EPIDEMIJA SE ŠIRI: Spor oko vakcina i žrtava postaje politički

Zahtjev je upućen pod uslovom da savezna agencija prizna četiri smrtna slučaja povezana sa malim boginjama koje je prijavila Pensilvanija, čime su dodatno porasle tenzije u sporu sa administracijom predsjednika Donalda Trampa.

Epidemija malih boginja u Pensilvaniji postala je središte sukoba između američkog ministra zdravlja Roberta F. Kenedija Mlađeg i guvernera Džoša Šapira, demokrate. Kenedi je doveo u pitanje to da li su smrtni slučajevi prijavljeni tokom epidemija malih boginja u SAD otkako je stupio na dužnost zaista bili posljedica virusa ili nekog drugog uzroka, i naložio CDC-u da smrtne slučajeve iz Pensilvanije ne uključi u nacionalni zbir, prenose Vijesti.

Kenedijev zahtjev uslijedio je nakon što su zaposleni u CDC-u već prihvatili ocjenu vlasti Pensilvanije da su smrtni slučajevi povezani sa malim boginjama, rekao je jedan zvaničnik te savezne države.Play Video

Uprkos tome, Erika Švarc, nedavno imenovana direktorka američkih Centara za kontrolu i prevenciju bolesti, saglasila se sa Kenedijevim nalogom i sprovela ga bez protivljenja, rekla su za Rojters tri izvora upoznata sa slučajem, koja su govorila pod uslovom anonimnosti.

Stručnjaci za zarazne bolesti kažu da taj potez predstavlja veoma neuobičajeno miješanje ministra zdravlja u procjene državnih zdravstvenih zvaničnika i da bi mogao da umanji percepciju rizika od malih boginja u javnosti.

Kenedi je optužio Šapira da politizuje epidemiju u svojoj saveznoj državi i da nije zatražio pomoć saveznih vlasti.

Kenedi je krajem prošlog mjeseca sugerisao da su smrtni slučajevi u Pensilvaniji možda “izmišljeni”, nakon što je republikanski zvaničnik u okrugu Lankaster zadužen za utvrđivanje uzroka smrti ustvrdio da jedan od smrtnih slučajeva povezanih sa malim boginjama nije bio posljedica virusa.

Nakon toga, prema pisanju “Gardijana” antivakserski aktivisti pokušavali su da pronađu porodice dvije osobe, među kojima je najmanje jedna novorođena beba, koje su preminule nakon što su se zarazile malim boginjama u Pensilvaniji.

Brajan Huker iz organizacije Children’s Health Defense, antivakcinalne organizacije koju je donedavno predvodio Kenedi, rekao je u video-snimku objavljenom krajem avgusta da organizacija “pokušava da pošalje ljude na teren” i da “uspostavi kontakt sa zajednicom” u Pensilvaniji.

Huker je takođe iznio tvrdnju da je saopštenje iz Pensilvanije bilo politički potez uoči izbora na sredini mandata u SAD, navodeći da je riječ o “strateškom potezu” kako bi se “smrtni slučajevi od malih boginja nametnuli kao tema i dospjeli u prvi plan”.

CDC je tada u objavi na mreži X saopštio da “rade na utvrđivanju toga šta se zaista dogodilo”, uključujući i to “da li su dva prijavljena smrtna slučaja bila izazvana malim boginjama”.

U pismu upućenom ove nedjelje uveče direktorki CDC-a Eriki Švarc, u koje je Rojters imao uvid, sekretarka za zdravstvo Pensilvanije Debra Bogen navela je da je ta savezna država pokrenula postupak za traženje hitne pomoći CDC-a, poznate kao Epi-Aid.

“Odluka CDC-a da javno ne prizna te smrtne slučajeve podriva naš odgovor”, napisala je Bogen. “Iz tog razloga, ukoliko CDC nije u stanju da transparentno i tačno saopštava informacije o tim smrtnim slučajevima povezanim sa malim boginjama, Ministarstvo će s poštovanjem povući svoj zahtjev za pomoć Epi-Aid.”

Zahtjev državnog ministarstva zdravlja uslijedio je nakon što je ono prethodno odbijalo pomoć CDC-a, uz obrazloženje da epidemiju drži pod kontrolom.

EPIDEMIJA SE ŠIRI

Epidemija u Pensilvaniji se od tada naglo proširila i sada obuhvata više od 700 potvrđenih slučajeva u 37 okruga, kao i četiri smrtna slučaja povezana sa malim boginjama, saopštilo je državno ministarstvo zdravlja. Pensilvanija je najnovija savezna država koja se suočava sa najtežim ponovnim širenjem malih boginja u SAD u više od tri decenije, podstaknutim sve većim nepovjerenjem prema vakcinaciji, a epidemija se poklopila sa povratkom predsjednika Donalda Trampa na vlast početkom 2025. godine.

Šapiro je kritikovao Kenedija, koji zagovara politike koje su dovele do smanjenja obuhvata vakcinacijom djece u SAD, optužujući ga da bez naučnih dokaza pojačava strah javnosti od vakcina.

Kenedi i Švarc optužili su Šapira da nije prihvatio njihove ponude za Epi-Aid, oblik kratkoročne pomoći CDC-a tokom vanrednih situacija u javnom zdravlju. Agencija šalje stručnjake na mjesto izbijanja zarazne bolesti, obično na period od jedne do tri nedjelje, kako bi pružili dodatnu podršku državnim i lokalnim zdravstvenim službama.

Kada je Ministarstvo zdravlja Pensilvanije 25. avgusta objavilo prva dva smrtna slučaja povezana sa malim boginjama, bolest je pogodila 393 osobe u 28 okruga. Šapiro je pohvalio napore svog ministarstva zdravlja da vakciniše veći broj ljudi, dok je ono odbilo da zatraži od CDC-a da pošalje osoblje koje bi pružilo pomoć na terenu.

Ministarstvo zdravlja Pensilvanije, kao i zdravstvene službe drugih saveznih država, ima stalno raspoređeno karijerno osoblje CDC-a koje pomaže toj instituciji i koje je učestvovalo u odgovoru na epidemiju. Pomoć kroz program CDC Epi-Aid predstavljala bi dodatni oblik savezne podrške.

Bolest se u međuvremenu proširila, a tempo novih zaraza se ubrzao. Jedan od smrtnih slučajeva objavljenih ove nedjelje zabilježen je u okrugu Miflin, koji sada ima drugi najveći broj slučajeva u toj saveznoj državi i nalazi se više od 160 kilometara od prvobitnog žarišta epidemije u okrugu Lankaster.

Istovremeno, čini se da se tempo vakcinacije protiv malih boginja koju sprovodi država usporava, pokazuju podaci ministarstva zdravlja. U avgustu je dato više od 3.500 doza vakcine protiv malih boginja, zaušaka i rubeole (MMR), koja nakon dvije doze pruža 97 odsto zaštite od infekcije. U prvoj polovini septembra taj broj pao je na oko 1.100 doza.

“Kenedi je antivakcinalni aktivista koji se nalazi na poziciji najmoćnije osobe u oblasti javnog zdravlja u ovoj zemlji”, rekao je za Gardijan Pol Ofit, ljekar specijalista za zarazne bolesti u Dječjoj bolnici u Filadelfiji. “Kao da se svijet okrenuo naglavačke.”

Republikanski predsjednik Odbora za zdravstvo američkog Senata Bil Kesidi ove nedjelje je okrivio pristup administracije Donalda Trampa vakcinama za nedavne smrtne slučajeve od malih boginja u Pensilvaniji i zatražio od Trampove kandidatkinje za glavnu zdravstvenu zvaničnicu SAD da jasno kaže da vakcine ne izazivaju autizam.

“Strašno je oboljeti od bilo koje bolesti, ali još je gore oboljeti od one koja se može spriječiti”, rekao je Kesidi. On je kazao da su zemlji potrebni zdravstveni zvaničnici “koji odluke donose na osnovu nauke, a ne politike ili ideologije”.