Video
Kako su naveli, takvi stavovi podstiču i opravdavaju netrpeljivosti u društvu, a u krajnjoj liniji i nasilje.
“Usljed aktuelnih zaoštravanja na političkoj sceni, Digitalni forenzički centar (DFC) uradio je analizu komentara na portalima, kao i na društvenim mrežama, koji su se pokazali kao poligon za uvrede i govor mržnje, propagande, upućenih određenim političarima zbog podnošenja inicijativa za izglasavanje nepovjerenja aktuelnoj vladi i formiranje manjinske vlade”, dodaje se u saopštenju.
Uprkos aktivnom sistemu predmoderacije koja od administratora zahtijeva da komentare prethodno pročita i utvrdi da li su u skladu sa pravilima portala, navode iz DFC, “uočen je veliki broj slučajeva kršenja regula”.
“Na udaru brojnih uvredljivih i prijetećih komentara našli su se lider Građanskog pokreta URA i potpredsjednik Vlade Dritan Abazović, lideri Saveza građana CIVIS Srđa Pavićević i Socijalističke narodne partije (SNP) Vladimir Joković. Uvredljiv sadržaj upućivan je i predstavnicima opozicije sa posebnim akcentom na njihovu nacionalnu pripadnost”, navedeno je u saopštenju.
Nakon što su GP URA i CIVIS predložili formiranje manjinske vlade, pojašnjavaju iz Centra, “njihovi lideri su postali žrtve uvredljivog sadržaja i prijetnji od strane nacionalističkih profila i stranica na društvenoj mreži Facebook”.
Pored Facebook, napominju iz DFC, uvrjedljivi sadržaj primijećen je i u komentarima medijskim člancima koji su za temu imali formiranje manjinske vlade.
“Govor mržnje koji je njima upućen obuhvatao je vrijeđanja na vjerskoj i nacionalnoj osnovi, a sve to je praćeno prijetnjama i pozivima na fizički obračun. Prema članu 26 Zakona o medijima, osnivač internet publikacije dužan je da ukloni komentar koji predstavlja očigledno nezakonit sadržaj bez odlaganja, a najkasnije u roku od 60 minuta od saznanja ili od dobijanja prijave drugog lica da predstavlja nezakonit sadržaj”, naglašeno je u saopštenju.
S druge strane, ističu iz DFC, objave i komentari na društvenim mrežama koji sadrže govor mržnje nijesu uklanjani, što, kako kažu, “ostavlja dodatni prostor za širenje netrpeljivosti, uvreda i dezinformacija”. Društvene mreže, napominju, ipak, imaju svoja pravila za uklanjanje spornog sadržaja, ali su česte “kritike zbog njihove neefikanosti, pogotovo izvan engleskog govornog područja”.
“Predsjedniku GP URA i potpredsjedniku Vlade Dritanu Abazoviću upućene su gnusne uvrede i prijetnje i sa Instagram naloga @crnogorskisurrealista koji je već prijavljen Upravi policije od strane građana koji su bili mete šovinističkih i mizoginih poruka, pored toga targetirajući i maloljetnu djecu. S druge strane, u komentarima na portalima predsjednik CIVIS-a Srđa Pavićević je nazivan fašistom i propalim doktorom koji podržava ideje da su šiptari, poturice i montenegrini nacije koje mogu da budu dio vlasti, a Srbi nikako. Kroz ove komentare su uočeni i narativi da su Srbi ugroženi i da se ponovo napada SPC, te da pravoslavni vjernici treba da je brane”, dodaje se u saopštenju.
Iz DFC ističu, navedeni narativi već su u kontinuitetu prepoznati i u medijskom prostoru.
“Na udaru su se našli i Vladimir Joković i njegova partija SNP, Miloš Konatar iz GP URA i Azra Jasavić iz nekadašnje političke partije Pozitivna CG, koja je kao i Dritan Abazović vrijeđana na nacionalnoj osnovi. Vladimir Joković je optužen da lažno zastupa srpske interese u Crnoj Gori uz mnogo uvredljivih komentara. Top fanovi na Fejsbuk stranici portala Borba poslanika GP URA Miloš Konatar označili su kao člana kriminalno-narkomanske internacionalne mafije koji je izdao narod, jer radi za interese Šiptara i Muslimana”, pojašnjava se u saopštenju.
Prema njihovim riječima, analizom je utvrđeno i da је Facebook profil Србски Свијет o kojem je DFC već pisao, a koji, kako navode, “#promoviše i pruža podršku premijeru Zdravku Krivokapiću i pojedinim članovima Vlade, takođe širio govor mržnje upućen GP URA i Dritanu Abazoviću”.
“Ovo nijesu jedini primjeri. Tokom prošle godine bili smo svjedoci brojnih napada na žene, posebno iz javne sfere života. Uvredljivi i mizogini komentari koji su se širili na društvenim mrežama, ali i u oflajn prostoru imali su za cilj degradiranje i obeshrabrivanje žena i dalje produbljivanje podjela i nejednakosti u društvu”, piše u saopštenju.
Iz DFC dodaju, i mediji su dali svoj doprinos u podizanju tenzija i produbljivanju podjela.
“Tako je portal IN4S objavio da su smjenu Vlade inicirali Albanci, Bošnjaci i izopšteni iz pravoslavlja i u tom tekstu su analizirali vjersku strukturu potpisnika inicijative i ko se od njih potpisao ćirilicom. Portal Borba je objavio tekst pod naslovom RTCG saznaje: URA predlaže manjinsku Vladu da izbaci Srbe iz vlasti! kojim su u prvi plan istakli ugroženost Srba i dodatno podgrijali nacionalne tenzije. Ujedno ovaj tekst je predstavljao i plasiranje dezinformacije, jer RTCG nije objavio da URA predlaže manjinsku vladu da bi izbacila Srbe iz vlasti, već da bi se izašlo iz političke krize”, naglašeno je u saopštenju.
Takođe, navode iz DFC, nedavno je lider Srpske radikalne stranke (SRS) Vojislav Šešelj širio govor mržnje na račun Crnogoraca preko televizije Happy.
“Zbog tog slučaja, ali i drugih učestalih podsticanja na mržnju, netrpeljivost i diskriminaciju prema pripadnicima crnogorske nacije, koji su omogućeni na programskim sadržajima ove televizije, Agencija za elektronske medije Crne Gore (AEM) je odlučila da na period od šest mjeseci zabrani prikazivanje programskog sadržaja Dobro jutro Srbijo koji se emituje na pomenutoj televiziji. Iako je emitovanje ovog programa zabranjeno na televiziji, emisije su dostupne na Jutjubu. Očigledno je da je potrebno uvesti dodatne mjere kako bi se zaštitili građani od neprimjerenog sadržaja, koji se osim na televiziji plasira i na onlajn platformama. Time se posebno targetiraju mlađi naraštaji koji u prosjeku provode više vremena na tim platformama”, ističe se u saopštenju.
Pored Happy TV i Pink TV emituje sporne sadržaje i omogućava medijski prostor Vojislavu Šešelju, prema njihovim riječima, “koji je sklon iznošenju uvreda na račun crnogorske nacije i širenju neprovjerenih informacija koje dodatno podižu tenzije na relaciji Beograd – Podgorica”.
“Potrebno je da nadležni organi sankcionišu programski sadržaj Pink TV i stanu u zaštitu svih građana crnogorskog društva i time doprinesu očuvanju multietničkog sklada u zemlji”, piše u saoštenju.
Napominju, nepostojanje razrađene samoregulacije i nedostatak medijske i digitalne pismenosti uzroci su rastućeg trenda govora mržnje u javnom prostoru.
Preporučeno
“Širenje ovih negativnih trendova zbog javnog iznošenja stavova utiče na podjele i netpeljivosti u društvu, formiranje javnog mnjenja, kao i na urušavanje bezbjednosti. Stoga je potrebno da nadležni organi još aktivnije reaguju i rade na suzbijanju plasiranja uvredljivog govora i govora mržnje kako prema javnim ličnostima tako i prema svim građanima Crne Gore. Pored nadležnih organa potrebno je i da svi segmenti društva dopinesu sprečavanju pojava govora mržnje i smirivanju tenzija u kriznim političkim i društvenim momentima. Digitalni forenzički centar će nastaviti da u okviru svojih aktivnosti promoviše jačanje medijske pismenosti i ukazuje na posljedice govora mržnje”, zaključuje se u saopštenju.
