Polemiše se na društvenim mrežama u slučaju glumice da je imala 17 godina i da je u tom dobu žrtva zrelija. Da li godine imaju uticaja kada je u pitanju ovakav čin?
“Žrtve silovanja su najčešće stare od 16 pa do ranih dvadesetih godina. Dakle silovatelji preferiraju (osim ako izuzmemo pedofie i gerontofile), bar kada su atributi tjelesne seksualnosti u pitanju, žene u najboljem smislu te riječi. Trebalo bi da što je osoba zrelija ima bolje izgrađene mehanizme odbrane i da se lakše izbori sa stresom. Međutim s obzirom da se ljudi individualno vrlo različito razvijaju fizički, emocionalno i intelektualno, tako će i svaka žena različito odreagovati na traumu. Jedino što je sigurno je da nema te žene koja silovanje neće doživjeti kao izuzetno ponižavajuće iskustvo“, objašnjava psihijatar.
Silovanje je tabu tema u Crnoj Gori. Nije tajna da to kod nas postoji oduvijek i da su najčešće silovatelji srodnici i žrtvi poznate osobe. Koliko to utiče na žrtvu da nasilje nikada ne prijave?
“Poznato je da učestalost silovanja uopšte ima svoje vrhove. Što se tiče godišnjeg doba to su mjeseci od maja do avgusta. U odnosu na dio sedmice to je obično vikend. U toku dana to je najčešće vrijeme između 20 i 02 h. Statistika kaže i to da se počinilac i žrtva poznaju od ranije u 50 % slučajeva. Kad se radi o porodičnom nasilju, vjerovatno je upravo ova činjenica najjača kočnica da se nasilnik prijavi. To se najčešće dešava između braće i sestara kao i očeva i ćerki”, otkriva Dostinić i napominje:
“Treba reći da su ove porodice po pravilu iznutra nefunkcionalne i da alkohol često ima ulogu saučesnika. Teško je prijaviti nekoga sa kime ste do samog čina nasilja gajili odnos ljubavi i poštovanja. Pri tom kod nas je jako izražena potreba da se po svaku cijenu sačuva čast i ugled porodice. E pa nekad je ta cijena možda i prevelika“.
Sam čin silovanja ne dolazi od jedanput već počinioci perfidno prilaze žrtvi. Kako da prepoznaju djevojke i djevojčice, kroz koje zapravo postupke su upravo one moguće žrtve nasilja?
“Po jednom zapažanju tzv. erotizirane pedagoške i poslovne relacije stvaraju pogodno tlo da do silovanja uopšte dođe. Prosvjetni radnici, sveštena lica, sportski treneri , direktori, šefovi i td. iz čisto profesionalnih razloga dolaze u kontakt sa potencijalnim žrtvama. Vremenom, čisto poslovni odnos može preći u privatni, a ovakav odnos se vremenom sve više erotizira i onda se dogodi zloupotreba.
Dakle trebalo bi znati prepoznati kada jedan poslovni odnos počinje da gubi takav karakter i kroz zbližavanje, nježnosti i razne netražene usluge, prelazi u nešto drugo”.
Na koji način se odražava silovanje na žrtvu u budućnosti i kako da se prepozna zlostavljanje, ako sama žrtva ne može o tome da govori sa roditeljima?
“Žrtva silovanja može razviti razne psihičke poremećaje od onih koji su neposredne posljedice stresa, kao što su akutna stresna reakcija, posttraumatski stresni poremećaj ili poremećaj prilagođavanja, zatim poremećaje iz anksiozno-depresivnog kruga ili promjene na planu ličnosti sa gubitkom samopoštovanja i samopouzdanja, pa sve do poremećaja u seksualnoj sferi kao što je vaginizam ili seksualna averzija. Paradoksalno, moguće je da žrtve silovanja kasnije postanu promiskuitetne ili seksualno devijantne”, govori doktor i dodaje da “svaki od navedenih poremećaja ima svoje simptome i svakako bi roditelji ili drugi srodnici trebalo da ih primijete”.
“Međutim svakako da neće svaka žrtva silovanja reagovati burno na ono što joj se dogodilo. Često je stid ili osjećanje sukrivice razlog da se o nemilom događaju ćuti. Tada bi okolina trebalo da obrati pažnju na suptilnije znake koji ukazuju da nešto nije u redu”.
Na žalost dešava se da i mala djeca dožive seksualno zlostavljanje i da tek kad odrastu shvate šta im se desilo.
Psihijatar objašnjava na koji način se to odražava na sam život žrtve, i kako pomoći pomenutima u tim situacijama.
“Nekada je jedini način da preživite užasne stvari da ih izbrišete iz sjećanja kao da se nisu ni dogodile ili da ih prihvatite kao normalne. U ovakvim slučajevima bi prekopavanje po prošlosti moglo imati po žrtvu veću štetu nego korist”, kaže psihijatar.
Preporučeno
“Jedno vrijeme je na zapadu bilo moderno da psihoterapeuti kod svojih pacijenata masovno “otkrivaju” kako su kao mali bili žrtve zloupotrebe od strane svojih roditelja. Ovo je naravno dovelo do velikih porodičnih drama, optuživanja roditelja od strane djece i na kraju kad se ispostavilo da se u najvećem broju slučajeva “zlostavljanja” radilo o infantilnim fantazijama , do sudskog epiloga koji je debelo koštao takve terapeute, pa je ova praksa na kraju prekinuta“, zaključuje psihijatar i seksolog dr Jovica Dostinić.
Video