Video
Debata pod nazivom “Politička kriza u Srbiji” održana je u okviru redovnog jesenjeg zasjedanja skupštine Saveta Evrope. Trajala je 45 minuta, u okviru kojih su poslanici prijavljeni za riječ imali po dva minuta da se obrate i iznesu svoje stavove i predloge.
U uvodnom obraćanju Viktorija Tiblom, članica švedskih demokrata, inače izvjestiteljka Savjeta Evrope za Srbiju, izjavila je da je u više navrata ukazivala na pogoršanje situacije, prije svega kada je riječ o ljudskim pravima i slobodama i slobodi medija.
“Nedvosmisleno osuđujem svaki oblik nasilja, bilo da su ga počinile državne vlasti, provladine grupe ili demonstranti. Još jednom, pozivam sve strane da se uzdrže od daljeg nasilja i da se uključe u konstruktivan dijalog”, rekla je Tiblom.
Tokom prethodnih 11 mjeseci u Srbiji je dolazilo do sukoba policije i demonstranata. Učesnici protesta policiju su optužili za prekomjernu upotrebu sile, što su policija i vlast negirali.
Tiblom je u svom obraćanju istakla da vlasti u Srbiji “moraju momentalno da obustave prekomjernu upotrebu sile” i da moraju sprovesti “nezavisnu i efikasnu istragu svih činova nasilja”, kako bi se procesuirali pripadnici organa javnog reda i mira i pojedinci odgovorni za nasilje.
Pablo Ispan, poslanik iz Španije, iz redova Evropske narodne partije (EPP), čiji je pridruženi član vladajuća stranka u Srbiji – Srpska napredna stranka (SNS), rekao je da se Srbija “nalazi na raskrsnici”.
“Zapadni Balkan se nalazi u veoma teškom trenutku, a situacija u Srbiji izaziva još više zabrinutosti. Postoji potreba za širokim i inkluzivnim političkim dijalogom između vlasti, političkim snagama i predstavnicima civilnog društva, naročito sa mlađim generacijama”, rekao je Ispan.
On je naveo da su demonstranti tokom protesta u više navrata demolirali prostorije stranke na vlasti i “zastrašivali zvaničnike” skupovima ispred njihovih privatnih stanova.
“Borba protiv korupcije jedan je od prioriteta svake vlade, a u slučaju Srbije postoje kritike da bi ta borba mogla biti intenzivnija i sveoubuhvatnija”, ukazao je Ispan.
Slovačka poslanica iz redova Evropskih demokrata i socijalista Lusija Plavakova ukazala je da je do protesta u Srbiji došlo zbog sumnje da je pad nadstrešnice u kojem je poginulo 16 ljudi izazvan korupcijom i nemarom.
“Umjesto utvrđivanja odgovornosti, Vlada u Srbiji je odgovorila pozivima na zastrašivanje i nasiljem”, rekla je Plavakova u svom obraćanju.
Ona je istakla da je na ulice prethodnih mjeseci izlazilo stotine hiljada ljudi, naročito studenata, zahtijevajući pravdu i promjene.
“Odgovor režima bio je brutalnost, učesnici protesta su prebijani, hapšeni, neki su gaženi”, rekla je Plavakova, ukazujući na to da je predsjednik Srbije Aleksandar Vučić pomilovao neke od onih koji su izvršili fizičke napade na učesnike protesta.
Takođe je istakla da je sloboda okupljanja u Srbiji sada “pod egzistencijalnom prijetnjom”, zbog predloženih izmjena Krivičnog zakonika, kojim se kriminalizuje blokada ulica, sa propisanom kaznom zatvora do godinu dana.
Biljana Pantić Pilja, iz redova vladajuće stranke u Srbiji (SNS), rekla je da “nigdje na svijetu nije dozvoljeno da se blokiraju putevi, mostovi i raskrsnice i da se organizuju nasilni neprijavljeni skupovi”.
Ona je navela da je u Srbiji održano 24.000 neprijavljenih skupova u prethodnom periodu na 12.000 lokaciji i da su “huligani povrijedili 1.500 policajaca na dužnosti” tokom protesta.
Ukazala je da se prostorije Srpske napredne stranke demoliraju i da “ljudi dolaze pred kuće političara, pozivajući na linč”.
“Vrijeme je da se osudi takvo ponašanje i da se jasno ukaže da to niijsu demokratske vrijednosti koje zastupa Parlamentarna skupština Saveta Evrope”, rekla je Pantić Pilja.
Poslanica opozicione Stranke slobode i pravde (SSP) Jelena Milošević upitala je na sednici Parlamentarne skupštine Saveta Evrope u Strazburu, da li je moguće da “iko još vjeruje da Aleksandar Vučić zaista vodi Srbiju ka evropskoj budućnosti”.
“Naša budućnost jeste u Evropi, ali ne sa ovom vlašću. Građani Srbije žele slobodu, pravdu i vladavinu prava, a ovaj režim mora otići na prvim minimalno slobodnim izborima i postati mračna prošlost naše zemlje”, rekla je Milošević.
Ona je navela i da je Srbija “pod predsjednikom Aleksandrom Vučićem i njegovim režimom postala sigurno utočište i operativni centar za razne plaćenike koji su korišćeni u neuspjelom pokušaju Rusije da utiče na izbore u Moldaviji”.
Savjet Evrope je najstarije zajedničko političko tijelo u Evropi. Osnovano je u Londonu 1949. nakon Drugog svjetskog rata i posvećeno je zaštiti i promovisanju ljudskih prava, demokratije i vladavine prava.
Savet Evrope čini 46 zemalja, uključujući 27 država članica Evropske unije. Sve članice su ujedno potpisnice Evropske konvencije za zaštitu ljudski prava i osnovnih sloboda.
Brnabić o internoj istrazi u okviru Evropske narodne partije
Debata u Parlamentarnoj skupštini Savjeta Evrope o političkoj krizi u Srbija odvija se uoči razgovora Evropske narodna partija, inače najveće grupacije u Evropskom parlamentu sa predstavnicima vladajuće stranke u Srbiji u okviru interne istrage koju vodi zbog pritužbi na račun SNS-a.
Potpredsjednica Glavnog odbora SNS-a Ana Brnabić, koja trenutno obavlja funkciju predsjednice Skupštine Srbije, izjavila je 1. oktobra da SNS “ima dobru komunikaciju sa predstavnicima Evropske narodne partije i pojedinačnim strankama u okviru nje”.
Ona je najavila da ide u Barselonu na sastanak međunarodnih sekretara EPP-a koji će biti održan 2. i 3. oktobra, kao i da će delegacija SNS razgovarati 22. oktobra sa rukovodstvom EPP u Briselu.
Brnabić je ocijenila da raspisivanje vanrednih parlamentarnih izbora koje su zatražili studenti u blokadi, ne bi riješili društveno-političku krizu, već da “oni traže izbore samo da bi izašli na ulice i nastavili da protestuju”.
EPP okuplja narodne i konzervativne stranke desnog centra iz cele Evrope. SNS je, kao partija iz zemlje koja nije članica EU, njen pridruženi član od 2016. godine.
Preporučeno
EPP je saopštila 25. septembra da je započela internu istragu djelovanja Srpske napredne stranke. tada su u saopštenju naveli da nije riječ o procesu suspenzije niti isključenja SNS-a, već da je riječ o “temeljnoj i brzoj internoj istrazi”.
