Video
“Nismo čuli ništa novo i to je ono što zabrinjava, to što je predsjednica Evropske komisije rekla je opšte mjesto, ali očigledno je to ponovila zbog medija i političara – kaže Dušan Janjić, direktor Foruma za etničke odnose govoreći za ,,Pobjedu“ o posjeti Ursule fon der Lajen regionu”, podsjetivši da je njena posjeta plan Brisela da se ona predstavi Zapadnom Balkanu u pripremi konferencije 6. oktobra.
“Zabrinjava jer situacija na Zapadnom Balkanu potpuno je drugačija nego prije sedam mjeseci ili godinu. Ona se u Prištini ponašala kao da je sve u redu, u Srbiji se bavila virtuelnim otvaranjem radova na željeznici koji su otvoreni u doba Slobodana Miloševića sa brzim prugama. Bojim se da je ona podlegla marketinškom i drugom pristupu i da je prilagođavala obraćanje vlastima zemalja u kojima je bila a to ne treba – ona treba da se obraća društvu”, ocjenjuje Janjić.
Lajen je zapravo rekla sve poznate stvari što se može tumačiti kao da je za EU normalno i da odobrava sve što se u regionu dešava.
“Bilo je apsolutno za očekivanje da pošalje poruku u Prištini da nije moguće voditi politiku reciprociteta i ugrožavati normalizaciju, kao što je u Beogradu morala da pošalje poruku da se ne može umjesto pregovaračkog procesa dizati helikopter kako bi se izazvali sukobi. U BiH je morala poslati poruku o reformama u vladavini prava. To je sve ono što piše u tačkama EU za politiku. Samo da je to ponovila pa bi nešto rekla. Ovo su bile opšte fraze i jedina korist je da se fizički rukovala sa predstavnicima vlasti sa Zapadnog Balkana”, kritičan je Janjić.
Poznati stav nije vijest
Uporedo sa posjetom predsjednice EK regionu pojavila se i Rojtersova vijest da se nijednoj zemlji regiona ne može garantovati ulazak u EU. Za koga je ovo bila novost?
Za našeg sagovornika ne, ali on kaže da se ta vijest svidjela nekim urednicima i političarima – koji zbog sopstvenog nerada traže izgovor.
“Niko nikom nije dao garanciju, stvar je išla ovako: prvo je počeo Vučić da mu se kaže termin koja je to godina kada će on ući u EU, potpuno zanemarujući da će Srbija ući kada ispuni sve uslove. Dakle, on prvo treba da napravi mapu puta Srbije… Mislim da je Ursulin prethodnik Žan Klod podlegao tom pritisku i unio mnogo zabuna obećavajući tu famoznu 2025. godinu, i to onda tako blanko svim državama”, objašnjava Janjić i ističe da nijedna država čak ni Crna Gora koja je najviše iskoračila ne može da uđe do 2025. godine u EU jer je dvije godine potrošila na unutrašnjopolitičke obračune.
Janjić podseća da nikada nigde nije rečeno da se u EU ulazi regionalno kao cijela grupa, već da balkanske države pojedinačno ulaze kada ispune svoje uslove. On ostavlja mogućnost da neke države ispune uslove za ulazak u EU prije nego što se formira zajednica tržišta Zapadnog Balkana – ali to ne znači da se one onda isključuju iz tog procesa.
Stanje na terenu
Činjenice su jednostavne
U poglavlju 35 piše tek kad potpiše sveobuhvatni sporazum o normalizaciji odnosa sa Kosovom treba da prođu dve godine da to Srbija primijeni kroz Ustav i zakone pa treće godine ide monitoring.
“Vidite koliko smo daleko od bilo kakvog sporazuma. U Beogradu je bila pogrešna interpretacija da Srbija ima skraćeni put u EU ako prizna Kosovo”, objašnjava Janjić i podsjeća da Kosovo nije trenutno u statusu pregovarača ono je tek kandidat.
Ističe da je Crna Gora otvorila najviše poglavlja ali da je sve stalo kada je počela odbrana svetinja i više nema nijednog novog poglavlja da se otvara.
Za razliku od nje Srbija je otvorila šest poglavlja, a samo dva je uslovno zatvorila.
On podseća i da je Albanija daleko od EU kao i Sjeverna Makedonija koja je tek dobila ohrabrenje za status kandidata.
Problemi Crne Gore
Preporučeno
“Sadašnja vladajuća koalicija je podijeljena iako su se svi složili da ostaje članstvo u NATO i pregovori sa EU. Međutim, poznato je da će DF uraditi sve što može da zakoči pregovore i iskomplikuje život Crne Gore u NATO. On je u osnovi anti NATO i kompromis je napravio jer nije ostavren glavni njegov cilj rušenje Đukanovića. Njena Vlada nema relevantne tačke o kojima može da razgovara sa ljudima iz EU: nemaju budžet, licitariju ko je, a ko nije u Vladi, da li je Vlada ekspertska ili politička, jedni drugima prijete izborima… U međuvremenu započinje se kontra kao što je bilo događanje naroda i kreće otpor opozicije za koji je jasno kao dan da neće stati. Ne može se očekivati da će oni koji su bili na vlasti 30 godina predati vlast jednoj disharmoničnoj Vladi koja je drastično podijeljena”, ocjenjuje Janjić.
