Video
Kako za Portal Standard navodi program asistentkinja NVO SOS telefon za žene i djecu žrtve nasilja Nikšić, Nada Koprivica, kivično djelo proganjanje je zvanično u Krivični zakonik uvedeno 2017. godine, međutim, u praksi nažalost još nije prepoznato, tako da je za period od 2018. do 2022. godine bilo svega 12 procesuiranih i okončanih predmeta po toj odredbi zakona.
“Online servis za žrtve proganjanja u Crnoj Gori je uspostavio SOS telefon za žene i djecu žrtve nasilja Nikšić, uz finansijsku podršku Ministarstva rada i socijalnog staranja kroz projekat “Proaktivne rodno osjetljive intervencije za zaštićene žrtve proganjanja u Crnoj Gori”. Ovaj servis je dostupan svakog radnog dana u vremenu od 10.00 do 14.00 časova i prvi je specijalizovani servis za žrtve proganjanja u Crnoj Gori. Na online servisu radi obučena, kompetentna operaterka koja ima specijalizovana znanja iz oblasti rodno zasnovanog nasilja i ženskih ljudskih prava. Posjeduje specijalizovana znanja o aktivnim mjerama zaštite žena žrtava proganjanja koja je stekla kroz obuke o zaštiti žena žrtava nasilja i žrtava nasilja u porodici”, pojašnjava Koprivica.
Zbog kontrole kojoj su izložene, žene imaju veću mogućnost da se obrate online
Servis je počeo sa radom u septembru i od tada se preko ovog servisa javilo osam žena koje su bile žrtve proganjanja.
“Žene koje su pomoć potražile putem SOS linije prijavile su da su bile izložene proganjanju, a najveći broj njih je izjavilo da je to bilo od strane partnera ili bivšeg partnera i to u trenutku kada su odlučile da izađu iz nasilne situacije”, navela je Koprivica.
Rad servisa je zasnovan na principima koji ni na koji način ne narušava integritet i autonomiju žrtve proganjanja. Sve radnje se preduzimaju uz odobrenje žrtve, kojoj je zagarantovana anonimnost, povjerljivost, rodno zasnovan pristup u radu, u kontekstu ljudskih prava. Operaterka ima zadatak da osnaži žrtvu, servisira njene akutne potrebe i pomogne joj da povrati kontrolu nad svojim životom.
Prije otvaranja ovog SOS servisa, kako ističe Koprivica, sprovedeno je istaživanje na osnovu kojeg su identifikovani problemi žrtava i koje su njihove potrebe.
“Upitnik je bio otvoren tipa, odnosno ispitanice su imale priliku da ispričaju njihovo iskustvo proganjanja. Intervju je urađen sa 58 žena koje su u nekom periodu bile žrtve proganjanja ili su u trenutku kada se radilo istraživanje trpjele proganjanje”, kaže Koprivica dodajući da je prema istraživanju proganjanje, uglavnom eskaliralo u trenucima kada su žrtve odlučile da prijave nasilje ili da definitivno napuste nasilnika.
“Zbog kontrole kojoj su izložene, žene imaju veću šansu i mogućnost da se obrate online. I upravo je ovo vrijeme kada su najslobodnije jer je progonitelj okvirno u tom periodu na poslu ili van kuće”, pojašnjava Koprivica.
Pod izgovorom brige u stvari počinju da proganjaju
Ističe da nasilnici manipulacijom i zloupotrebom moći, a pod izgovorom brige u stvari počinju da proganjaju.
“Postave video nadzor u kući uz obrazlaženje da je potrebna veća sigurnost ukućana, a u stvari taj video nazdor ima omogućava da 24 sata budu informisani o kretanju žrtve. Nasilnici su znali, takođe, da otprate ženu do posla i nazad, pa se iznenada pojave na poslu sa izgovorom da vide gdje je i šta radi, da li joj je nešto potrebno. Progonitelji su znali žrtvi poklaniti telefon i telefonski broj koji se vodi na njihove ime, čime su mogli da kontrolišu sa kim je žrtva komunicirala i da svakog mjeseca imaju uvid u sve njene kontakte”, navodi Koprivica.
Proganjanje je jedan od najznačajnih pokazatelja da je žrtva u ekstremno velikom riziku od ozbljnog povređivanja i ubistva, na šta posebno ukazuje prošlogodišnje istraživanje ove NVO koje je pokazalo da su tri od četiri žene koje su ubijene bile izložene proganjanju neposredno prije nego se ubistvo desilo.
Preporučeno
