Video
Ipak neće više biti zabrana dolazaka u Crnu Goru, ni iz Srbije, niti iz ostalih djelova regiona – kaže za Nova.rs epidemiolog Senad Begić, pomoćnik direktora Instituta za javno zdravlje Crne Gore.
Ko je kriv za nagli skok zaraženih koronavirusom u Crnoj Gori?
Jasno je svima, pa i laicima, da je nagli skok broja zaraženih od novog koronavirusa u Crnoj Gori posljedica nepoštovanja preventivnih mjera, kao i svih društveno-političkih dešavanja u prethodnom periodu. Ta dešavanja su se prije svega odnosila na masovna prije i post izborna okupljanja, na kojima je bilo evidentno flagrantno kršenje i nepoštovanje mjera i preporuka namijenjenih sprječavanju širenja i prevencije oboljevanja od novog koronavirusa.
U trenutku kada je transmisija virusa široko uspostavljena u svim lokalnim zajednicama pitanje krivice je izgubilo smisao te je u ovom trenutku znatno svrsishodnije posvetiti se suzbijanju oboljevanja koje zahtijeva društveni konsenzus i jedinstvo, prije nego prstom upirati u bilo koga. Situacija je jasna, da smo se svi pridržavali mjera, i da su svi pozivali na poštovanje preporuka Instituta, ovakvog nivoa oboljevanja ne da ne bi bilo, već upravo suprotno, epidemiološka siuacija bi bila mirna i pod punom kontrolom.
Hoće li biti novog “zaključavanja” u Crnoj Gori?
Prateći iskustva iz država okruženja, Evrope i skoro cijelog svijeta, uporednu praksu u njima, a posebno prateći dostupne rezultate mnogih naučnih studija, uključujući i one iz oblasti društvenih nauka, jasno je da mjere zatvaranja države, dugoročno gledano, imaju znatno veće protivepidemijske efekte. One nose i potencijalno znatno veću štetu kako po ekonomiju, tako i po mnoge aspekte zdravlja u poređenju sa protivepidemijskim mjerama koje su trenutno na snazi.
Dakle, jasno je i nesumnjivo dokazano da jednostavne, jeftine i lako sprovodljive mjere, poput nošenja maski (u Crnoj Gori uvijek i svuda), držanje fizičke distance kada god i gdje god je to moguće, kao i često praktikovanje higijene (pranja) ruku, ne samo da daju rezultate, već su i održive mjere koje omogućavaju društvu da funkcioniše.
Zatvaranje gradova, ograničavanje prava kretanja za kompletnu populaciju, i druge drakonske mjere su samo krajnja instanca kojoj će se pribjeći onda kad se uoči da indikatori oboljevanja i hospitalizacije prijete da ugroze normalno funkcionisanje društva i zdravstvenog sistema. Iako smo svjedoci da se pojedine države (Izrael), gradovi ili delovi gradova ponovo stavljaju u karantin (djelovi Londona, Madrida…), za sada se tako drastične mjere pokušavaju izbjeći u Crnoj Gori.
Moguće je da u pojedinim gradovima dođe do skraćivanja vremena rada ugostiteljskih objekata ili u krajnjoj mjeri do njihovog zatvaranja, ali se nadamo da ćemo adekvatnom kontrolom, i insistiranjem na sprovođenju opštih mjera prevencije i visokim stepenom društvene odgovornosti uspjeti da izbjegnemo taj scenario.
Hoće li Crna Gora ponovo zatvoriti granice za Srbiju i region, ali i za ostale zemlje Evrope, posebno za one u kojima zaraza bukti?
U ovom trenutku nivo lokalne transmisije kod nas je je takav da importacija slučajeva iz inostranstva ne predstavlja značajnije povećanje epidemiološkog rizika od daljeg širenja infekcije. Samim tim nije opravdano očekivati da se uvode mjere zabrane međunarodnih putovanja, ni zabrane dolazaka iz Srbije, niti iz drugih zemalja u Crnu Goru, koje ne bi imale efekta i koje nemaju većeg epidemiološkog smisla.
Šta će biti sa školama, da li se dovodi u pitanje početak školske godine 1. oktobra?
Institut je u avgustu dostavio preporuke i smernice za postupanje Ministarstvu prosvjete u kojima su jasno navedeni opšti principi koji se moraju poštovati, kao i okolnosti koje se moraju uzimati u obzir prilikom odlučivanja o načinu i vremenu otvaranja vaspitno-obrazovnih ustanova.
Osnovni principi podrazumevaju jasno sagledavanje epidemiološke situacije u lokalnoj zajednici, odnosno situacije na terenu koja je različita od opštine do opštine, kao i individualnost u postupanju i odlučivanju, koje mora biti na pojedinačnim školama odnosno školskim kolektivima.
Preporučeno
Visoki nivo transmisije virusa u određenim opštinama i lokanim zajednicama je dakle ključni indikator prilikom donošenja mnogih odluka, pa i ove. Ukoliko epidemiološka situacija bude nepovoljna, u jednom broju opština je moguće da početak školske godine krene po planu B, odnosno u potpunosti metodom „učenja na daljinu“.
