“Oštrina retorike neprijateljske prema Crnoj Gori, koja se u Srbiji ‘razmahala’ u danima kad je Crna Gora obilježavala dvadesetu godišnjicu obnove državnosti, a dodatno se zaoštrila u vrijeme Samita EU – Zapadni Balkan u Tivtu, razmjerna je napretku Crne Gore u evropskoj integraciji. Ponavlja se situacija iz 2016. godine, kada su Srbija i Rusija, želeći da zaustave proces pristupanja Crne Gore NATO savezu, na dan parlamentarnih izbora 16. oktobra 2016. pokušali, u organizaciji BIA i SVR, i uz pomoć kvislinških snaga u Crnoj Gori, da izvedu državni udar i spriječe formiranje proevropske i evroatlantske administracije”, navodi on.
Kako dodaje, Aleksandru Vučiću je jasno da, ukoliko Crna Gora, koja je već članica NATO saveza, uskoro završi pristupne pregovore sa Evropskom unijom i nakon toga postane punopravna članica, cijeli projekat obuhvatanja ove suverene države u okvir ‘Velike Srbije’, koja je sada putinovski rebrendirana u ‘srpski svijet’, definitivno propada.
“Oni koji u Crnoj Gori misle da je riječ samo o retorici namijenjenoj domaćoj publici u Srbiji, pred kojom tamošnji autoritarni režim želi da opravda vlastite neuspjehe u vanjskoj politici, koji se još jasnije vide kada uspjeh Crne Gore posluži kao ogledalo, ozbiljno griješe. Riječ je o tome da je režim u Beogradu još od početka godine, koristeći prije svega Milana Kneževića i njegovu relativno marginalnu stranku, počeo da uspostavlja socijalnu dinamiku koja bi trebalo da zaustavi pristupne pregovore”, smatra Đenero.
Dobro je, kaže, to što je u takvim okolnostima premijer Milojko Spajić počeo da govori o koncentracionoj vladi, odnosno o mogućnosti da se u izvršnu vlast pozovu sve istinski proevropske političke opcije i formira čvrsta proevropska većina koja ne bi bila osjetljiva na marginalne velikosrpske udare uz pomoć ‘uobičajenih sumnjivaca’, onih koji su već jednom učestvovali u udaru na evroatlantski identitet Crne Gore.
“Vučić je slanjem grupe koja je snažno podsjećala na njegove operativce koje je u Banjskoj na Kosovu u septembru 2023. predvodio Radoičić, odnosno ljudi nalik onima koje je čarter avionom poslao u Tivat kao svoju prethodnicu, jasno pokazao da je spreman da ide ‘do ruba i preko ruba’ crvenih linija”, ocjenjuje Đenero.
Prema njegovim riječima, jedini racionalan odgovor na takvu politiku jeste stvaranje snažne proevropske koalicije, ali i taktika ‘gromoglasnog ignorisanja’ ispada Aleksandra Vučića, Ivice Dačića i ostalih nosilaca autoritarne vlasti u Beogradu.
“Time što se nalazi nadomak zatvaranja pristupnih pregovora, Crna Gora je jasno pokazala da više ‘ne igra u istoj ligi’ sa Vučićevim autoritarnim režimom. Veoma je važno što se crnogorska administracija uoči Samita u Tivtu nije odazivala na političke provokacije i ispade iz Beograda, jer svaki odgovor na takve provokacije samo nepotrebno otvara prostor za nove besmislene napade na Crnu Goru”, kaže on.
Konstatuje, sa Vučićem dijalog nije moguć.
“Dobro je što ga crnogorski predstavnici u Tivtu nijesu ni pokušavali otvoriti i što nijesu reagovali na direktne provokacije, poput odbijanja protokolarnog dočeka prilikom ulaska stranog predstavnika u suverenu državu. Ne treba reagovati ni na ispade Vučićevog saradnika zaduženog za Ministarstvo vanjskih poslova, niti ostalih predstavnika režima”, ocjenjuje.
Problem je, između ostalog, i u tome što su diplomatske službe često veoma površne, pa svaki ovakav ispad tumače kao odgovornost obje strane.
Preporučeno
“Ignorisanje provokacija jedini je način da se jasno pokaže ko zaista snosi odgovornost za probleme u bilateralnim odnosima”, ocijenio je Đenero za Portal ETV.
Video