Video
Naslov Kyiv Posta pak glasi: Šef crnogorske službe bezbjednosti otpušten zbog očiglednog pokušaja da se bori protiv ruskog uticaja
Teskt prenosimo u cjelini:
Usred NATO konferencije koja se održava u Budvi, u Crnoj Gori, premijerDritan Abazovićsmijenio je direktora Agencije za nacionalnu bezbjednost (ANB) Sava Kenteru dok je on bio na bini i razgovarao sa desetinom diplomata i vojnih oficira iz zemalja NATO-a.
Događaj je počeo u petak govorom američke ambasadoriceDžudi Rajzing Ranke(Judy Rising Reinke)koja je otvoreno kritikovala crnogorsku Vladu i naizgled imlicitno rekla da su neki crnogorski lideri, čak i premijer koji je sjedio samo nekoliko metara ispred nje, umiješani u korupciju i imenovanja rođaka u javnim službama. Nakon oštrih primjedbi ambasadorice, premijera je, na pozornici, intervjuisao novinar Al-Jazeere koji je u više navrata insinuirao da je premijer uključen u raspirivanje etničkih tenzija.
Evropski ambasador koji je govorio za Kyiv Post rekao je da smatra da su kritike na račun premijera opravdane jer je njegova odluka da podrži poglavare Srpske pravoslavne crkve (SPC) umjesto evropskih prioriteta, skrenula put Crne Gore ka Evropi za najamanje godinu do dvije.
Ivana Stradner,savjetnica Fondacije za odbranu demokratija i ekspert za Balkan, rekla je za Kyiv Post da su“svi događaji na Balkanu povezani i da se Moskva nada da će proširiti svoj uticaj na Balkanu, na koji gleda kao još jednu pozornicu na kojoj može izazivati Zapad. Rusija već duže vrijeme destabilizuje Bosnu, Kosovo i Crnu Goru. Situacija u Crnoj Gori samo je posljednji događaj nakon što jePutinov (Vladimir)saveznik (proxy) u Bosni,Milorad Dodikzaprijetio otcjepljenjem. Kosovo je takođe na Putinovom meniju. Najnovije napetosti između Srbije i Kosova potkopavaju regionalnu stabilnost i predstavljaju laku metu za Kremlj. Posljednji protesti tamo izbili su nakon zakona prema kojem Srbi koji žive na Kosovu moraju promijeniti svoje tablice sa srpskih na kosovske.”
Mnoge od tih politika smatraju se prosrpskim i na kraju se iskorištavaju za služenje proruskim interesima.
Nedavno su rasplamsavanja napetosti na Balkanu podigla uzbunu da bi sukobi mogli izbiti između Srbije i Kosova, što bi onda uvelo Albaniju i druge zemlje u tu sferu. Smatra se da bi želja predsjednika Srbije(Aleksandra Vučića)za raspirivanjem napetosti mogla biti povezana sa njegovom željom da se pozicionira kao regionalni “snažni čovjek”, koji je u stanju da spriječava da situacija izmiče kontroli, prisiljavajući time Zapad da ga podrži.
Kasnije u petak, kad se šef ANB-a, Savo Kentera počeo obraćati visokorangiranim zvaničnicima, nastala je prava pandemija jer je obaviješten da ga je premijer smijenio. Šef službe bezbjednosti je to prokomentarisao kao znak da će se sada morati još jače boriti protiv korupcije i uticaja Rusije u regionu. Prošle sedmice šef ANB je omogućio deportaciju nekoliko ruskih diplomata iz Crne Gore.
Nakon što je završio izlaganje, Kentera je napustio salu, ali ga je sačekalo desetak novinara kojima je dao prve komentare.
Nakon Kenterinog viđenja događaja, oglasila se američka ambasadorica, rekavši da, iako je pravo premijera da odlučuje ko će biti otpušten ili zaposlen,“moramo uskratiti Rusiji uporište u ovoj zemlji. I snažno pozivamo Crnu Goru da se bori protiv malignog interesa Rusije u Crnoj Gori i regiji Zapadnog Balkana.”
Crna Gora, članica NATO-a, optužena je da služi interesima Rusije preko svog proruskog premijera (Dritan Abazović) za kojeg se smatra da je povezan s proruskim predsjednikom Srbije, Aleksandrom Vučićem. Ranije ove godine, crnogorski se lider pridružio proruskoj pravoslavnoj crkvi (Crkva Srbije) u potezu koji je razljutio diplomate EU jer je odgodio reforme potrebne za pridruživanje Crne Gore Evropskoj uniji.
Stradner komentariše da za “Rusiju, Crna Gora predstavlja NATO-ovo meko tkivo dok Putin nastoji projektovati uticaj na Jadransko more. Brojni sajber napadi i informativne operacije pokazuju da Rusija nastoji iskoristiti članstvo Crne Gore u NATO kao ranjive članice saveza i podriti nastojanja Crne Gore da se pridruži EU.
Ruska uloga u Crnoj Gori, zemlji u kojoj su mnoge reklame čak ispisane na ruskom jeziku zbog velikog broja ruskih turista i stanovnika, i dalje je velika. Stradner je primijetila da“Rusija koristi Rusku pravoslavnu crkvu da manipuliše sa Srpskom pravoslavnom crkvom kako bi posijala etničke tenzije među etničkim srpskim stanovništvom u Crnoj Gori i promovisala prorusku politiku. Srpska pravoslavna crkva svoj uticaj u Crnoj Gori ostvaruje učešćem u političkim procesima. To je uveliko uticalo na izbor prethodnog proruskog premijera Crne Gore, Zdravka Krivokapića. U Crnoj Gori Srpska pravoslavna crkva ima za cilj potkopavanje pro-NATO i pro-zapadnih inicijativa i jačanje uticaja Kremlja.”
Preporučeno
Smatra se da bi potezi premijera u petak mogli izazvati veću nestabilnost u zemlji. Pokušajem državnog udara iza kojeg je stajala Rusija 2016-te je pokušano svrgavanje tadašnje vlade.
