Tokom građanskog rata u Siriji brojni operativci su rizikovali svoje života da bi prikupili dokaze o zločinima sirijskog režima.

Ogromna količina dokumenata sa potencijalnim dokazima protiv Bašara al Asada sada se nalazi negdje u centralnoj Evropi i predstavlja dobro čuvanu tajnu.

Novinar “Dejli mejla” dobio je pristup tom tajnom skladištu, prenosi Blic.

“Da biste stigli do tih prostorija morate se popeti bezbrojnim stepenicama u zgradi namjerno odabranoj da ne privlači pažnju. Obećao sam da neću otkriti gdje se nalazi, ali ove prostorije izgledaju kao mnoge druge i pune su ljudi koji rade na kompjuterima i ćaskaju uz kafu”, ispričao je Ijan Birel.

Njemu su tamo pokazali neke od dokumenata, mape sa oznakama kretanja trupa i planovima bitaka. Tu se, kako je rekao, nalaze i sefovi sa kompjuterima i telefonima.

“Njihovi sadržaji kriju tragove najužasnijih priča o smrti i oskudici, o varvarskim mučenjima, o bolnicama pretvorenim u klanice, a često su napisani na banalnom jeziku birokrata koji pokrivaju svoja leđa. U jednom dokumentu, sirijski vojni oficir pokušava da izbjegne krivicu za smrt mladog čovjeka kojeg je on čuvao u pritvoru, a koji je umro nakon udaranja u stomak i genitalije. Druga se odnosi na frižider koji je ‘pun neidentifikovanih leševa koji su dezintegrisani'”, ispričao je Birel.

Tu su i dokumenti sa zahtjevima za hapšenja raznih neistomišljenika, koji su zatim mučeni.

Kako je rekao u toj prostoriji se nalazi oko 800.000 stranica mogućih dokaza, “pomoću kojih bi mogao da se izgradi najznačajniji slučaj suđenja za ratne zločine, još od Nirnberškog procesa”, koji bi mogao da se mjeri sa onima koja se vode u slučaju bivše Jugoslavije u Hagu i koji bi “prošlonedjeljno samoubistvo generala bošnjačkih Hrvata učinio da izgleda samo kao bizarna fusnota u istoriji”.

“Soba u kojoj stojim čuva slučaj protiv sirijskog predsjednika Bašara Asada i njegovih genocidnih prijatelja. Zaista, neke od dokumenata koje ovde vidim je potpisao sam diktator”, rekao je novinar.

Međutim, u toj prostoriji se nalaze i papiri koji mogu da pomognu prilikom krivičnog gonjenja lidera Islamske države i mogu da ih koriste evropske vlasti kako bi procesuirale džihadističke regrute.

“Svaki dokument, svaka karta, svaki telefon, svaki kompjuter je bio prokrijumčaren iz Sirije ili Iraka uz veliki lični rizik. Najmanje jedan hrabri švercer je ubijen, a drugi su zatvoreni dok su pokušavali da pomognu otkrivanju zločinačkih aktivnosti i sistemskog zlostavljanja od strane glavnih učesnika građanskog rata u Siriji”, rekao je Birel.

Svi ti dokumenti i uređaji su bili sakrivani u kućama i skladištima, ponekad čak i zakopavani u poljima, a potom su smješteni u kutije, kofere i kamione i odvezeni iz zemlje.

“Cilj je jednostavan: da se izgradi slučaj dokazivanja krivice za državne zločine. Ipak, ovdje postoji izuzetan obrt – ovo je prva takva istraga ratnih zločina koju vodi neko privatno, neprofitno tijelo. Iako ga demokratske vlade finansiraju – uključujući i našu – i ponekad koriste diplomatska pokrića za transportne dokumente, ova istraga nema zvanični međunarodni manda”, objašnjava novinar.

Bill Vajli, istražitelj za ratne zločine je pohvalio projekat.

“Želimo da dokažemo da ne postoji nekažnjavost ni za koga. Asad je najgori zločinac u regionu i ne bi trebalo da bude iznad zakona”, rekao je on.

Među dokumentima se pominje i ime Mazena Alhumada, koji danas živi i radi u Holandiji. On je bio zatvoren i držan u vojnoj bazi, pa u jednoj bolnici gdje su ga mučili sve dok nije bio prisiljen da prizna krivicu za izmišljen zločin – nošenje oružja.

Njegova preostala porodica je nestala nakon nedavnog režimskog napada na Deir ez-Zor.

“Ljudi koji su mučili toliko Sirijaca su poznati. Nadam se da će ti kriminalci jednog dana ići na sud”, rekao je on.