Video
U dokumentu, komisija navodi da je transparentnost vlasništva nad audiovizuelnim medijskim servisima poboljšana, ali da značajni nedostaci i dalje postoje kada su u pitanju internet i onlajn mediji. Ukazuje se i na sve izraženiju zabrinutost zbog uticaja medijskih kuća koje su u vlasništvu kompanija ili subjekata iz Srbije na medijski prostor i javno mnjenje u Crnoj Gori.
Istovremeno, EK ističe da je povećana transparentnost u raspodjeli javnog novca medijima, ali upozorava da sprovođenje postojećih obaveza i dalje predstavlja problem. Iako institucije nastavljaju da primjenjuju politiku nulte tolerancije prema nasilju nad novinarima, i dalje se registruju pojedinačni slučajevi napada na predstavnike medija.
Kada je riječ o pravosuđu, Evropska komisija navodi da je u toku sprovođenje Strategije reforme pravosuđa za period 2024–2027, kao i novog Akcionog plana za njenu realizaciju. Vlada je usvojila ustavne amandmane kojima se jača nezavisnost Sudskog i Tužilačkog savjeta, dok su za 2025. i 2026. godinu privremeno povećane zarade sudija i tužilaca, uz pripremu posebnog zakona kojim će biti uređena njihova radna prava.
Dodatno je unaprijeđen sistem etičkih i profesionalnih standarda za sudije i tužioce, a Sudski i Tužilački savjet uspješno primjenjuju nova pravila za ocjenjivanje njihovog rada. Ipak, Evropska komisija smatra da kvalitet ocjenjivanja sudija može biti dodatno unaprijeđen.
Iako postoje mehanizmi za prijavljivanje neprimjerenog uticaja na rad pravosuđa, Komisija izražava zabrinutost zbog nastavka kritika i napada usmjerenih prema tužilaštvu i njegovim odlukama.
Izvještaj bilježi određeni napredak kada je riječ o infrastrukturi specijalizovanih tužilačkih službi i privlačnosti pravosudne profesije, ali upozorava da nedostatak kadra i infrastrukturni problemi i dalje predstavljaju ozbiljan izazov za sistem. Zabilježeno je i poboljšanje efikasnosti rada pravosuđa, mada građanski i privredni predmeti i dalje opterećuju sudove.
U oblasti borbe protiv korupcije nastavlja se sprovođenje Strategije za period 2024–2028, kao i novog akcionog plana, iako oko četvrtine ranije planiranih aktivnosti još nije u potpunosti realizovano.
Evropska komisija konstatuje da su poboljšani koordinacija i efikasnost institucija koje se bave suzbijanjem korupcije, kao i da je povećan broj pravosnažnih presuda u predmetima visoke korupcije. Povećani su i ljudski resursi u ovoj oblasti, ali se ističe da Specijalnom državnom tužilaštvu i dalje nedostaju dodatni kapaciteti.
Pozitivno je ocijenjeno imenovanje direktora Agencije za sprečavanje korupcije u punom mandatu, što je doprinijelo boljem funkcionisanju institucije i jačanju njene nezavisnosti, iako administrativni kapaciteti Agencije i dalje zahtijevaju dodatno unapređenje.
Komisija takođe navodi da pravni okvir za finansiranje političkih partija još nije u potpunosti usklađen sa preporukama OEBS-a i GRECO-a.
Napredak je zabilježen i u oblasti javnih nabavki kroz uvođenje elektronskih alata koji bi trebalo da smanje rizike od korupcije, ali se praćenje efekata tih mjera otežano sprovodi zbog nedostatka relevantnih podataka.
Evropska komisija konstatuje i da su novim imenovanjima kompletirani savjeti Agencije za audiovizuelne medijske usluge i Radio-televizije Crne Gore, dok izbor generalnog direktora RTCG i dalje prati niz pravnih sporova.
Kada je riječ o funkcionisanju institucija, Komisija prepoznaje opredijeljenost vlasti da nacionalno zakonodavstvo usklade sa pravnom tekovinom Evropske unije, ali upozorava da problemi ostaju u oblasti planiranja zakona i kvaliteta javnih konsultacija.
Preporučeno
Organizacije civilnog društva, prema ocjeni Evropske komisije, djeluju u uglavnom podsticajnom okruženju, ali predstavnici nevladinog sektora i drugih zainteresovanih strana i dalje ukazuju na nedovoljnu transparentnost i izostanak suštinskih konsultacija prilikom pripreme zakona i drugih propisa.
