Video
Glavni pregovarač Crne Gore sa EU Zorka Kordić rekla je u četvrtak na sjednici skupštinskog Odbora za evropske integracije da imamo najavu Češke da će tokom njenog predsjedavanja EU otvoriti debatu o konkretnom datumu za članstvo.
“To je jedan potpuno drugi trenutak u odnosu na prije par godina kada jedva da je i bilo riječi o politici proširenja na nivou EU, tako da taj povoljniji trenutak na spoljnopolitičkom planu treba iskoristiti, naravno, raditi i na unutrašnjim reformama, te obezbijediti balans između onoga što je implementacija javnih politika kod kuće i onoga što se dešava na planu EU”, navela je Kordić.
Prethodno je češki ministar spoljnih poslova Jakub Kulhanek najavio krajem juna da će prioritet češkog predsjedavanja EU, u drugoj polovini naredne godine, biti Zapadni Balkan uz cilj da Crna Gora i Srbija dobiju datum kada će postati članice EU.
“Smatrao bih da je uspjeh kada bismo uspjeli da objavimo datum kada bi Crna Gora i Srbija mogle da uđu u EU “, kazao je tada Kulhanek u intervjuu češkoj novinskoj agenciji ČTK.
Pomak u proširenju EU na Zapadni Balkan prvi je od tri spoljnopolitička prioriteta Češke tokom predsjedavanja od jula do kraja 2022. godine.
Ove godine, evropski komesar Oliver Varhelji predstavio je 17. marta u Briselu zemljama članicama dokument o novoj metodologiji za vođenje pristupnih pregovora, čiji je osnovni princip da bez ispunjavanja uslova za vladavinu prava nema daljeg puta ka EU.
Kako se navodi u tom dokumentu, nijedno novo poglavlje se neće moći zatvoriti prije nego što se ispune sva prelazna mjerila koja se tiču vladavine prava.
EU je pooštrila uslove u odnosu na vrijeme kada su pristupale Rumunija i Bugarska, posebno po pitanju vladavine prava i jačanja institucija.
I po dosadašnjoj metodologiji vođenja pregovora, postojala je opcija klauzule balansa, to jest, svojevrsne blokade pregovora do postizanja opipljivih rezultata u borbi protiv kriminala i korupcije.
Ključna su pregovaračka poglavlja 23 (pravosuđe i temeljna prava) i 24 (pravda, sloboda i bezbjednost), gdje se od Crne Gore očekuju konkretni pomaci. Crna Gora je u decembru 2010. godine postala kandidat za članstvo u EU, a pregovore je počela u junu 2012. godine.
Do sada je Crna Gora otvorila sva 33 poglavlja, od čega su privremeno zatvorena tri.
Usvojen investicioni paket za podršku reformama
Evropski komesar Oliver Varhelji u oktobru prošle godine predstavio je ekonomsko-investicioni plan za Zapadni Balkan, kroz koji EU u narednih deset godina nanjerava da plasira do 20 milijardi eura, prvenstveno za oblasti transporta, energetike, životne sredine, digitalne agende i privatnog sektora i omladine.
Na jesen prošle godine objavljen je i redovan izvještaj EU o crnogorskom napretku ka članstvu, u kojem se potencira potreba reformi ka vladavini prava.
Preporučeno
Ukazano je da nema dovoljno napretka u nekim oblastima, među kojima su uglavom nezavisnost pravosuđa, borba protiv korupcije, organizovanog kriminala i sloboda medija.
