Video
To je izjavio premijer Crne Gore Dritan Abazović, 19. maja tokom posjete Briselu, gdje je razgovarao sa ključnim evropskim zvaničnicima. Kako je saopštio, dodatno će biti kontrolisani zahtjevi građana Rusije i Bjelorusuje koji su ili će biti u proceduri.
Naime, u Briselu su zabrinuti da bi crnogorski “zlatni pasoš”, među ostalima, mogli da zatraže i ruski i bjeloruski državljani kojima je Evropska unija (EU) uvela sankcije zbog ruske agresije na Ukrajinu.
Iz nevladine organizacije Centar za građansko obrazovanje (CGO) pitaju Vladu zašto je problem da sporni program bude okončan odmah i koji su razlozi da se to odgađa za kraj godine.
Crna Gora od 2019. godine sprovodi program dodjele ekonomskog državljanstva pojedincima koji u Crnu Goru ulože između 250.000 i 450.000 eura, uprkos apelima Evropske komisije da se ta šema ukine.
Da bi dobili crnogorsko ekonomsko državljanstvo aplikanti su dužni uplatiti Vladi 100.000 eura po zahtjevu, i najmanje 450.000 eura uložiti u neki od projekata u Podgorici ili primorju.
A ukoliko ulože u nerazvijeni sjever Crne Gore, obavezno ulaganje je 250.000 eura.
Abazović razumije zabrinutost Brisela
Najavljujući kraj kontroverznog programa zbog kojeg je crnogorska Vlada vrlo često bila prozivana u izvještajima institucija i tijela Evropske unije, u prvom redu Evropske komisije (EK), premijer Abazović je rekao da razumije negativne komentare Brisela kada je u pitanju taj program:
“Mislim da je i njima jasno da će problem biti riješen 31. decembra, da će postojati dodatne kontrole, posebno u odnosu na državljane Bjelorusije i Ruske Federacije, kao i naši napori da učinimo cijeli proces dodatno transparentnim.”
Ističući upravo transparentnost, Abazović je najavio da će biti objavljena i imena osoba koje su zatražile crnogorske papire.
“Biće imena, nećemo otkrivati neke druge stvari vezano za identitet onih koji su podnosili zahtjev za dobijanje crnogorskog pasoša. Postoji jasan rok. Ne bi bilo ni korektno prema ljudima koji su aplicirali da prekinemo program usred procedure za podnošenje aplikacije”, rekao je Abazović.
Premijerova najava o ukidanju programa “zlatni pasoš” uvedenog tokom vladavine Demokratske partije socijalista, Mila Đukanovića, nije prva.
Naime, program ekonomskog državljanstva je trebalo da bude ukinut krajem 2021. ali je tadašnja Vlada Zdravka Krivokapića odlučila da ga produži za još godinu, uprkos kritikama i pozivima iz Evropske komisije da se sa tim prekine.
Krivokapićevoj Vladi je početkom februara ove godine izglasano nepovjerenje, nakon čega je u aprilu izabrana nova Vlada na čelu sa Dritanom Abazovićem.
CGO: Zašto do kraja godine a ne odmah?
Komentarišući najavu premijera Abazovića, koordinator u CGO Damir Suljević kaže za RSE da iz izjave premijera nije jasno zašto Vlada odmah ne ukine program dodjele državljanstva stranim investitorima, niti zašto je odlučila da sačeka do kraja godine.
“Za Vladu koja se deklariše kao reformska i proevropska nijesu prikladni ovakvi manevarski postupci. Ovdje nije jasno koja je prepreka da se taj program ukine već sada i da se svi zahtjevi podneseni do datuma ukidanja programa riješe u skladu sa propisima koji su bili važeći u tom trenutku. Ovako, odgađanje odluke do kraja godine otvara prostor za brojne sumnje o razlozima”, kaže Suljević.
Prema podacima CGO iz marta ove godine, prethodna Vlada Zdravka Krivokapića je od kraja 2020. godine do sredine februara ove, dodijelila 291 ekonomsko državljanstvo, od čega 190 Rusima.
“Jasno je da je ukupan broj veoma veliki, a naši podaci pokazuju da je najviše državljanstava dodijeljeno državljanima Rusije. Tu su i državljani Kine, Libana, nekih afričkih i azijskih država. Među aplikantima je mali broj iz Zapadne Evrope”, kaže Suljević.
Kandidate za ekonomsko državljanstvo i njihove zahtjeve procjenjuje Agencija za strane investicije Crne Gore (MIA) koju je za taj posao angažovala Vlada.
Kako su za Radio Slobodna Evropa saopštili iz MIA, od početka programa do danas primili su 712 zahtjeva za crnogorsko državljanstvo putem ulaganja.
Iz MIA navode da su gotovo polovinu zahtjeva (343) podnijeli državljani Ruske Federacije, dok je iz Bjelorusije podnijeto tri zahtjeva.
EU godinama traži da Crna Gora prekine dodjelu ‘zlatnih pasoša’
Poslednji poziv Crnoj Gori iz Brisela da ukine sporni program stigao je 29. marta ove godine kada je portparolka Evropske komisije Ana Pisonero Hernandez podsjetila da je EK “dosljedno savjetovala Crnu Goru da ukine svoju šemu državljanstva investitorima zbog rizika poput pranja novca, utaje poreza, finansiranja terorizma, korupcije i uplita organizovanog kriminala”.
Preporučeno
Evropska komisija je dan ranije (28. maja) pozvala vlade članica EU da prekinu nacionalne programe prodaje državljanstva investitorima i pozvala ih da obustave prodaju viza Rusima i Bjelorusima.
