Video
U Crnoj Gori je od početka godine do 11. novembra registrovano 7,36 hiljada novih preduzeća, što je 42 odsto više nego što je osnovano u cijeloj prošloj godini, pokazalo je istraživanje Business Intelligence Consultinga.
Iz tog vodećeg provajdera poslovnih informacija u Crnoj Gori saopšteno je da je rast naročito izražen od marta.
“Ako se ovaj rast nastavi istim tempom do kraja godine, a čini nam se da hoće, broj novosnovanih preduzeća u ovoj godini će biti preko 60 odsto veći nego prethodne godine”, navodi se u saopštenju.
Iz BI Consultinga, koji na svojoj platformi Binfo.me sakuplja, obrađuje i plasira poslovne i bonitetne informacije o crnogorskim preduzećima, su naveli da im nijesu dostupni podaci o porijeklu osnivača, ali da su uspjeli sa izvijesnom dozom sigurnosti prepoznati da su preko 80 odsto novih preduzeća registrovanih ove godine osnovale osobe iz inostranstva.
“Ujedno, u gotovo svakom od novih preduzeća koja su osnovala strana lica, preciznije u 97 odsto njih, imenovani izvršni direktor ili direktorica su takođe stranci”, dodaje se u saopštenju.
BI Consulting je, u nedostatku podataka o porijeklu kapitala, analizirao imena izvršnih direktora i direktorica i dobili listu top pet najzastupljenijih muških i ženskih imena.
“A po njihovim imenima koja se najčešće pojavljuju u novim preduzećima, možemo pretpostaviti da se radi o zemljama sa prostora nekadašnjeg SSSR-a, preciznije: Rusija, Ukrajina, možda i Bjelorusija. Ova pretpostavka se poklapa i sa prvim značajnim povećanjem broja registracije novih preduzeća, u martu, dakle neposredno nakon agresije Rusije na Ukrajinu”, pokazalo je istraživanje.
Najčešća imena direktora su Aleksandr, Sergei, Dmitrii, Aleksei i Ivan, a direktorki Anna, Olga, Elena, Irina i Mariia.
“Najviše novih preduzeća u ovoj godini registrovano je u Podgorici, Budvi, Baru i Herceg Novom, najveći procentualni rast novih preduzeća imamo u Budvi, Herceg Novom, Baru i Kotoru, dok je najveći pad broja novosnovanih preduzeća registrovan u Kolašinu, Rožajama, Beranama i Plavu”, rekli su iz BI Consultinga.
U toj kompaniji su ocijenili da je već na prvi pogled jasno da porast broja novih preduzeća potencijalno može umanjiti izraženu centralizaciju ekonomske aktivnosti, ali samo na način što će potencijalno smanjiti zaostatak južnog regiona u odnosu na centralni, odnosno Podgoricu. Međutim, zaostatak sjevernog regiona će vjerovatno još rasti.
“Riječ potencijalno pominjemo često jer na početku poslovanja ne znamo puno o ekonomskoj snazi novih preduzeća, te za sad možemo govoriti samo o potencijalu”, objasnili su u istraživanju.
Ipak, određeni zaključci se mogu donijeti na bazi iznosa osnivačkog kapitala.
“Osnivačni kapital od jednog EUR ima 95 odsto novosnovanih preduzeća, a skoro 99 odsto ima osnivački kapital manji od hiljadu EUR. Sa osnivačkim kapitalom preko hiljadu EUR startovalo je 99 preduzeća, a pregledom njihovih vlasnika može se vidjeti da se većinom radi o investitorima iz Crne Gore ili regiona”, kazali su iz BI Consultinga.
Osnivački kapital preko milion EUR ima 11 novih preduzeća, a od top pet preduzeća sa najvećim osnivačkim ulogom četiri su domaćeg, a samo jedno je stranog porijekla.
Takođe, od top deset preduzeća sa najvećim osnivačkim ulogom pet je domaćeg porijekla, jedan iz regiona i četiri van regiona.
“Primjećujemo da čak šest od top deset najzastupljenijih djelatnosti pripada IT sektoru. Po broju, to je ukupno oko 20 odsto novih preduzeća, dakle svako peto preduzeće. Poređenja radi, prethodne godine je tek nešto manje od deset odsto novih preduzeća poslovalo u IT sektoru, što znači da ovo ubrzanje potencijalno može uticati na promjenu strukture crnogorske ekonomije”, navodi se u saopštenju.
Iz kompanije su rekli da treba biti vrlo oprezan sa zaključcima, jer se po spisku vidi da se radi o vrlo “fleksibilnim” djelatnostima i poslovima koji nijesu čvrsto vezani za geografski prostor i destinaciju u kojoj su registrovane.
“Vlasnici preko 90 odsto novih IT preduzeća su stranci, koji po prirodi posla često ni fizički ne moraju biti prisutni, koji mogu opet vrlo brzo opet promijeniti destinaciju. U tom kontekstu treba i posmatrati i njihov potencijalni dugoročni uticaj i doprinos lokalnoj poslovnoj zajednici, te strateški i pažljivo za njih kreirati adekvatan i odgovarajući poslovni mikroambijent”, navodi se u istraživanju.
Preporučeno
Dugoročno gledano, kako se zaključuje, ako tražimo neki oslonac i uticaj na lokalni razvoj, tu definitivno možemo računati samo na one kompanije koje tu puste neki korijen.
