Čak i u smrti Džon Mekejn uspio je da žacne dvojicu svojih najvećih neprijatelja – Vladimira Putina i Donalda Trampa – tako što je među dostojanstvenicima koji su unijeli njegov kovčeg u Nacionalnu katedralu u Vašingtonu bio ruski disident Vladimir Kara-Murza, piše “Politiko”.

Izbor Kara-Murze, kome su dva puta otkazali organi zbog trovanja, očigledno je rezultat Mekejnove namjere da pošalje posljednju poruku Putinu i Trampu, koga je u jeku istrage o saradnji predsjednikovih saveznika s Moskvom u nastojanjima Rusije da se umiješa u izbore 2016. kritikovao zbog pretjerano prijateljskih odnosa s ruskim liderom.

Mekejn i Kara-Murza pomagali su jedan drugom i obojica su kritikovali Putina i ono što su obojica nazivali autokratskim tendencijama u Rusiji.

U aprilu prošle godine zajednički prijatelj prenio je Kara-Murzi poruku od Mekejna: senatoru je devet mjeseci ranije otkriven agresivan oblik tumora mozga i želi da mladi Rus nosi njegov kovčeg na sahrani.

Vladimir Kara-Murza i njegova supruga Jevgenija, FOTO: ANDREW HARNIK / POOL / EPA

“Ostao sam bez teksta i srce me je zaboljelo. Umalo nisam zaplakao. Naravno, pristao sam, bila je to najtužnija čast koju možete da zamislite”, rekao je Kara-Murza u utorak prošle nedjelje za list “Politiko”.

Kara-Murza (36), koji živi u Vašingtonu i Moskvi, zvanično je potpredsjednik pokreta “Otvorena Rusija”. On je takođe predsjednik Fondacije za slobodu “Boris Njemcov”, koja je osnovana u čast lideru ruske opozicije, za koga se vjeruje da je ubijen 2015. zbog istrage o korupciji protiv Putina. Nezvanično, uz Mekejnovu pomoć, Kara-Murza je stekao ime možda najvećeg trna u oku Putina.

Prijateljstvo Mekejna i Kara-Murze počelo je 2010, kada je Nejmcov uhapšen kao jedan od vođa masovnih protesta za odbranu slobode okupljanja i protiv tadašnjeg premijera Putina na moskovskom Trijumfalnom trgu.

U Vašingtonu, Mekejn i još nekolicina senatora, javno su tvrdili da ponovno uspostavljanje odnosa SAD i Rusije ne smije da ide na štetu ruskih disidenata i demokratskih institucija u nastajanju. U Rusiji, Kara-Murza je kritikovao Putinov odnos prema disidentima i izjavio da je “namjera možda bila da se zastraše protivnici, ali da umjesto toga, svjedoči o uplašenom i očajnom režimu”.

U septembru 2015. Mekejn i Kara-Murza sreli su se u Vašingtonu da bi Njemcovu dodijelili Nagradu za mir Međunarodnog republikanskog instituta, sedam mjeseci nakon što je upucan na mostu nedaleko od Kremlja.

Kara-Murza nije bio samo Njemcovljev partner u osnivanju i upravljanju Partijom narodne slobode u Rusiji i kampanji za demokratiju “Otvorene Rusije”, rekao je Mekejn okupljenima. Četiri mjeseca ranije Kara-Murza se toliko teško razbolio od misteriozne bolesti da mu je otkazalo više organa, pao je u komu i jedva preživio.

“Vladimir je hrabar, rječit i neumoran borac za slobodu i demokratiju u Rusiji. I kao što se desilo i s drugim Puitinovim kritičarima, Vladimira su otrovali da bi ga dodatno zastrašili”, rekao je Mekejn, predstavljajući Kara-Murzu, kao “heroja čiju hrabrost, nesebičnost i idealizam smatram “impresivnim”.

Kara-Murza se oporavio u SAD, ali se vratio u Moskvu nekoliko mjeseci kasnije, a tek mnogo kasnije mogao je da hoda uz pomoć štapa. On i Mekejn su blisko sarađivali na usvajanju zakona protiv Putina u Kongresu, uključujući i Magnicki akt iz 2012, kojim su nametnute stroge sankcije Rusima koji krše ljudska prava.