Video
Predstavnik Mjesne zajednice Beranselo Slobodana Lončar, podsjetio je da je intervencija u fabrici “Polimka” uslijedila tek poslije dugogodišnjih apela koje su stanovnici ovog naselja upućivali državnim organima, ali je izrazio žaljenje što taj posao u Beranama nije doveden do kraja.
“Ono što mi pouzdano znamo je da se i u magacinima bivše fabrike celuloze i papira, koja je vazdušnom linijom udaljena od našeg naselja svega nekoliko stotina metara, nalaze neispitane količine hemikalija”, kazao je Lončar.
I više drugih sagovornika kazalo je Portalu RTCG da se u magacinima nekadašnjih fabrika na sjeveru Crne Gore još uvijek kriju značajne i opasne količine zaboravljenih hemijskih materija koje su se nekada koristile u procesima proizvodnje. Iako fabrike odavno ne rade, hemikalije nijesu uklonjene iz propalih i potpuno neobezbijeđenih objekata. Jedan od bivših tehnologa u fabrici celuloze i papira potvrdio je da se u uništenoj laboratoriji i u krugu ove fabrike nalaze velike količine opasne i zaboravljene hemije.
“Tu ima svega i svačega. Postoje velike količine hemijskih supstanci u buradima koje su tu ostale još iz vremena kada je radila fabrika celuloze i dok se koristila takozvana prljava tehnologija”, kazao je taj tehnolog.
On tvrdi da su ove supstance uskladištene u krugu fabrike, dok se u zgradi bivše laboratorije nalaze još dodatne količine drugih hemijskih susptanci koje se danas koriste čak i u terorističke svrhe.
“Pored kaustične sode i natrijum metasilikata rumunske prizvodnje, kalcijumoksida i aluminijum sulfata, tu se nalazi i ogromna količina nedifinisanih supstanci”, kaže taj sagovornik.
Ovaj tehnolog smatra da je vrlo opasno ostaviti sve to potpuno neobezbijeđeno.
“Zgrada laboratorije je u potpunom propadanju i te hemijske susptance mogu čak i same od sebe da se aktiviraju pretvaranjem u gasno stanje i emitovanjem u vazduh. Dobrom dijelu tih hemikalija je istekao i rok važenja, a potpuno je nepoznato šta se dešava nakon toga”, kaže on.
Beranska fabrika celuloze i papira imala je svojevremeno najbolju laboratoriju na čitavom sjeveru države. Ta laboratorija, koja danas propada, bila je opremljena kao i sve laboratorije u svijetu. U njoj je bilo svega, i od toga svega danas ima po nešto što je vrlo opasno.
Koliko su hemikalije koje se nalaze bivšoj fabrici papira opasne govori i podatak da se daleke 1987. godine, dok je fabrika još radila u najvećem obimu proizvodnje, dogodilo trovanje radnika i da je jedan od zaposlenih kasnije preminuo. Taj događaj je tada vješto sakriven od javnosti i o tome se danas skoro ništa ne zna. Upravo te hemijske i mnoge druge opasne supstance i dalje se naleze u magacinima ove fabrike za koju se više ne zna ni čija je. Da se uklone hemijske supstance iz bivše fabrike celuloze i papira, apelovali su i stanovnici Mjesne zajednice Budimlja, koja je ovoj fabrici najbliža.
Prema riječima sagovornika našeg portala, osim fabrike papira u Beranama, trebalo bi provjeriti da li zaostale hemije, i u kojim količinama, ima u magacinima biših fabrika u drugim gradovima, kao što je fabrika Impregnacije u Kolašinu, zatim u fabrika Dekor u Rožajama, Vunarski kombinat u Bijelom Polju, bivša fabrika šperana u Beranama, Temrmovent u Andrijevici.
To su samo neka od mjesta gdje bi moglo biti opasnih hemijskih supstanci zaostalih iz procesa proizvodnje.
Sagovornici Portala RTCG smatraju da se ovaj problem može kriti još neko vrijeme, ali samo do trenutka kada Crna Gora ne počne ozbiljnije presipitivanje i ozbiljniji zahtjevi iz pristupnog poglavlja koje se tiče zaštite životne sredine. Tada će problem zaboravljene hemije u fabrikama na sjeveru možda imati međunarodni karakter. Ove fabrike su svojevremeno građene na periferiji gradova, daleko od naselja. Sada su, širenjem i urbanizacijom, gradovi stigli do samih fabrika.
Preporučeno
U Beranama se odmah pored bivše fabrike za proizvodnju papira, danas nalaze velika izbjeglička naselja sa velikim brojem stanovnika. I druga velika prigradska naselja, poput Budimlje i Beransela, proširena su do granica nekadašnjih poslovnih krugova ovih kompanija.
