Video
Postupajući po žalbi zbog mogućeg kršenja načela 1 i 2 Kodeksa novinara/novinarki Crne Gore u tekstu pod naslovom „DRAMA U ZETI: Medvjed usred dana ušao u dvorište kuće u Bijelom Polju, policija i vatrogasci tragaju za njim“, objavljenom 13. maja na portalu Standard, Komisija za žalbe Medijskog savjeta za samoregulaciju donijela je rješenje kojim konstatuje kršenje profesionalnih standarda u dijelu koji se odnosi na označavanje i provjeru fotografskog materijala.
Komisija je utvrdila da je objavljivanjem fotografije bez jasne i nedvosmislene oznake o njenom karakteru i porijeklu prekršeno načelo 2 Kodeksa novinara/novinarki Crne Gore, odnosno smjernica koje se odnose na simboličke fotografije i postupanje sa izvorima. Istaknuto je da je fotografija nosila vidljiv trag alata vještačke inteligencije (Gemini), zbog čega je postojala posebna obaveza redakcije da provjeri njeno porijeklo i način nastanka, kao i da čitaoce jasno informiše o prirodi tog sadržaja.
U obrazloženju rješenja navodi se da je Medijski savjet za samoregulaciju primio žalbu čitaoca Milana Popovića, koji je ukazao da uz tekst nije bilo jasno navedeno da li fotografija prikazuje stvarni događaj, predstavlja ilustraciju ili je nastala uz pomoć vještačke inteligencije. Podnosilac žalbe istakao je da fotografija, jednako kao i tekst, mora pružiti preciznu informaciju javnosti i imati jasno naznačeno porijeklo.
Redakcija portala Standard u svom odgovoru navela je da je riječ o ustupljenoj fotografiji, dostavljenoj iz naselja u kojem je medvjed viđen, te da je materijal provjeren kroz komunikaciju sa nadležnim službama. Kako su naveli, informacije o samoj potrazi potvrđene su od strane komandira Službe zaštite i spašavanja Podgorica Nikole Bojanovića, čije su ekipe bile na terenu.
Komisija je prihvatila da je tekstualni dio izvještaja, uključujući informacije o potrazi i angažovanju nadležnih službi, bio provjeren. Međutim, ocijenjeno je da ta provjera ne potvrđuje istovremeno autentičnost same fotografije niti dokazuje da ona prikazuje upravo događaj o kojem se izvještava.
Posebna pažnja u rješenju posvećena je činjenici da je fotografija imala vidljiv trag obrade alatom vještačke inteligencije, kao i da je njeno označavanje tokom vremena bilo nedosljedno — od izostanka potpisa, preko oznake „fotografija Portala Standard“, do naknadne legende „Ustupljena fotografija“. Komisija je ocijenila da takav način označavanja nije omogućio čitaocima jasnu informaciju o porijeklu i karakteru fotografskog materijala.
Komisija je podsjetila da mediji imaju uredničku odgovornost za vizuelni sadržaj jednako kao i za tekstualni dio izvještavanja, te da u uslovima sve češće upotrebe alata vještačke inteligencije postoji posebna obaveza transparentnog označavanja takvih sadržaja.
Na kraju, Komisija za žalbe utvrdila je da je portal Standard objavljivanjem fotografije bez jasne oznake o njenom karakteru i porijeklu prekršio načelo 2 Kodeksa novinara/novinarki Crne Gore, kao i smjernicu 1.3. koja se odnosi na postupanje sa izvorima i obavezu pojačane provjere autentičnosti fotografskog materijala.
Preporučeno
