Video
ECB je kamatne stope povećala na 2,50 odsto, a prema procjenama Goldman Sachsa, Citigroupa i Barclaysa, dodatno povećanje od 0,25 procentnih poena moglo bi uslijediti u decembru. Reuters navodi da tržišta takav scenario trenutno procjenjuju sa oko 94 odsto vjerovatnoće. Citigroup očekuje čak još jedno povećanje u martu 2027. godine.
To bi značilo da bi evropska privreda mogla ući u period duže visokih kamatnih stopa, iako se donedavno očekivalo da će ECB, nakon smirivanja inflacije, postepeno početi da popušta monetarnu politiku.
NAFTA I GAS PONOVO MIJENJAJU RAČUNICU
Glavni problem za ECB ponovo su energenti.
Cijene nafte su posljednjih dana snažno porasle, dok su istovremeno povećani i troškovi prirodnog gasa. Reuters navodi da je cijena nafte prešla 100 dolara za barel, što dodatno povećava rizik da se energetski šok prelije na cijene hrane, usluga i drugih proizvoda.
ECB je u najnovijim projekcijama procijenila da će prosječna inflacija u eurozoni ove godine iznositi tri odsto, dok je prognoza za 2027. povećana na 2,5 odsto, a za 2028. na 2,1 odsto. Cilj centralne banke je inflacija od dva odsto. Istovremeno, bazna inflacija, koja isključuje energente i hranu, prema projekcijama bi trebalo da iznosi 2,5 odsto ove godine i 2,6 odsto naredne.
Drugim riječima, ECB sada očekuje da će inflacija znatno duže ostati iznad cilja nego što se ranije predviđalo.
Predsjednica ECB-a Kristin Lagard nakon sjednice nije željela da unaprijed najavi naredni potez. Poruka iz Frankfurta je da će se odluke donositi sastanak po sastanak i na osnovu novih ekonomskih podataka. Ipak, zvaničnici centralne banke u petak su dodatno otvorili prostor za nova povećanja ukoliko rast cijena energije nastavi da podiže inflaciju.
NOVO POVEĆANJE NIJE ISKLJUČENO NI PRIJE DECEMBRA
Njemački centralni bankar i predsjednik Bundesbanke Joachim Nagel poručio je da ne isključuje mogućnost da kamatne stope moraju ući u „blago restriktivno područje“, odnosno nivo koji bi počeo da usporava ekonomsku aktivnost.
To znači da decembar nije jedini mogući termin. Naredni sastanak ECB-a zakazan je za 29. oktobar, a ukoliko cijene nafte i gasa nastave da rastu i počnu snažnije da se prenose na ostatak privrede, novo povećanje moglo bi doći i ranije. Reuters navodi da izvori bliski ECB-u već razmatraju mogućnost poteza u oktobru.
Ipak, unutar ECB-a postoji i drugačiji pogled. Član Izvršnog odbora Gabriel Makhlouf upozorio je da bi preveliko povećanje kamata moglo imati ozbiljnu cijenu po ekonomski rast. Njegova poruka je da centralna banka mora da balansira između borbe protiv inflacije i opasnosti od prevelikog usporavanja privrede.
Preporučeno
ECB trenutno očekuje rast eurozone od 0,9 odsto u 2026, 1,4 odsto u 2027. i 1,5 odsto u 2028. godini. To znači da centralna banka, uprkos inflatornim pritiscima, ne očekuje recesiju u osnovnom scenariju.
