Video
Prema informacijama policije, Barati je uhapšen u saradnji s američkim Federalnim istražnim uredom (FBI). Sjedinjene Države ga terete za učestvovanje u hakerskim napadima na najmanje 150 američkih univerziteta, kao i za krađu povjerljivih podataka i intelektualnog vlasništva.
BARATIJU ODREĐEN EKSTRADICIONI PRITVOR
Barati je nakon hapšenja sproveden pred Viši sud u Podgorici, gdje mu je, nakon saslušanja pred sudijom za istragu, određen ekstradicioni pritvor, potvrđeno je portalu Standard iz Višeg suda. Određivanjem ekstradiocionog pritvora formalno je započet postupak izručenja, koji bi, u skladu s procedurama, mogao trajati mjesecima.
Ime Amira Baratija, koji prema navodima policije posjeduje iransko i tursko državljanstvo, ranije nije bilo eksplicitno navedeno u javno dostupnim američkim optužnicama za sajber kriminal. Razlog leži u tome da Američki pravni sistem u sličnim slučajevima često koristi tzv. zapečaćene optužnice koje se otvaraju tek nakon hapšenja osumnjičenih osoba.
SLUČAJ MABNA GRUPE IZ 2018. GODINE
Djelovanje Baratija u skladu sa navodima policije, djelimično se poklapa s ranijim slučajem koji se u SAD-u vodio protiv tzv. „Mabna grupe” iz 2018. godine.
U tom predmetu, Teheranski Mabna institut i devet iranskih državljana optuženi su da su, navodno u ime IRGC-a, izveli napade na više od 320 univerziteta širom svijeta, od čega oko 144 u Sjedinjenim Američkim Državama.
U optužnici protiv „Mabna grupe” navodi se i procijenjena šteta od 3,4 milijarde dolara, koja je znakovito ista kao i slučaju Baratija, dok je u tim napadima, prema američkim tvrdnjama, kompromitovano oko 8.000 korisničkih naloga profesora, istraživača i zaposlenih, te ukradeno oko 30 terabajta akademskih istraživanja i naučnih radova.
Nijedan od devet optuženih iranskih državljana u tom slučaju nije uhapšen niti osuđen, a američki tužioci navode da se nalaze van domašaja pravosuđa.
Iran i IRGC se godinama dovode u vezu sa sajber operacijama usmjerenim protiv SAD-a i drugih zapadnih zemalja. Američke sajber i obavještajne službe ranije su upozoravale na pojačane iranske aktivnosti usmjerene na sisteme kritične infrastrukture, uključujući energetiku, komunikacije i obrazovne mreže.
POSTUPAK IZRUČENJA BARATIJA
Crna Gora i Sjedinjene Američke Države nemaju formalni bilateralni sporazum o izručenju, ali su u posljednjim godinama razvile praksu saradnje u ekstradicijskim postupcima.
Među poznatijim primjerima je slučaj Do Kvona, koji je nakon hapšenja u Crnoj Gori 2023. godine izručen SAD-u krajem 2024. godine, nakon višemjesečnih sudskih odluka i konačne odluke nadležnog ministarstva pravde.
Preporučeno
Slična praksa zabilježena je i u ranijim predmetima izručenja, uključujući slučajeve američkih državljana Richarda i Mariette Ayvazyan, koji su izručeni SAD-u i kasnije osuđeni za prevare, pronevjere i pranje novca u iznosu većem od 20 miliona dolara.
