Tužba Lebohanga Morakea optužuje zimbabveanskog komičara Lernmora Mvanjenjeku, poznatog kao Lernmor Džonasi, da je namjerno pogrešno preveo riječi koje otvaraju crtani film iz 1994. godine kao i za Diznijev rimejk iz 2019, piše Guardian, navodi N1.
Spor, koji je postao viralan dok se dvojica muškaraca međusobno prozivaju na društvenim mrežama, proizašao je iz izjava koje je Džonasi dao u svojim stand-up nastupima i u podkast intervjuu, kada je prevodio stihove pjesme sa zulua i ksose, dva od 12 zvaničnih jezika Južne Afrike.
Tužba je podnijeta tokom marta federalnom sudu u Los Anđelesu, gdje Morake, koji nastupa pod imenom Lebo M, živi i gdje je Džonasi nastupao.
U njoj se Džonasi optužuje da je namjerno ismijavao „kulturni značaj pjevanja preuveličanim imitacijama“.
Diznijev zvanični prevod početne fraze „Nants’ingonyama bagithi Baba“ glasi: „Slava kralju, svi se klanjamo u prisustvu kralja.“
„Hej! baba, sizongqoba“, nastavlja se pjevanje. To se prevodi kao „kroz tebe ćemo izaći kao pobjednici“, prema Morakeu.
U tužbi se navodi epizoda podkasta One54, čiji nigerijski voditelji pjevaju pjevanje sa nepovezanim i netačnim rijječima. Džonasi ih ispravlja, govoreći: „Tako se to ne pjeva, nemojte da kvarite naš jezik tako.“
Zatim pjeva tačne stihove na zuluu. Kada su ga pitali za prevod, rekao je: „Pogledaj, tu je lav. O, moj bože.“ Voditelji su prasnuli u smijeh, rekavši da su mislili da je pjevanje nešto „ljepše i veličanstvenije“.
Circle of Life, sa muzikom Eltona Džona i tekstom na engleskom koji je napisao Tim Rajs, pomenuta je u širem kontekstu Džonasijeve kritike franšize Kralj lavova kao projekta koji profitira na pojednostavljenim narativima o afričkom kontinentu za neafričku publiku.
„Lavovi su imali američke naglaske u Africi, a onda ste imali majmuna sa naglaskom“, rekao je Džonasi.
Advokati Morakea priznali su u tužbi da se „ingonyama“ doslovno može prevesti kao „lav“, ali navode da se u pjesmi koristi kao kraljevska metafora, dodajući da je Džonasi namjerno pogrešno predstavio „afrički vokalni iskaz ukorijenjen u južnoafričkoj tradiciji“.
U tužbi se navodi da je Džonasi dobio „ovacije stand-up publike“ za sličnu šalu o pjesmi tokom nastupa 12. marta u Los Anđelesu. Takve viralne izjave, kako se tvrdi, narušavaju Morakeove poslovne odnose sa Diznijem i njegove prihode od autorskih prava, uzrokujući stvarnu štetu veću od 20 miliona dolara.
Tužbom se traži i dodatnih 7 miliona dolara kaznene odštete.
Dizni nije odgovorio na mejlom poslato pitanje Associated Pressa u ponedjeljak uveče. Guardian je takođe zatražio komentar.
U tužbi se tvrdi da je Džonasi svoj prevod predstavio „kao autoritativnu činjenicu, a ne kao komediju“, te da ne bi trebalo da uživa zaštitu slobode govora koja se odnosi na parodiju i satiru.
Džonasi nema javno navedenog advokata u ovom slučaju, a njegov predstavnik nije odgovorio na mejl sa zahtjevom za komentar u ponedjeljak uveče, ali je komičar iznio neke stavove u videu objavljenom prošle nedjelje tokom svoje američke turneje.
Rekao je da je „veliki fan“ Morakeovog rada i da voli pjesmu. Kada je saznao da je Morake uznemiren, rekao je da je želio da napravi video sa kompozitorom u kojem bi objasnili dublje značenje pjevanja.
„Komedija uvijek ima način da pokrene razgovor“, rekao je Džonasi u videu objavljenom na Instagramu, koji je dobio više od 100.000 lajkova. „Ovo je prilika da zaista edukujete ljude, jer sada slušaju.“
Međutim, Džonasi je rekao da je odustao od saradnje sa Morakeom nakon što ga je kompozitor, tokom razmjene poruka, nazvao „osobom koja mrzi samu sebe“.
Preporučeno
Dodao je da Morakeova reakcija zanemaruje ostatak njegovog rada, koji se bavi nijansiranijom kritikom američkih prikaza afričkog identiteta.
Video