Video
Drugi put za kratko vrijeme Standard dobija identičan odgovor. Nadzor je pokrenut, ali nije okončan. Krajem decembra portal je već objavio da se “i dalje čeka epilog” i da je Uprava za inspekcijske poslove saopštila kako je kontrola otvorena, ali nedovršena. Još ranije, 11. decembra, Ministarstvo javne uprave – Odjeljenje upravne inspekcije potvrdilo je Standardu da je formiran predmet po inicijativi za provjeru ispunjenosti uslova za imenovanje i da je slučaj dodijeljen nadležnom inspektoru. Danas, nakon novih pitanja, javnost opet dobija praznu formulu.
Procesne radnje kao dimna zavjesa
Ministarstvo sada navodi da se postupak odužio jer su “još u toku određene procesne radnje, uključujući prikupljanje i analizu relevantne dokumentacije” i “utvrđivanje svih činjenica i okolnosti”. To zvuči korporativno i uredno, dok se ne postavi jednostavno pitanje – koliko dugo jedan inspekcijski nadzor može da bude “u toku” bez ijednog roka i bez ijedne konkretne informacije? Ako institucija ne može da odredi vremenski okvir za provjeru elementarnih uslova imenovanja, onda problem nije u dokumentaciji, već u volji ili sposobnosti da se donese odluka.
Posebno je važno što ovo nije tema nastala na traču, nego na formalnoj inicijativi i ozbiljnim tvrdnjama. Mediji su još u novembru prošle godine objavili da je Upravnoj inspekciji podnijeta inicijativa da se provjeri da li Rajković u trenutku imenovanja ispunjava uslov radnog iskustva, a kao podnosilac se pominje Ranko Kankaraš, načelnik Direkcije za šumarstvo u Ministarstvu poljoprivrede. Dakle, institucije se ne bave medijskim spinom, nego zvaničnom provjerom u državnom lancu odgovornosti.
Optužbe o “šumarskoj mafiji”
Ovo pitanje zakonitosti ne odvija se u vakuumu, već usred otvorenog rata u šumarskom sektoru, u kojem pojedini visoki funkcioneri iz resora javno govore o “šumarskoj mafiji”, prijetnjama i sprezi interesa u sistemu. U tom kontekstu, u medijima su se pojavljivali navodi i interpretacije da upravo ljudi iz vrha sistema ukazuju na “piramidu” i odgovorne, dok drugi uzvraćaju optužbama da je riječ o političkom obračunu. Rajković je, s druge strane, u javnim nastupima odbacivao napade i poručivao da oni koji ga napadaju rade za interese “šumarske mafije”. Taj klinč, jedni tvrde da je vrh sistema dio problema, drugi da su meta kampanje, čini inspekcijski epilog još važnijim. Minimum koji država mora da uradi je da presiječe dilemu o zakonitosti imenovanja. Umjesto toga, mjesecima dobijamo istu rečenicu da je sve “u toku”.
U materijalu objavljenom 6. novembra 2025. navodi se da se Rajković određuje za v.d. direktora “najduže do šest mjeseci”. U istom dokumentu stoji i obrazloženje predlagača – da je Rajković diplomirani pravnik, da je diplomirao 2017. godine, te da posjeduje “radno iskustvo u trajanju od osam godina i 3 mjeseca”, uključujući iskustvo sticano i u političkoj partiji, NVO, tužilaštvu, fondovima i državnim strukturama. To je ključna tačka. Dok jedni tvrde da su uslovi sporni, Vlada u svom aktu tvrdi da su uslovi ispunjeni, a inspekcija mjesecima ne kaže ko govori istinu.
Nema pritiska?
Zato je današnji odgovor Ministarstva javne uprave problematičan čak i kad se čita dobronamjerno. Na pitanje Standarda da li se vrši politički pritisak da se nadzor opstruira, Ministarstvo odgovara negativno, tvrdeći da se postupak vodi “profesionalno i nepristrasno”. Odlično. Ali onda slijedi logičan zaključak, ako pritiska nema, nema ni alibija za netransparentnost. Ne traži se od inspekcije da presudi po naslovima, nego da kaže gdje je zapelo. Da li se čeka izjašnjenje organa, da li se provjeravaju tačni datumi staža, da li se cijeni koje se iskustvo može računati, ko kasni sa dostavom papira i, najvažnije, kada će nalaz biti gotov.
Uprava za šume i lovišta upravlja resursom koji je decenijama magnet za zloupotrebe, političko kadriranje i milionske interese. U takvom sektoru, v.d. status ne smije da bude trajno stanje, a inspekcijski nadzor ne smije da bude beskonačna rečenica. Kada država mjesecima ne može da saopšti da li je imenovanje prvog čovjeka institucije zakonito, poruka je jasna, pravila su fleksibilna, rokovi su nebitni, a javnost je tu samo da čeka.
Šta je tačno sporno i šta zakon kaže
Suština spora nije “politički utisak”, nego dva vrlo konkretna zakonska uslova. Da li imenovani uopšte ispunjava kriterijume za starješinu organa uprave i da li se institut v.d. zloupotrebljava tako što se ista osoba vrti u krug mimo ograničenja.
Prvo, uslovi za starješinu organa uprave (što je u praksi “direktor uprave”) propisani su Zakonom o državnim službenicima i namještenicima. Član 22 kaže da za starješinu može biti imenovano lice koje ima najmanje VII1 nivo kvalifikacije i najmanje osam godina radnog iskustva (od čega dvije godine na poslovima rukovođenja), ili najmanje VI nivo kvalifikacije i najmanje osam godina radnog iskustva (od čega tri godine na poslovima rukovođenja), “ako posebnim zakonom nije drukčije propisano”. To je baš ona tačka zbog koje je i pokrenuta inicijativa.
Drugo, isti zakon u članu 20 objašnjava šta se uopšte računa kao “radno iskustvo”: to je rad na poslovima u nivou kvalifikacije obrazovanja koji se traži za konkretno zvanje, “ako ovim zakonom nije drukčije propisano”. U prevodu, nije dovoljno samo sabrati godine bilo kakvog angažmana, već je ključno da li su to poslovi odgovarajućeg nivoa i da li postoji rukovodeći staž u traženom trajanju (2 ili 3 godine, u zavisnosti od nivoa kvalifikacije).
Treće, i najosjetljivije, v.d. mandat je po zakonu vremenski i brojčano ograničen. Član 61 propisuje da se vršilac dužnosti može odrediti “najduže do šest mjeseci”, a zatim dodaje rečenicu: “za radno mjesto iz stava 1 … vršilac dužnosti može se odrediti najviše dva puta.” Dakle, zakon ne poznaje beskonačno “produžavanje”. Ako se u javnosti tvrdi da se ista osoba postavlja više puta u v.d. režimu, onda to nije pitanje ukusa nego pitanje da li se zaobilazi jasna zabrana “najviše dva puta”.
Preporučeno
I konačno, isti član 61 zatvara krug. V.D. može biti i neko “van organa”, ali mora ispunjavati uslove propisane za starješinu. Zato “inspekcija je u toku” nije odgovor, već izbjegavanje odgovora.
