Video
Sporni govor zabilježen je u komentarima na portalima, dok je na nalozima ovih medija na društvenim mrežama zabilježen i zapaljivi govor i poziv na nasilje. To je pokazala analiza Instituta za medije (IMCG).
“Za prvih sedam dana ruske invazije tri etablirana onlajn medija (Vijesti online, CDM i portal RTCG) i desno orjentisani IN4S objavili su preko 1.100 tekstova. IMCG je analizirao oko 20 odsto tekstova koji su u ovim medijima objavljeni tokom prvog dana napada”, ističe se u analizi.
Kako su dodali, desno orjentisanom portalu IN4S izvori informacija su dominantno bile novinske agencije iz Srbije (B92, Tanjug, Telegraf, Novosti, RTS, Politika…), te proruski Sputnjik.
“Prenoseći izjave procrnogorskih političara, IN4S je kroz nekoliko naslova iznosio vrijednosne sudove i kvalifikacije na račun političkih aktera koji su osuđivali rusku invaziju na Ukrajinu”, navodi se u analizi.
Vijesti online, CDM i portal RTCG su, ističe IMCG, dominantno prenosili izjave sa Tvitera bez dodatne uredničke obrade i konteksta.
“Izvori informacija koje su objavljene u ovim medijima su raznovrsni – od svjetskih i regionalnih agencija, preko svjetskih medija i zemalja regiona”, saopšteno je iz IMCG.
U analiziranim medijima nije uočen veliki broj autorskih tekstova.
U komentarima čitalaca u tri etablirana medija – Vijesti online, CDM i Portal RTCG u odnosu na ukupan broj objavljenih komentara zabilježen je mali procenat spornog sadržaja.
“U komentarima čitalaca na portalu Vijesti i CDM uočen su pojedinačne uvrede na račun predsjednika Rusije”, navodi se u analizi.
Na portalu RTCG zabilježen je relativno mali broj komentara čitalaca i nije zabilježen govor mržnje.
“U komentarima dominira narativ da je NATO bombardovao Srbiju i Crnu Goru, da se prvo trebala osuditi ,,američka i NATO agresiju na Srbiju, Avganistan, Irak, Libiju, Siriju, Jemen, Somaliju”, saopšteno je iz IMCG.
Sa druge strane, u komentarima na portalu IN4S često je vrijeđan predsjednik Ukrajine Volodimir Zelenski, a uočeni su i komentari koji pozivaju na rat ili opravdavaju nasilje u Ukrajini.
Za razliku od komentara na portalima, u komentarima na nalozima medija na društvenim mrežama prvog dana invazije na Ukrajinu zabilježen je i zapaljiv govor i poziv na nasilje, kao i komentari u kojima se opravdava rat u Ukrajini i šire psovke i uvrede na nacionalnoj osnovi.
“U komentarima korisnika na Fejsbuk stranici Vijesti uočeno je jasno relativizovanje invazije u Ukrajini i podrška Rusiji. Na Fejsbuk stranici portala CDM uočeni su pojedinačni komentari čitalaca kojima se opravdava napad na Ukrajinu. Na stranici RTCG na društvenim mrežama zabilježen je zapaljivi govor i pozivi na nasilje, psovke i uvrede na račun domaćih i međunarodnih političara koji osuđivali invaziju na Ukrajinu. U komentarima na nalozima ima značajno više komentara podrške Rusije nego osude rata u Ukrajini. Pratioci stranice IN4S u komentarima su vrijeđali crnogorske političare koji su osuđivali napad Rusije i upućivali uvrede na nacionalnoj osnovi. Uočeni su komentari u kojima korisnici opravdavaju rat ili pozivaju na nasilje. Sadržaj sa portala IN4S na Fejsbuk su često prenosile stranice ,,Ne u NATO’’ i ,,Glas Moskve’’, navodi se.
Analiza je pokazala da u komentarima na samim portalima ima mnogo manje spornog govora nego ranije što ukazuje da je zakonska norma o obaveznom brisanju komentara u roku od 60 minuta od trenutka kada saznaju za sporan komentar imala pozitivan efekat.
“Zato smatramo da je ključno da mediji moderiraju i brišu komentare i na svojim nalozima na društvenim mrežama”, poručuje IMCG.
Preporučeno
Ova analiza je dio projekta ,Dijagnoza i terapija slobode izražavanja, govora mržnje i etničkih tenzija“, koji sprovode Centar za demokratiju i ljudska prava (CEDEM), IMCG i UL info, u cilju podizanja svijesti o štetnosti širenja uvredljivog i govora mržnje i dezinformacija.
