Uglavnom se radi o ručno napravljenim napravama koje karakteriše veća količina eksploziva i jaka razorna moć. U poslednjih par godina na ovaj način u Crnoj Gori stradalo je 11 osoba.
Tako u kriminalnom svijetu, na Balkanu, za Crnu Goru važi da iz nje dolaze uspješni izvršioci likvidacija eksplozivom, za Hrvatsku da je među vodećima za falsifikovanje dokumenata, dok su Bosna i Srbija poznate po profesionalno plaćenim ubicama koje koriste vatreno oružje.
Isprobani recept: eksploziv pod automobil
Scenario ovakvih ubistava je uglavnom isti. U redovima crne hronike se tada može pročitati da je žrtva, čije je vozilo potpuno uništeno, praćena. Eksplozv postavljen pod vozilo i aktiviran daljinskim putem. Uviđaji ovih krivičnih djela traju više sati i iziskuju posebnu pažnju forenzičara i inspektora, u cilju otkrivanja počinioca.
I nakon eksplozije ostaju tragovi koji se mogu vještačiti
„Posao vršenja uviđaja kod eskplozija je specifičan za razliku od ostalih uviđaja. Visoka temperatura koja prati svaku eksploziju, promjena lice mjesta i slično, su dio te specifičnosti. Zbog svega toga smatra se da nakon eksplozije nema upotrebljivih tragova. Ovakovo mišljenje može da ima samo laik. Stručna lica znaju da nakon eksplozije ostaju tragovi koji se mogu vještačiti“, kazao je za Standard Radovan Popović, sudski vještak iz oblasti zaštite od požara, eksplozija i eksplozivnih sredstava.
Prema njegovim riječima, materijal za ilegalnu izradu eksploziva se teško nabavlja i uglavnom se krijumčari. Popović objašnjava da se kao ključni dokaza za rešavanje ovih zločina koriste tragovi eksploziva nađeni na licu mjesta i operativni rad policije, koji mogu dovesti do izvršioca.
„Visoka temperatura i destrukcije nastale eksplozijom promjene lice mjesta ali ne unište sve tragove, tako da se na ovakvim mjestima nesreće može naći veliki broj tragova. To su uglavnom tragovi eksploziva, destrukcije, materijala, tragovi vrste eksploziva… Mogu se često puta naći i djelovi eksplozivnih naprava. Bez obzira koliko je jaka eksplozija određeni tragovi ostaju kao i dio eksplozivne naprave“, naveo je Popović.
On ističe da kada ima žrtava u zločinima gdje se koristio eksploziv, slučaj dobija na značaju u cilju što bržeg rješavanja. Naglašava da je fokus na pronalaženju tragova i na onome šta je ostalo od naprave.
„Eksplozivna naprava se teško pravi. U zavisnosti za koju svrhu, može se praviti na više načina, i da ima više načina aktiviranja. Može da bude električno aktiviranje i uz upotrebu sporogorećeg štapina. Zavisi za koju je svrhu pravljena. Ako je, na primjer, pravljena za likvidaciju koriste se sistemi za daljinsko aktiviranje eksploziva. Kada je cilj da se nanese materijalna šteta, tada se često koriste prostije eksplozivne naprave. Prostiji način aktiviranja, sporogoreći štapin, koji je mnogo lakši i za izradu, on gori 1,1 cantimetar u sekundi. Električnom kapislom i sistemom električnog aktiviranja, naprava se faktički trenutno aktivira, čim se da signal za kativiranje “, pojašnjava vještak.
Pored meta stradali i oni koji su nestručno rukovali
Prema navodima iz istrage, do eksplozije u kojoj je poginuo Đorđe Božović a teško povrijeđen Aleksandar Keković, došlo je usred nestručnog rukovanja. Oni navodno nisu bili meta napada, već su prevozili pomenutu napravu. Usred nestručnog rukovanja, u Tivtu su 2017. godine poginuli su Boško Božović i Milan Peković. Oni su, prema navodima istrage, stradali dok su pravili eksplozivnu napravu. Iste godine je na Cetinju stradao još jedan mladić, koji je kako se sumnja pokušavao da podmetne eksploziv pod jedno vozilo.
Kotoranin Petar Muhadinović stradao je nedavno na Cetinju, kada je eksplodirala naprava koja je bila postavljena pod njegov automobil. Na ovaj način ubijen je, 2019. godine u Podgorici, Nikola Čupić. Dražen Čađenović stradao je u likvidaciji koja se dogodila 2018. godine a koja je izvedena na sličan način. Iste godine, takođe aktiviranjem eksploziva pod vozilo, stradao je u Nikšiću Predrag Pejović. Kotorani Goran Biskupović i Miloš Bošnjak ubijeni 2016. godine kada je nepoznati napadač aktivirao eksplozivnu napravu. Miloje Vojinović stradao je iste godine dok je upravljao vozilom ispod koje je daljinskim upravljačem aktivirana bomba, kod Krivog mosta. Đorđe Sekulović ubijen je 2017. godine u neposrednoj blizini osnovne škole “Maksim GorkI”. Eksplozivna naprava je aktivirana ispod njegovog automobila. Teške povrede je tada zadobila Jelena Korać.
Podgoričanin Marko Martinović za dlaku je izbjegao smrt kada je 19. decembra ispod njegovog automobila akrivirana eksplozivna naprava. Meta ovakvog napada 2017. godine bio je i Novljanin Duško Roganović, koji je tada teško povrijeđen, ali je uspio da preživi ovaj brutalni pokušaj likvidacije.
Preporučeno
Željka Bojanić
Video