiče ne samo na datum, već i na vrijeme, potencijalno stvarajući razliku od 24 sata.
Preporučeno
Blizina Diomedovih ostrva toj međunarodnoj liniji datuma ima veoma intrigantne implikacije.
Naime, zbog vremenske razlike između Rusije i Sjedinjenih Država, Veliki Diomed leži u domenu „Sjutra“, dok je Mali Diomed u zapravo „Danas“ ili „Juče“ u zavisnosti od referentne tačke.
Ovo pozicioniranje tako ih čini živim svjedočanstvom o složenosti mjerenja vremena i međunarodnih granica, što omogućavajući posjetiocima ovog ostrva da bukvalno zakorače u budućnost ili prošlost, u zavisnosti od toga gdje se nalaze.
