Video
Saracin je na tu dužnost, koja nije postojala u ranijim njemačkim vladama, stupio sredinom februara ove godine. Član je njemačke stranke Zelenih a član Bundestaga bio je 13 godina, do 2021. godine.
Inače, Saracin je peti zapadni izaslanik za Zapadni Balkan pored izaslanika Evropske unije za dijalog Kosova i Srbije Miroslava Lajčaka, predstavnika međunarodne zajednice u Bosni i Hercegovini Kristijana Šmita, posebnog izaslanika Velike Britanije Stjuarta Piča i američkog Gabriela Eskobara.
Čeka se ishod formiranja vlasti u Crnoj Gori
Imajući u vidu da je Crna Gora u fazi političke nestabilnosti, gdje su u toku pokušaji formiranja vlade i opstrukcije parlamenta ali i da postoji jaka etnička crnogorsko-srpska podijeljenost, sa vidljivim ruskim uticajem na pozicijama odlučivanja, Saracin smatra da je članstvo u NATO Crne Gore najbolji garant stabilnosti.
“U Crnoj Gori trenutno čekamo ishod domaćih političkih procesa u vezi sa formiranjem nove vlasti. Generalno, duboko sam uvjeren da su put proširenja EU i snažno opredjeljenje za NATO najbolji okvir za stabilnost u regionu i Crnoj Gori”, poručio je Saracin.
Zapadna orjentacija Crne Gore, dovela je do članstva u NATO 2017. godine, u vrijeme vladavine partije Mila Đukanovića. Nakon promjene vlasti 2020. država je dobila vladu koju su većinski formirale prosrpske i proruske snage. Njoj je početkom februara izglasano nepovjerenje, a zbog unutrašnjih podjela nije formalizovala sankcije Rusiji, iako Crna Gora poslednjih deset godina prati spoljnu politiku EU.
Saracin je naglasio da SAD, ali i pojedini evropski zvaničnici, pozivaju na ubrzanje evroatlantskih integracija Zapadnog Balkana, kako bi se spriječile refleksije rata u Ukrajini.
“Ipak, procese treba ubrzati ispunjavanjem kriterijuma što brže ali što bolje. Za ovo nam je potrebno više kredibiliteta evropskog puta sa obje strane. Prvo, EU mora da otvori pristupne pregovore sa Sjevernom Makedonijom i Albanijom”, naveo je Saracin.
Takođe, dodaje, neophodan je kredibilan reformski proces unutar zemalja proširenja na terenu.
“Zajedničko tržište EU i jedinstvo i integritet evropskih vrednosti i usvajanje prava EU su dvije strane istog novčića”, zaključio je Saracin.
Fokus na Bosnu i Hercegovinu
Na pitanje kako vidi situaciju u Bosni i Hercegovini, u kontekstu ruske invazije na Ukrajinu i tenzija zbog toga što entitet Republika Srpska preuzima nadležnosti države BiH, Saracin je odgovorio:
“Posjeta njemačke ministarke vanjskih poslova Analene Berbok Bosni i Hercegovini (mart ove godine) pokazala je da njemačka Vlada ima snažan fokus na BiH. Zbog ruskog rata u Ukrajini, Njemačka i EU će posvetiti dodatnu pažnju dešavanjima u Bosni i Hercegovini.”
Kako je naveo, njemačka Vlada je svjesna da mnogo ljudi u Bosni i Hercegovini sada posebno traži veći angažman i posvećenost Njemačke bezbjednosti u regionu.
Nova Vlada Njemačke pozvala je u decembru prošle godine Evropsku uniju da uvede sankcije Miloradu Dodiku, zbog povlačenja Republike Srpske iz oružanih snaga, pravosuđa i poreskog sistema BiH. Dodik je od jeseni prošle godine počeo kampanju u cilju osnivanja entitetskih institucija što su oštro osudile EU i Sjedinjene Američke Države, smatrajući to neustavnim prenosom nadležnosti.
Američko Ministarstvo finansija je 5. januara objavilo proširenu listu sankcija za djela korupcije, kojom je obuhvaćen i Dodik.
Značaj usklađivanja sa EU
Komentarišući činjenicu da su reakcije Prištine i Beograda oprečne i u slučaju aktuelnih dešavanja, te da je Srbija protiv sankcija Rusiji, dok im se Priština pridružila, Saracin je kazao da je usklađivanje zemalja Zapadnog Balkana sa EU po ovom pitanju od ključnog značaja.
“U spoljnopolitičkom okruženju kakvo je sada, država ne može da bude uspješna tako što će da “petlja” ili da igra rulet. Situacija je sada drugačija nego što je bila ranije. Ali, ujedno ovo je dobra situacija da se objasni jasniji kurs prema domaćoj publici”, rekao je Saracin.
Prema njegovim riječima, u svjetlu ruskog rata protiv Ukrajine, Evropa mora da ostane ujedinjena.
“Upravo zbog toga je spoljnopolitičko usklađivanje zemalja Zapadnog Balkana sa EU po ovom pitanju od ključnog značaja, a to usklađivanje podrazumijeva i pridruživanje sankcijama. Pozdravljamo što je većina zemalja Zapadnog Balkana to već učinila ali očekujemo da to učini i Srbija. Nije moguće stajati po strani po ovom pitanju. Nepridruživanje sankcijama ne znači neutralnost, već znači podršku Rusiji”, naglasio je Saracin.
Srbija je nakon ruske invazije na Ukrajinu saopštila da pruža punu podršku teritorijalnom integritetu Ukrajine, ne pominjući ruski napad na Ukrajinu ali je odbila da uvede sankcije Rusiji što od nje traži Evropska unija.
Po pitanju Kosova, Saracin je u ranijem intervjuu početkom marta rekao da se podrazumijeva zalaganje Njemačke da država koju priznaju bude zastupljena u međunarodnim organizacijama.
Srbija ne priznaje Republiku Kosovo, koje je proglasilo nezavisnost 2008. godine, kao nezavisnu državu i tvrdi da je to i dalje njena teritorija. Institucionalne napetosti između dvije države pokušavaju da se riješe u dijalogu uz posredništvo EU.
Gdje su danas zemlje Zapadnog Balkana
Od šest država Zapadnog Balkana članice NATO-a su Sjeverna Makedonija, od 2020. godine, Crna Gora od 2017. a Albanija od 2009. godine.
Bosna i Hercegovina učestvuje u Akcionom planu za članstvo a Srbija je 2006. godine pristupila NATO programu Partnerstvo za mir. Kosovo je, nakon početka ruske invazije u Ukrajinu, 2. marta usvojilo Rezoluciju kojom poziva Vladu na pokretanje pregovora o članstvu u NATO.
Nijedna od država Zapadnog Balkana nije članica Evropske unije.
Crna Gora i Srbija su zemlje kandidati za članstvo u Evropskoj uniji, Albanija je počela pregovore a Bosna i Hercegovina podnijela zahtjev za članstvo. Sjeverna Makedonija čeka otvaranje pristupnih pregovora o punopravnom članstvu.
Preporučeno
Kosovo tek treba da odredi datum kada će podnijeti zahtjev za članstvo u EU.
