Video
Sve je izvjesnije da se najava premijera Milojka Spajića da prve stanove na Veljem brdu građani mogu očekivati sredinom naredne godine neće ispuniti. U resornom ministarstvu ne žele da saopšte precizne rokove za useljenje u prve stanove na Veljem brdu, ali tvrde da intenzivno rade na realizaciji projekta.
Za stanove u kompleksu „Velje brdo“ u Podgorici stiglo je 10.886 prijava, najviše iz Podgorice, Danilovgrada i Kolašina, odakle su 5.142 grđanina aplicirala za stan. To proizilazi iz odgovora koje je „Danu“ dostavilo Ministarstvo prostornog planiranja, urbanizma i državne imovine. Njihovi podaci pokazuju i da je značajan broj prijava za stanove u Podgorici pristigao i iz opština na sjeveru države – 2.754 prijave. To pokazuje da će se, ukoliko se realizuje projekat „Velje brdo“, trend migriranja građana sa sjevera ka Podgorici nastaviti.
Sjever Crne Gore je za posljednjih 25 godina izgubio 50 hiljada stanovnika. Dramatičan je podatak da je, prema popisu iz 1991. godine, sjeverni region brojao 218.592 stanovnika, a da se taj broj do 2003. godine smanjio za 23.713 stanovnika, a do danas je dodatno opao.
„Do danas je za stanove u okviru projekta „Velje brdo“ pristiglo ukupno 10.886 prijava. Najveći broj zainteresovanih dolazi iz regije Podgorica/Danilovgrad/Kolašin (5.142), zatim slijede Berane/Rožaje/Plav/Andrijevica (1.091), Bijelo Polje/Mojkovac (1.062), Nikšić/Plužine/Šavnik (982), Pljevlja/Žabljak (710), Cetinje (641), Bar/Ulcinj (290), Budva/Kotor/Tivat (286) i Herceg Novi (34). Iz drugih opština pristiglo je 648 prijava.
Prema starosnoj strukturi, najviše prijava dolazi od građana uzrasta 31–40 godina (4.001), zatim iz grupe 40+ (2.896) i 26–30 godina (2.390). Pristigle su i prijave mladih od 21 do 25 godina (1.385) i 15–20 godina (214)“, pokazuju podaci koje su nam dostavili iz ministarstva kojim rukovodi Slaven Radunović.
Kada je riječ o željenoj kvadraturi, najveće interesovanje iskazano je za stanove od 60 m² (5.830 prijava), a potom za one od 100 m² (5.056).
„Vlada Crne Gore je na sjednici 15. avgusta donijela Izmjene i dopune PUP-a Glavnog grada Podgorice, čime su stvoreni planski uslovi za realizaciju projekta „Velje brdo“. U toku su kontinuirane aktivnosti na daljoj realizaciji ovog projekta i definisanju dinamike izgradnje. O preciznim rokovima završetka radova i mogućem useljenju javnost će biti blagovremeno informisana“, odgovorili su nam iz ministarstva na pitanje kada bi se moglo očekivati da prvi stanovi budu gotovi.
Iz Udruženja podstanara Crne Gore pozdravljaju namjeru države da kroz projekat „Velje brdo“ omogući dostupne stanove, ali upozoravaju da se iza brojki i obećanja kriju ozbiljni rizici i nedoumice.
„Više od 11.000 prijava jasno pokazuje da je stambena kriza u zemlji alarmantna i da građani traže rješenja, ali pitanje je – hoće li ovaj projekat odgovoriti na njihove potrebe? Ciljna cijena od oko 1.000 €/m², ukoliko ostane održiva, predstavlja veliko olakšanje u odnosu na tržišne cijene. Plan od 6.000 stanova do 2030. mogao bi stabilizovati tržište i pružiti sigurnost hiljadama porodica.Rokovi za usljenje do 2026. godine nerealni su i prijeti opasnost od višegodišnjeg kašnjenja. Javnost i dalje nema uvid u jasne kriterijume dodjele, niti garancije da će cijena zaista ostati na obećanom nivou. Bez paralelnog razvoja infrastrukture (škole, vrtići, saobraćaj, voda), novo naselje rizikuje da postane urbano problematična zona. Postoji realna opasnost da prioritet dobiju privilegovani, a ne oni koji zaista žive kao podstanari“, ukazuje Dragan Živković iz Udruženja podstanara.
On ističe da država i nadležni organi nijesu uspostavili komunikaciju sa Udruženjem podstanara, iako upravo podstanari predstavljaju glavnu ciljnu grupu ovog projekta.
„Ovakvo ignorisanje dovodi nas u jasnu sumnju kome i sa kojim ciljem su namijenjene buduće stambene jedinice. Udruženje već godinama traži uspostavljanje nacionalnog registra podstanara, koji bi na transparentan i objektivan način pokazao koji su građani u stvarnoj potrebi za stanom. Uporno izbjegavanje ovog zahtjeva otvara prostor za zloupotrebe i netransparentnu dodjelu stanova. Bez takvog registra, nema ni pravične stambene politike“, smatra Živković.
Brinu prijave putem internet stranice
Živković kaže da dodatnu zabrinutost izaziva činjenica da se za projekat prijavljivalo isključivo preko internet stranice Vlade, koja od građana nije tražila nikakve podatke osim imena, prezimena i matičnog broja.
Preporučeno
„Zbog toga se s pravom postavlja pitanje: da li se među 11.000 prijavljenih zaista nalaze porodice koje decenijama žive kao podstanari, ili su prijave podnosili i oni kojima stan nije životna potreba? Odsustvo dokaza i kriterijuma već u samoj fazi prijave baca sjenku na transparentnost i pravednost čitavog procesa“, istakao je Živković.
