Video
Džo Bajden i Kamala Haris proglasili su pobjedu 10. novembra. To su uradili i američki mejnstrim mediji, uključujući i republikancima blizak Foks njuz. Svjetski lideri su čestitali novoizabranom predsjedniku, a među njima su bili i lideri iz regiona Zapadnog Balkana.
Uprkos tome, Donald Tramp se duži period nije mirio sa porazom. U prvom obraćanju nakon zatvaranja biračkih mjesta izjavio je da je on pobjednik izbora, a potom da su izbori pokradeni, te da će pravdu tražiti na sudu. Njegove obajve na društvenim mrežama su redovno bile označene kao netačne i neprovjerene informacije.
Za Trampa i njegov izborni štab sporni su bili glasovi putem pošte. Smatrali su da većina tih glasova u državama gdje je Tramp izgubio treba da se poništi. Isti narativ o krađi izbora Tramp je koristio i tokom predizborne kamapnje na ovim, ali i na prethodnim predsjedničkim izborima, o čemu je DFC već pisao. Problem za Trampa predstavljalo je to što su republikanski zvaničnici iz Arizone, Pensilvanije, Džordžije, Mičigena – država u kojima je po Trampu bio sporan rezultat – tvrdili da neregularnosti nije bilo. Takođe, sudovi u Pensilvaniji, Mičigenu i Arizoni su odbili veliki broj slučajeva koje je pokrenuo njegov pravni tim.
Trampov PR tim iz Srbije
Ko će boraviti u Bijeloj kući naredne četiri godine od velikog je značaja za cijeli svijet, uključujući i Zapadni Balkan. To je jedan od razloga zašto su i mediji iz regiona pomno pratili i izvještavali o postizbornim dešavanjima u Americi.
Donald Tramp je možda izgubio beskompormisnu podršku Foks njuza, ali može se reći da još uvijek uživa jaku podršku medijskog korpusa iz Srbije. I dok se može razumjeti to što su dešavanja u Americi bila jedna od glavnih tema u medijima iz Srbije, manje je razumljivo zašto je većina njih objeručke prihvatila Trampove tvrdnje da je pokraden i stala mu u odbranu. Osim ključnog narativa da su izbori pokradeni, mediji su pisali i o nemirima u Americi, krahu američke demokratije, kao i o grupama i ličnostima koje stoje iza izborne krađe. Takođe, jedan dio medija direktno je napadao Bajdena pokušavajući da ga predstavi kao prijetnju ne samo za Srbiju, već i za cijeli svijet. Analiza sadržaja srpskih medija vezanog za američke izbore pokazuje jasnu gradaciju senzacionalizma. Sumnjiva dešavanja na dan izbora su kroz nedelju dana prerasla u epsku krađu iza koje stoje duboka država, mejnstrim mediji i Džordž Soroš.
Drugi američki građanski rat i krah demokratije
Nakon Trampove izjave da će ići na sud, pristalice oba kandidata počele su da se okupljaju u više američkih gradova. Predsjednikove pristalice su se okupile oko biračkih mjesta tražeći da se prebrojavanje zaustavi, dok su Bjadenove pristalice slavile i tražile da svi glasovi budu prebrojani. Protesti su uglavnom bili mirni sa manje izolovanih incidenata. Međutim Alo, Sputnjik Srbija, Pravda.rs, su u svojim naslovima predstavili dešavanja u Americi kao početak novog građanskog rata i time pokušali da prikažu Sjedinjene Države kao zemlju koja se nalazi u blokadi. Interesantno je da je Sputnjik Srbija u tekstu o nemirima nakon predsjedničkih izbora postavio snimak iz Mineapolisa sa protesta Black Lives Matters (Životi Crnaca su važni) iz maja ove godine. Polovina objava Donalda Trampa na društvenim mrežama je označena lažnim ili nepotpunim informacijama, a prenos njegovog obraćanja iz Bijele kuće televizije ABC, CBS, NBC su prekinule su iz istih razloga. Republika, Informer, Spurnjik Srbija i Srbin.info su odmah stali u Trampovu odbranu zanemarajući neistine i optužbe koje je iznio odlazeći predsjednik Amerike bez ikakvih dokaza. Za njih su ta dešavanja u Americi bila opstrukcija, cenzura i kraj slobode govora, skandal i novi totalitarizam. Glavna poruka tih medija bila je da su moćni mejnstrim mediji na Zapadu i vlasnici društvenih mreža urušili demokratiju i ukinuli slobodu govora, te da je njihova jedina misija da sruše Donalda Trampa.
Bajden, neprijatelj srpskog naroda, će destabilizovati svijet
Još od predsjedničkih izbora 2016. godine, Donald Tramp je u većini medija iz Srbije okraktetisan kao prijatelj srpskog naroda, dok njegov protivkandidat dobija ulogu negativca. Narativ da je Džo Bajden jedan od najvećih neprijatelja Srba, koji je prisutan na društvenim mrežama i u medijma u Srbiji više od deceniju, ponovo je aktuelizovan prije, tokom i nakon novembraskih izbora. Pozivajući se na komentare novinara i političkog komentatora Milana Jovanovića, portali Kurir, Srbija Danas, Nacionalist i Pravda.rs su bez konkretnih dokaza aludirali da Bajden već duži niz godina prima finansijsu podršku od albanskog lobija u Americi.
Još jedan od narativa koji su se mogli pročitati u medijima iz Srbije predstavlja Bajdena kao osobu koja će započeti nove vojne sukobe. Kako je njegova izborna pobjeda postajala sve izvjesnija, portali Sputnjik Srbija i Novi Standard su, pozivajući se na izjave ruskog senatora Alekseja Puškova i bivšeg potpredsjednika OEBS-a Vili Vimera, najavili novi hladni rat i povratak Amerike agresivnojratnoj politici. Nakon što je prva zvanična institucija, the General Service Administration (Uprava za opšte poslove), proglasila Bajdenovu pobjedu, generalni sekretar NATO-a Jens Stoltenberg je razgovarao sa novoizabranim predjsednikom i čestitao mu. Tabloid Alo je tu vijest naslovio sa POČELO JE! Bajden se sastao sa generalom, planiraju nove udare!, a tekstualni sadržaj objave apsolutno nije odgovarao naslovu.
Izborna krađa, duboka država i Soroš
Trampove tvrdnje o navodnoj izbornoj krađi koja se desila na američkim izborima je najzastupljeniji narativ u medjima u Srbiji. Informer je već prvog dana izbora objavio da se u ključnim državama dešava nešto sumnjivo, a u danima koji su slijedili sumnjiva dešavanja su prerasla u najveću izbornu krađu i državni udar. Izborna krađa o kojoj su brujali tabloidi i portali iz Srbije vremenom je dobila svoju pozadinu. Razne teorije zavjere su se pojavljivale na medijskoj sceni, a centralnu ulogu u većini njih imali su Džordž Soroš i duboka država. Pritom, ti mediji su uvijek koristili izjave pojedinaca i sveukupna dešavanja u Americi da bi ih kasnije nadograđivali svojim interpretacijama. Recimo, nakon što su sudovi odbacili veliki broj tužbi koje je podnio pravni tim Donalda Trampa, srpski Sputnjik je nekoliko dana kasnije obajvio vijest da Džordž Soroš godinama kupuje američko pravosuđe.
Pravni tim Donalda Trampa na čelu sa Rudijem Đulijanijem,19. novembra, je povukao tužbe koje su podnijete sudu u Mičigenu. Istog dana, Đulijani je na pres konferenciji iznio teoriju zavjere da iza izborne krađe stoje Džordž Soros i preminuli predsjednik Venecuele Hugo Čavez. Srpski Spunjtik, Alo, Informer i Espreso su tu vijest prenijeli bez njenog problematizovanja ili dovođenja u pitanje Đulijanijevih pretpostavki.
Prosprski mediji i portali u Crnoj Gori
Prosrpski mediji i portali u Crnoj Gori su takođe pomno pratili dešavanja nakon američkih izbora sa sličnim ili gotovo identičnim narativima kao u medjima iz Srbije. Iako je u objavama IN4S, Borbe i Pogleda primjetna manja doza senzacionalizma, njihovi tekstovi su bili gotovo identični tekstovima u srbijanskim medijima i uglavnom su preuzimani sa srpskog Sputnjika.
Preporučeno
Od pomenutih medija, američkim izborima se najviše bavio IN4S. Analitičar Igor Damjanović je za IN4S govorioo državnom udaru u Americi i uticaju duboke države na američke izbore. Danilo Tvrdišić, novinar u publicista, gostujući u emisji Srpski Svijet na IN4S Nacionalnoj TV je govorio o krađi izbora i raznim teorijama zavjere. Tvrdišić je u toj emsiji objedinio sve narative vezane za američke izbore koji su isticani u medijima u Srbiji i na društvenim mrežama.
