Zašto se čovjek odlučuje na samoubistvo i koje su to okolnosti koje dovode do njega, pitanje je na koje i najupućeniji u ovu temu ne mogu da daju egzaktan odgovor. Jedno je, međutim, sigurno – da bi neko digao ruku na sebe mora da ima jake unutrašnje i spoljašnje razloge – genetsku predispoziciju i realno teške životne oklnosti – gubitak objekta ili osobe za koji je bio vezan, loša materijalna i profesionalna situacija, razoreni dom, odsustvo životnog cilja, usamljenost… Sve ovo mogu da budu uzroci koje čovjeka dovode do samoubistva.
Preporučeno
U posljednje četiri godine (od 2013. do 2016.) u Crnoj Gori 543 osobe su izvršile samoubistvo. Sebi su 2013. godine oduzele život 128 osoba, 2014. godine 164, 2015. se na taj korak odlučilo 140 osoba, dok smo u 2016. imali 111 samoubistva, pokazuju podaci koje je Standard dobio iz MUP-a. To znači da u našoj zemlji prosječno svaki treći dan neko sebi oduzme život.
Kako nam je saopšteno iz MUP-a 2006. godine je zabilježeno najviše samoubistava od kad se vodi statistika – registrovano je 199 samoubistava, dok je 2016. godine registrovano 111 slučajeva što ukazuje na smanjenje koje u procentima iznosi 79,27 odsto.
Osobe koje izvrše samoubistvo su najčešće starije od 60 godina, gotovo 47 odsto slučajeva. U 70 odsto slučajeva samoubice su muškarci a način na koji se izvrši je najčešće vješanje – u 65 odsto slučajeva, i upotrebom vatrenog oružja – 35 odsto.
Brojni uzroci za saoubistvo
Prof. dr Mirko Peković, spec. neuropsihijatar, koji godinama istržuje samoubistva, kazao je za Standard da uzroci samoubistva mogu biti brojni – od mentalnih poremećaja sve do teške materijalne situacije.
“Materijalno stanje, odnosno siromaštvo može biti provokativni činilac u genezi samoubistva, ali ne i ključni motiv. Uzroci samoubistva su brojni: mentalni poremećaji, teške tjelesne bolesti, bolesti zavisnosti, poremećaj ličnosti, starost, socijalna degradacija i drugo”, rekao je Peković.
On ističe da ne postoje naučni dokazi koji upućuju na vezu samoubistva i nasljeđa odnodsno genetičkih činioca.
“Mogu postojati neki elementi predispozicije, ali će se otjelotvoriti tek onada kada budu isprovocirani nekim psihofizičkim i socijalnim činiocima. Netačno je da se samoubice „rađaju“. Mogu da se rađaju okolnosti da se neko odluči na samoubistvo”, kazao je naš sagovornik.
Visoka stopa u Crnoj Gori
Prema njegovim riječima najčešće samoubistvo realizuju osobe srednjeg životnog doba – osobe u punoj fizičkoj i mentalnoj zrelosti.
“Rizik od samoubistva, mjeri se preko tzv. stope (indeksa) samoubistva. Stopa samoubistva, inače prestavlja broj samoubistava na 100.000 stanovnika u toku jedne godine. Prema evropskim standardima stopa samoubistva se ovako kvalifikuje: do 4,9 – veoma niska stopa samoubistva, od 5 – 9,9 – niska stopa samoubistva, 10 – 19,9 – srednja stopa samoubistva, od 20- 24,9- visoka stopa samoubistva i 25 i više veoma visoka stopa samoubistva”, objasnio je Peković.
Crna Gora je na granici između srednje i visoke stope samoubistava.
“Prema ranijim podacima, do prije 2- 3 godine, stopa samoubistva u Crnoj Gori, bila je iznad 20, što je pripdadalo visokoj stopi samoubistva, odnosno bili smo pod širokim spektrom činilaca, poznatih i nepoznatij koji su izazivali i generisalo ovako visopku stopu samoubistva”, rekao je naš sagovornik.
B.K.
Video