Kako su kazali iz GA, opšta obustava pružanja pravne pomoći advokata, ukazala je na brojne manjkavosti crnogorskog pravosudnog sistema.
”Povodom ovog pitanja, ono što je problematično je neusaglašen stav Vlade Crne Gore. Tačnije, Vlada Crne Gore je u svojim javnim obraćanjima zauzela stav da je odluka Advokatske komore Crne Gore nezakonita iz više razloga. Jedan od njih je da navedena odluka ne sadrži pravni osnov, te da u pravnom sistemu Crne Gore ne postoji institut „obustava pružanja prave pomoći”. Takođe smatraju da je Upravni odbor Advokatske komore izašao iz okvira svojih nadležnosti kada je donio spornu odluku, u krajnjem smatrajući da u vezi sa sadržinom Zakona o fiskalizaciji nema ništa sporno”, saopštili su iz građanske alijanse.
Podsjećaju i na izjavu ministra pravde, ljudskih i manjinskih prava, Vladimira Leposavića, koji je izjavio da sam zakon nije sporan, kao ni oporezivanje advokata i njihova fiskalna odgovonost, ali da je način na koji je to predvidio zakon neadekvatan, uz ocjenu da su pojedine odredbe zakona nedovoljno dobre ili opravdane.
”Naglašavamo da neusaglašen stav Vlade stvara probleme u javnom životu, naročito kada dođe do situacija kao što je ova, kada to izaziva sumnju u blagovremenost i uopšte mogućnost rješavanja spornih pitanja. Sve to, naravno, urušava povjerenje u sam rad Vlade, te je neophodno da, prije svega, Vlada zauzme jedinstven stav u vezi sa ovim problemom”, poručuju iz Građanske alijanse.
Kako su kazali, drugi dio ovog problema predstavlja činjenica da je odluka o obustavi pružanja pravne pomoći predstavljena kao apsolutno obavezujuća za sve advokate, te da njeno nepoštovanje povlači isključenje iz komore.
Ovo uslovljavanje iz Građanske alijanse su ocjenili kao vrlo sporno i neprihvatljivo sa stanovišta domaćih i međunarodnih standarda.
”Prije svega, činjenica da nesaglasnost sa odlukom povlači isključenje iz komore, automatski isključuje dobrovoljnost članstva u Advokatskoj komori, jer nešto što je dobrovoljno ne smije biti uslovljeno. Osim toga, stav da „kome se interna pravila ne sviđaju ne mora da bude član Advokatske komore, nego ima tržište rada kod raznih poslodavaca“ takođe je nejasan. Ovo iz razloga što ograničava ljude koji žele da budu advokati, a „ne sviđaju im se interna pravila“, budući da ne postoji druga advokatska komora u Crnoj Gori preko koje bi neko ko nije saglasan sa stavovima većine mogao da praktikuje advokatsku profesiju”, kazali su iz GA.
Oni smatraju da je još jedan ozbiljan problem koji se izrodio iz ove situacije – nemogućnost određivanja pritvora licima za koja postoji osnovana sumnja da su počinila određeno krivično djelo, s obzirom na to da je članom 69 stav 3 Zakonika o krivičnom postupku predviđena obavezna odbrana, između ostalog, i u slučajevima kada je okrivljenom određen pritvor, dok je u pritvoru.
”Budući da je u toku obustava pružanja pravne pomoći, samim tim nemoguće je obezbijediti obaveznu odbranu predviđenu zakonom i odrediti pritvor određenom licu. Ovakvim slijedom događaja se može doći u situaciju da čak i lica koja počine teška krivična djela ne mogu biti stavljenja u pritvor, što bi imalo nesagledive posledice i po pravosudni sistem, ali i po društvo u cjelini”, ocjenjuju iz Građanske alijanse.
Oni su poručili da smatraju da bi u konkretnom slučaju dobro rješenje bilo kada bi se Zakonom o advokaturi (ili eventualno nekim drugim zakonom) predvidjela obaveza minimalnog procesa rada, međunarodno prepoznati institut koji je današnjem vremenu standard.
Preporučeno
”Jer potpuno je neprihvatljivo uopšte postojanje mogućnosti da dođe do situacije da se čak ni licima za koja postoji osnovana sumnja da su učinila krivična djela poput teškog ubistva i njemu sličnim ne može odrediti pritvor. Imajući u vidu sve navedeno, pozivamo Vladu Crne Gore i Advokatsku komoru Crne Gore da što prije intenziviraju dijalog kako bi se konkretna situacija što prije riješila i izvršila deblokada pravosudnog sistema Crne Gore”, zaključeno je u saopštenju.
Video