Video
„Vučić sprovodi ratnu propagandu grafitima protiv Kosova“, naslov je koji je objavio bečki Standard. Novinarka Adelhajd Velfl piše: „Ovo sluti na nasilje. U Srbiji se pojavljuje sve više grafita gdje piše: „Kad se vojska na Kosovo vrati…“ (…) „Predsjednik Vučić očigledno hoće da time pripremi javnost na zaoštravanje konflikta i da je istovremeno radikalizuje.“
Nakon opisa velike slike od obojenih tabli koju su na stadionu Crvene zvezde napravili navijači i na kojoj se vidi tenk pred srpskom zastavom, Velflova nastavlja: „Strah od rata je proteklih mjeseci kontinuirano rastao jer je jedan dio srpskog režima pod kontrolom Kremlja, koji ima interes da na Balkanu potiskuje Zapad.“
„Dana 29. maja su militantni srpski aktivisti napali jedinice Kfora koje predvodi NATO i koje su se zaštitnički postavile pred kosovsku policiju. Trideset vojnika je povrijeđeno, a jednom Mađaru je morala da bude amputirana noga. U junu su tri kosovska policajca kidnapovana i prebačena u Srbiju gdje su pritvoreni.“
„Osim toga, propaganda srpskog režima protiv vlade Kosova postala je ekstremno agresivna. U medijima bliskim vladi kosovskog premijera Aljbina Kurtija nazivaju teroristom. Tvrdi se da Kurti hoće da počne rat, da hoće da protjera Srbe sa Kosova i da će biti pogroma nad Srbima.“
Autorka piše da to podsjeća na retoriku devedesetih godina, „kada je Vučić između ostalog još bio ministar propagande pod Miloševićem. Tada je stanovništvu u Srbiji pričano da se protiv njega sprema genocid, a zapravo su srpski ekstremisti sprovodili genocid nad Bošnjacima u Bosni.“
Autorka na kraju teksta pominje analizu Geralda Knausa iz Evropske inicijative za stabilnost (ESI) „vrlo vrijednu pažnje“, u kojoj se konstatuje da se „vjerovatnoća da će biti sukoba povećala, a ne smanjila“.
„Vlada Kurtija, protiv kojeg je EU preduzela mjere, jer nije činio tačno ono što su od njega tražile SAD, hoće da spriječi faktičku podjelu Kosova. Istovremeno, zapadne snage od te vlade sve glasnije traže da se u ime deeskalacije povuku sa sjevera Kosova, piše Knaus. Ni EU ni SAD nemaju plan za rješenje – to je opasan strateški vakuum“, citat je kojim se završava tekst u bečkom Standardu.
Ništa novu u strategiji Zapada – „a to je opasno“
Časopis Listići za njemačku i međunarodnu politiku objavio je autorski tekst Vedrana Džihića sa Austrijskog instituta za međunarodnu politiku. Pod naslovom „Kosovo, Srbija i smirivanja Zapada“, autor iznosi poduži prikaz događaja od ljeta 2022. naovamo i navodi, na primjer: „Dosad posljednja runda pregovora u Briselu u maju, koju je sazvao Žozep Borelj kako bi obje strane priveo razumu i vratio razgovorima o Ohridskom sporazumu, protekla je bez rezultata“.
„Vučić i Kurti su se odvojeno sreli sa Boreljom i ni za milimetar nisu odstupili od svojih pozicija. Kurti je tražio hapšenje srpskih nasilnika na sjeveru Kosova i insistirao na svom pravu da štiti suverenitet na čitavoj teritoriji Kosova. Vučić je optužio Kurtija da sprovodi taktiku eskalacije i da hoće da rizikuje rat protiv Srbije. Tražio je da se albanski gradonačelnici i specijalna policija povuku sa Sjevera i da tek poslije toga može da se razgovara. I uopšte, kaže Vučić, Kurtijeva vlada treba najprije da instalira zajednicu srpskih opština.“
„Izgledalo je da su vođe pregovora u SAD i EU više ne znaju šta će. I pored toga su se odlučili da izvrše pritisak pre svega na jednog – na kosovskog premijera Aljbina Kurtija. Tvrdili su da je prekoračio crvenu liniju i da je odgovoran za eskalaciju. I uopšte, mnogo je krut, glasio je opšti stav.“
Džihić piše da je Kurti proglašen za remetilački faktor i da je „demokratsko i pluralno“ Kosovo sa „ubjedljivo prozapadnim stanovništvom“ postalo meta zapadnih kritika. „Veoma jak pritisak na vladu Kurtija, bez jasnih riječi zbog agresivnih koraka i retorike iz Beograda, nesrazmjerni su i doveli su do političke neravnoteže koja se srednjoročno gledano neće pozitivno odraziti na stabilnost u regionu.“
Kurti je čvrsto u sedlu, primjećuje autor, i pozicionira se kao beskompromisni borac za kosovski suverenitet i teritorijalni integritet. Poziva se na Ustav i principe pravne države, piše Džihić, i pominje „britanskog novinara i pisca knjiga Tima Džudu koji je na Tviteru nedavno citirao jednog zapadnog ambasadora na Kosovu riječima: Veoma je teško vršiti pritisak na Aljbina Kurtija, jer on naprosto nije korumpiran“.
Navodeći u nastavku da je Vučić kod kuće suočen s masovnim protestima zbog dva ubilačka pohoda u maju sa 18 žrtava, da je vlast sve nervoznija i da se služi stvaranjem „buke“ na način o kojem to govori „poznavalac Rusije Peter Pomerancev“: „Umjesto da isključi svoje protivnike, autokratski sistemi zatrpavaju svet mnogim lažima pod kojim istina na kraju nestaje“. Kao ilustraciju autor navodi podatak da je Vučić u 2022. godini imao 300 cjelovječernjih televizijskih nastupa (podaci NVO „CRTA“).
Autor na kraju pominje da su SAD i EU dugo tražile politiku kompromisa s Vučićem i da je on zato preduzeo korake koji su Zapadu bili važni, na primjer, isporuku municije Ukrajini. Zato su zapadne vlade „očito stekle utisak da se blizina Srbije i Rusije gubi, da je njihova strategija urodila plodom. Ali, rusko-srpski odnosi su ostali netaknuti.“
Trenutno se ne dešava ništa novo kada je riječ o strategiji Zapada, a to je opasno, kako smatra Džihić, i zbog aktuelnog ponašanja Milorada Dodika u Republici Srpskoj koji je „početkom jula počeo frontalni napad na bosanskohercegovački ustavni poredak“, uz podršku Beograda i Moskve. To bi, navodi Džihić, trebalo da bude signal za alarm na Zapadu, ali tog signala – još nema. „Tako postoji velika opasnost da će se spirala eskalacije na Balkanu i dalje vrtjeti i završiti tako što će se kontinent naći u čudu“, piše, između ostalog, u tekstu objavljenom u Listićima za njemačku i međunarodnu politiku.
Sankcije političarima bosanskih Srba
A informativni portal NTV piše o tome kako „SAD sankcionišu političare bosanskih Srba“ – riječ je o „ekonomskim sankcijama protiv četvoro visokih predstavnika Republike Srpske u Bosni i Hercegovini koju uglavnom naseljavaju bosanski Srbi.“
Preporučeno
„Vođa bosanskih Srba Milorad Dodik donio je zakon početkom jula“, i „taj zakon omogućava Republici Srpskoj da više ne priznaje odluke visokog predstavnika međunarodne zajednice za Bosnu i Hercegovinu“ (…) „Kompleksan i slabo funkcionalan politički sistem Bosne i Hercegovine temelji se na Dejtonskom sporazumu iz 1995“, objašnjava između ostalog NTV.
