Ovaj dokument je i prvi koji je objavljen otkako je predsjednik Džo Bajden naredio da se skine oznaka povjerljivosti sa materijala u vezi sa napadom. Riječ je o intervjuu koji je FBI vodio 2015. sa čovjekom koji je često kontaktirao sa Saudijcima u SAD i podržavao ideju da napadači prvo dođu u Ameriku, pa onda izvedu napad.
Bajden je prošle nedjelje naredio Sekretarijatu za pravosuđe da skine oznaku povjerljivosti sa dokumenata. Porodice žrtava već dugo traže da se otvore dosijei, a pred sudom u Njujorku podnijele su tužbu protiv vlade Saudijske Arabije, tvrdeći da je podržavala napadače.
Dokument je objavljen u subotu uveče, nekoliko sati pošto je Bajden prisustvovao memorijalnoj ceremoniji u Njujorku, Pensilvaniji i Vidržiniji. Porodice žrtava su se protivile prisustvu predsjednika ukoliko ne naredi da se sa povjerljivih dokumenata skine oznaka tajnosti.
Vlada Saudijske Arabije je dugo negirala umiješanost u napade. Ambasada te zemlje u Vašingtonu saopštila je da podržava objavljivanje povjerljivih dokumenata i da se “jednom za svagda završe optužbe na račun kraljevstva”. Takođe, ambasada negira bilo kakvu umiješanost Rijada.
Dokumenti se objavljuju u osjetljivom trenutku u odnosima SAD i Saudijske Arabije. Bajdenova administracija je u februaru objavila dokumente američkih obavještajnih službi o ubistvu novinara Džamala Kašogija, za koje se sumnjiči i saudijski princ Mohamed bin Salman.
Porodice žrtava pozdravile su objavlijvanje dokumenta o napadu 11. septembra i ocijenile da je važan korak ka otkrivanju uloge Saudijske Arabije u napadu.
Bret Eglston, čiji je otac poginuo u rušenju Svjetskog trgovinskog centra u Njujorku, kaže da skidanje oznake tajnosti sa dokumenta “ubrzava potragu za istinom i pravdom”.
Džim Krajndler, zastupnik porodica žrtava, u saopštenju je naveo da “nalazi i zaključci u istrazi FBI-a potvrđuju argumente u tužbi protiv saudijske vlade zbog umiješanosti u napade 11. septembra”.
“Ovaj dokument, zajedno sa dokazima koji su do sada prikupljeni, prikazuje kako je Al Kaida radila unutar SAD uz podršku saudijske vlade. Između ostalog, tu su i podaci o međusobnim telefonskim pozivima saudijskih zvaničnika i njihovim “slučajnim sastancima” sa otmičarima, kao i dokazi da su im pomagali da se smjeste i upišu se u dobre škole letjenja”.
Neposredno poslije napada, su se javile spekulacije o povezanosti Saudijske Arabije i napadača, jer je utvrđeno da su 15 od 19 terorista Saudijci, a Osama bin Laden, lider Al Kaide, potiče iz poznate saudijske porodice.
SAD su istraživale neke diplomate i pojedince povezane sa saudijskom vladom koji su poznavali napadače, pokazuju do sada objavljeni dokumenti.
Ipak, komisija koja je istraživala napad 11. septembra, nije pronašla dokaze da je vlada Saudijske Arabije finansirala napade koje je Al Kaida izvela, ali da je novac mogao da stiže preko humanitarnih organizacija.
Šta piše u dokumentu FBI-a?
U fokusu su posebno bila dvojica napadača koji su prvi stigli u SAD: Navaf al Hazmi i Kalid al Mindar.
Oni su došli u Kaliforniju u februaru 2000. i tamo se u restoranu sastali sa Saudijcem Omarom al Bajomijem, koji im je pomogao da iznajme stan u San Dijegu. Bajomi je već bio pod nadzorom FBI i bio je povezan sa saudijskom vladom.
Kada je davao iskaz FBI-u, Bajomi je susret u restoranu opisao kao “slučajan”.
Veliki dio dokumenta je intervju FBI-a 2015. sa čovjekom čiji identitet nije objavljen, a koji je pružio značajnu podršku napadačima. Među njegovim kontaktima je i Bajomi. Navodi se i da je radio u konzulatu Saudijske Arabije u Los Anđelesu.
U dokumentu se pominje i Fahad al Tumari, u to vrijeme diplomata u konzulatu u Los Anđelesu, za koga su istražitelji rekli da je vodio ekstremističku grupu. Njegova braća su kasnije završila u zatvoru Gvantanamo.
Preporučeno
I Bajomi i Tumari nisu bili u SAD u vrijeme napada 11. septembra.
Video