Zdrava ishrana podrazumijeva uravnotežen unos hranljivih materija, ali važnost pojedinih nutrijenata posebno dolazi do izražaja u određenim uslovima. Sa dolaskom ljetnjih vrućina, nutricionisti preporučuju da se posebna pažnja obrati na unos kalijuma. Riječ je o esencijalnom elektrolitu neophodnom za normalno funkcionisanje ćelija, a kako se gubi znojenjem, ljeti je važno obratiti pažnju na njegove nivoe u organizmu, piše HuffPost.
Zašto je kalijum važan ljeti?
Kalijum je važan tokom cijele godine, ali njegove funkcije posebno utiču na to kako se osjećamo tokom toplih ljetnjih mjeseci. Prema Nacionalnom institutu za zdravlje (NIH), odraslim ženama je potrebno oko 2600 miligrama kalijuma dnevno, dok je muškarcima potrebno 3000 miligrama.
“Kalijum je ključni elektrolit koji pomaže u regulaciji funkcije mišića, nervnih signala, ravnoteže tečnosti, krvnog pritiska i srčanog ritma”, objasnila je Sandra Džang, registrovana dijetetičarka-nutricionistkinja iz Centra za ishranu Frances Stern pri Medicinskom centru Tufts, dodajući da nizak nivo kalijuma može izazvati i osjećaj iscrpljenosti.
Lora Akosta, vanredna profesorka na Odjeljenju za prehrambene nauke i ljudsku ishranu Univerziteta Floride, ističe da kalijum usko sarađuje sa natrijumom u regulaciji ravnoteže tečnosti u tijelu. Takođe utiče na kontrakcije mišića, uključujući i srčani mišić.
“Kalijum je neophodan za normalan rad srca. Ako nivo kalijuma u krvi postane previsok ili prenizak, to može izazvati aritmije – nepravilan srčani ritam – a u ekstremnim slučajevima čak i srčani zastoj”, rekla je Akosta. Dodala je da kalijum ima glavnu ulogu u održavanju zdravog krvnog pritiska.
Šta se dešava kada organizmu nedostaje kalijum?
Nizak nivo kalijuma, koji se često povezuje sa dehidracijom, može izazvati različite probleme.
“Blagi manjak može izazvati umor, slabost mišića i grčeve”, kaže Akosta.
Merijem Moskera Kokran, dijetetičarka u Medicinskom centru Veksner Državnog univerziteta Ohajo, dodaje da se mogu javiti i probavni problemi poput zatvora. U suštini, čak i blago snižen kalijum može dovesti do umora i opšteg lošeg osjećanja.
“Značajniji nedostatak može dovesti do nepravilnog srčanog ritma, povišenog krvnog pritiska, a u teškim slučajevima i opasnih srčanih komplikacija ili srčanog zastoja”, upozorila je Akosta.
Namirnice bogate kalijumom
Kalijum se nalazi u brojnim namirnicama biljnog i životinjskog porijekla. Prema NIH-u, najbolji izvori su suve kajsije, sočivo, bundeva, pečeni krompir, sok od pomorandže, banane, mlijeko i pileća prsa.
Kako pratiti i povećati unos
“Ako redovno jedete hranu bogatu kalijumom, verovatno zadovoljavate svoje potrebe”, rekla je Akosta. Ako se pojave simptomi poput slabosti mišića, umora, lupanja srca ili grčeva, savjetuje se razgovor sa ljekarom.
Kokran predlaže i korišćenje aplikacija za praćenje ishrane, kao i povećanje unosa hrane bogate kalijumom nakon pojačanog znojenja.
“Većina ljudi se fokusira na natrijum nakon znojenja, ali ako je unos soli visok, a kalijuma nizak, to može dodatno opteretiti srce i mišiće”, objašnjava ona.
Preporučuje namirnice poput banana, avokada, kokosove vode, jogurta, mlijeka, pasulja i sočiva.
Kada se obratiti ljekaru
Ako simptomi traju ili se pogoršavaju, važno je obratiti se ljekaru. Stručnjaci upozoravaju da slični simptomi mogu imati i druge uzroke, pa samodijagnostika nije preporučljiva.
Preporučeno
“Previše kalijuma takođe može biti opasno, zato se suplementi koriste isključivo pod nadzorom ljekara”, zaključuju stručnjaci.
Video